Buka menu utama

Asid oksalik ialah sebatian kimia organik dengan formula kimia C2H2O4. Formula kimia sebatian ini boleh ditulis sebagai HOOC-COOH, menandakan bahawa sebatian ini ialah asid dikarboksilik teringkas. Sebatian ini juga boleh ditemui dalam bentuk dihidrat, C2H2O4·2H2O.

Asid oksalik
Struktur formula asid oksalik
Formula rangka asid oksalik
Model molekul asid oksalik
Asid oksalik dihidrat
Nama
Nama pilihan IUPAC
Asid oksalik
Oxalic acid[1]
Nama sistematik IUPAC
Asid etanadioik[1]
Pengenalpasti
3DMet B00059
385686
144-62-7 (kontang) Yes check.svgY
6153-56-6 (dihidrat) X mark.svgN
ChEBI CHEBI:16995 Yes check.svgY
ChEMBL ChEMBL146755 Yes check.svgY
ChemSpider 946 Yes check.svgY
DrugBank DB03902 Yes check.svgY
Nombor EC 205-634-3
Rujukan Gmelin 2208
Imej Jmol-3D Imej
KEGG C00209 X mark.svgN
MeSH Oxalic+acid
PubChem 971
Nombor RTECS RO2450000
UNII 9E7R5L6H31Templat:Fdacite
Penomboran UN 3261
Sifat
C2H2O4
Jisim molar 90.03 g·mol−1
(kontang)
126.065 g mol−1 (dihidrat)
Rupa bentuk Hablur putih
Odor Tiada bau
Ketumpatan 1.90 g cm−3 (kontang, at 17 °C)[2]
1.653 g cm−3 (dihidrat)
Takat lebur 189 hingga 191 °C (372 hingga 376 °F; 462 hingga 464 K)
101.5 °C (214.7 °F; 374.6 K) dihidrat
90-100 g/L (20 °C)[2]
Keterlarutan 237 g/L (15 °C) in etanol
14 g/L (15 °C) in dietil eter [3]
Tekanan wap <0.001 mmHg (20 °C)[4]
Keasidan (pKa) 1.25, 4.14[5]
-60.05·10−6 cm3/mol
Bahaya
Bahaya-bahaya utama Mengakis
MSDS External MSDS
NFPA 704
Takat kilat 166 °C (331 °F; 439 K)
Had pendedahan kesihatan AS (NIOSH):
TWA 1 mg/m3[4]
REL (Disyorkan)
TWA 1 mg/m3 ST 2 mg/m3[4]
500 mg/m3[4]
Sebatian berkaitan
Sebatian berkenaan Oksalil klorida
Dinatrium oksalat
Kalsium oksalat
Kecuali jika dinyatakan sebaliknya, data diberikan untuk bahan-bahan dalam keadaan piawainya (pada 25 °C [77 °F], 100 kPa).
 Yes check.svgY pengesahan (apa yang perluYes check.svgY/X mark.svgN?)
Rujukan kotak info

Asid ini memiliki kekuatan asid yang lebih tinggi berbanding asid asetik. Sebatian ini merupakan sebuah agen penurun.[7] Tambahan pula, bes konjugatnya, oksalat, C 2O2− merupakan agen pengkelatan untuk kation-kation logam.

Nama asid ini diambil daripada genus tumbuhan Oxalis, sumber semula jadi asid oksalik.

PenghasilanSunting

Asid oksalik boleh dihasilkan dalam makmal melalui pengoksidaan karbohidrat seperti glukosa dan sukrosa dengan asid nitrik dengan vanadium pentoksida sebagai mangkin. Pelbagai sebatian pelopor juga boleh digunakan seperti etilena glikol dan asid glikolik.

Cara yang lain ialah tindak balas alkohol dengan karbon monoksida untuk mendapatkan diester asid oksalik seperti di bawah:

 

Diester kemudiannya dihidrolisis untuk mendapatkan asid oksalik.

RujukanSunting

  1. ^ a b "Front Matter". Nomenclature of Organic Chemistry : IUPAC Recommendations and Preferred Names 2013 (Blue Book). Cambridge: The Royal Society of Chemistry. 2014. m/s. P001–P004. doi:10.1039/9781849733069-FP001. ISBN 978-0-85404-182-4. 
  2. ^ a b Templat:GESTIS
  3. ^ Radiant Agro Chem. "Oxalic Acid MSDS". 
  4. ^ a b c d NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards. "#0474" (dalam bahasa Inggeris). National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH). 
  5. ^ Bjerrum, J., et al. (1958) Stability Constants, Chemical Society, London.
  6. ^ Templat:IDLH
  7. ^ Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry. Wiley. 2005. m/s. 17624/28029. doi:10.1002/14356007. ISBN 9783527306732. 

Pautan luarSunting