Buka menu utama

Pasukan dan pemanduSunting

Pasukan dan pemandu berikut mengambil bahagian dalam Kejuaraan Dunia Formula Satu 2015.[1]

Entri Pengeluar Casis Unit kuasa Tayar No. Pemandu perlumbaan Pusingan No. Pemandu Pra Latihan
  Scuderia Ferrari Ferrari SF15-T Ferrari 059/4[2] P 5
7
  Sebastian Vettel
  Kimi Räikkönen
Semua
Semua
N/A
  Sahara Force India F1 Team Force India-Mercedes VJM08
VJM08B[3]
Mercedes PU106B Hybrid P 11
27
  Sergio Pérez
  Nico Hülkenberg
Semua
Semua
N/A
  Lotus F1 Team Lotus-Mercedes E23 Hybrid Mercedes PU106B Hybrid P 8
13
  Romain Grosjean
  Pastor Maldonado
Semua
Semua
30   Jolyon Palmer
  Manor Marussia F1 Team Marussia-Ferrari MR03B[4][5] Ferrari 059/3[6][7] P 28
98
53
  Will Stevens
  Roberto Merhi
  Alexander Rossi
Semua
1–12, 15, 19
13–14, 16–18
42     Fabio Leimer
  McLaren Honda McLaren-Honda MP4-30 Honda RA615H Hybrid P 20
14
22
   Kevin Magnussen
  Fernando Alonso
  Jenson Button
1
2–19
Semua
N/A
  Mercedes AMG Petronas F1 Team Mercedes F1 W06 Hybrid Mercedes PU106B Hybrid P 6
44
  Nico Rosberg
  Lewis Hamilton
Semua
Semua
N/A
  Infiniti Red Bull Racing Red Bull-Renault RB11 Renault Energy F1-2015 P 3
26
  Daniel Ricciardo
  Daniil Kvyat
Semua
Semua
N/A
    Sauber F1 Team Sauber-Ferrari C34 Ferrari 059/4[2] P 9
12
  Marcus Ericsson
  Felipe Nasr
Semua
Semua
36   Raffaele Marciello
  Scuderia Toro Rosso Toro Rosso-Renault STR10 Renault Energy F1-2015 P 33
55
  Max Verstappen
  Carlos Sainz, Jr.
Semua
Semua
N/A
  Williams Martini Racing Williams-Mercedes FW37 Mercedes PU106B Hybrid P 19
77
  Felipe Massa
  Valtteri Bottas
Semua
Semua
41   Susie Wolff
Sumber:[1][8][9][10][11][12][13][14][15][16][17][18][19][20][21]

Nota:

↑‡  – Will Stevens dan Roberto Merhi dimasukkan dalam pusingan pertama di Australia, tetapi walaupun mereka berdua dan Marussia hadir, mereka tidak berlumba kerana pasukan tidak berjaya menyiapkan kereta.

Perubahan pasukanSunting

 
McLaren renewed their relationship with Japanese manufacturer Honda, twenty-three years since they last competed together. Pictured is the McLaren MP4/6, one of the last cars built by McLaren to use a Honda engine, racing at the 1991 United States Grand Prix.
  • Honda kembali ke Formula Satu sebagai sebuah pembekal enjin, membekal McLaren dengan sebuah enjin V6 dan pakej Sistem Pemulihan Tenaga, mengakhiri kerjasama 20 tahun tersebut dengan Mercedes-Benz.[22] Honda telah sebelum ini membekalkan McLaren dari 1988 hingga 1992, dimana mereka menghentikan penglibatan mereka dalam Formula Satu. Honda kembali ke sukan ini dalam 2000, sekali lagi sebagai pembekal enjin, untuk British American Racing dan Jordan Grand Prix sehingga mereka membeli pasukan pada 2006 dan bersaing sebagai pengeluar sehingga 2008.

Kalendar musimSunting

 
Nations that hosted a Grand Prix in 2015 are highlighted in green, with circuit locations marked in black. Former host nations are shown in dark grey, and former host circuits are marked with a white dot.

Berikut adalah 19 Grand Prix yang berlangsung pada tahun 2015:[23]

Pusingan Grand Prix Litar Tarikh
1 Grand Prix Australia   Melbourne Grand Prix Circuit, Melbourne 15 Mac
2 Grand Prix Malaysia   Litar Antarabangsa Sepang, Kuala Lumpur 29 Mac
3 Grand Prix China   Litar Antarabangsa Shanghai, Shanghai 12 April
4 Grand Prix Bahrain   Litar Antarabangsa Bahrain, Sakhir 19 April
5 Grand Prix Sepanyol   Circuit de Barcelona-Catalunya, Barcelona 10 Mei
6 Grand Prix Monaco Templat:Country data MCO  Circuit de Monaco, Monte Carlo 24 Mei
7 Grand Prix Kanada   Circuit Gilles Villeneuve, Montreal 7 Jun
8 Grand Prix Austria   Red Bull Ring, Spielberg 21 Jun
9 Grand Prix British   Litar Silverstone, Silverstone 5 Julai
10 Grand Prix Hungary   Hungaroring, Budapest 26 Julai
11 Grand Prix Belgium   Circuit de Spa-Francorchamps, Stavelot 23 Ogos
12 Grand Prix Itali   Autodromo Nazionale Monza, Monza 6 September
13 Grand Prix Singapura   Litar Jalan Marina Bay, Singapura 20 September
14 Grand Prix Jepun   Litar Suzuka, Suzuka 27 September  
15 Grand Prix Rusia   Sochi Autodrom, Sochi 11 Oktober
16 Grand Prix Amerika Syarikat   Circuit of the Americas, Austin, Texas 25 Oktober
17 Grand Prix Mexico   Autódromo Hermanos Rodríguez, Mexico City 1 November
18 Grand Prix Brazil   Autódromo José Carlos Pace, São Paulo 15 November
19 Grand Prix Abu Dhabi Templat:Country data ARE Litar Yas Marina, Abu Dhabi 29 November
Sumber:[23][24]

Perubahan kalendarSunting

Perbandingan antara gambar rajah Autódromo Hermanos Rodríguez yang terakhir digunakan oleh Formula Satu pada 1992 (atas), dan yang diperbaharui digunakan pada 2015 (bawah).


  • Grand Prix Sepanyol akan kembali ke Circuit de Catalunya, selaras dengan perjanjian perkongsian acara yang ditubuhkan antara Circuit de Catalunya dan Litar Jalan Valencia pada tahun 2013.[25] Circuit de Catalunya sebelum ini telah menjadi tuan rumah untuk perlumbaan tersebut pada tahun 2013.
  • Grand Prix Jerman akan kembali ke Nürburgring, selaras dengan perjanjian perkongsian acara yang diwujudkan antara Nürburgring dan Hockenheimring pada tahun 2008.[26] Nürburgring sebelum ini telah menjadi tuan rumah perlumbaan tersebut pada tahun 2013.
  • Grand Prix India akan kembali selepas acara tersebut tidak adakan pada tahun sebelumnya di Litar Antarabangsa Buddh. Kali terakhir Litar Antarabangsa Buddh menjadi tuan rumah untuk Grand Prix tersebut adalah pada pada tahun 2013, selepas ia tidak dimasukkan dalam kalendar musim 2014 disebabkan oleh isu-isu politik dan kalendar. Ia akan membuat kemunculan semula pada awal musim ini, dan bukannya pada slot Oktober seperti pada tahun-tahun sebelumnya.[27]

PerubahanSunting

Perubahan peraturanSunting

  • Pada tahun 2014, pemandu boleh menggunakan lima enjin dalam satu musim. Namun pada tahun 2015, pemandu hanya boleh menggunakan empat enjin pada tahun 2015.[28]

Keputusan dan kedudukanSunting

Grand PrixSunting

Pusingan Grand Prix Petak pertama Pusingan terpantas Juara pemandu Juara pengeluar Laporan
1   Grand Prix Australia   Lewis Hamilton   Lewis Hamilton   Lewis Hamilton   Mercedes Laporan
2   Grand Prix Malaysia   Lewis Hamilton   Nico Rosberg   Sebastian Vettel   Ferrari Laporan
3   Grand Prix China   Lewis Hamilton   Lewis Hamilton   Lewis Hamilton   Mercedes Laporan
4   Grand Prix Bahrain   Lewis Hamilton   Kimi Räikkönen   Lewis Hamilton   Mercedes Laporan
5   Grand Prix Sepanyol   Nico Rosberg   Lewis Hamilton   Nico Rosberg   Mercedes Laporan
6    Grand Prix Monaco   Lewis Hamilton   Daniel Ricciardo   Nico Rosberg   Mercedes Laporan
7   Grand Prix Kanada   Lewis Hamilton   Kimi Räikkönen   Lewis Hamilton   Mercedes Laporan
8   Grand Prix Austria   Lewis Hamilton   Nico Rosberg   Nico Rosberg   Mercedes Laporan
9   Grand Prix British   Lewis Hamilton   Lewis Hamilton   Lewis Hamilton   Mercedes Laporan
10   Grand Prix Hungary   Lewis Hamilton   Daniel Ricciardo   Sebastian Vettel   Ferrari Laporan
11   Grand Prix Belgium   Lewis Hamilton   Nico Rosberg   Lewis Hamilton   Mercedes Laporan
12   Grand Prix Itali   Lewis Hamilton   Lewis Hamilton   Lewis Hamilton   Mercedes Laporan
13   Grand Prix Singapura   Sebastian Vettel   Daniel Ricciardo   Sebastian Vettel   Ferrari Laporan
14   Grand Prix Jepun   Nico Rosberg   Lewis Hamilton   Lewis Hamilton   Mercedes Laporan
15   Grand Prix Rusia   Nico Rosberg   Sebastian Vettel   Lewis Hamilton   Mercedes Laporan
16   Grand Prix Amerika Syarikat   Nico Rosberg   Nico Rosberg   Lewis Hamilton   Mercedes Laporan
17   Grand Prix Mexico   Nico Rosberg   Nico Rosberg   Nico Rosberg   Mercedes Laporan
18   Grand Prix Brazil   Nico Rosberg   Lewis Hamilton   Nico Rosberg   Mercedes Laporan
19   Grand Prix Abu Dhabi   Nico Rosberg   Lewis Hamilton   Nico Rosberg   Mercedes Laporan

Kedudukan Kejuaraan Dunia PemanduSunting

Mata diberikan kepada 10 pemandu teratas setiap pusingan.

Kedudukan  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10 
Mata 25 18 15 12 10 8 6 4 2 1

Dalam keadaan seri, count-back system akan digunakan untuk menentukan kedudukan, dengan keputusan terbaik pemandu digunapakai.[N 1]

Ked. Pemandu AUS
 
MAL
 
CHN
 
BHR
 
ESP
 
MON
 
CAN
 
AUT
 
GBR
 
HUN
 
BEL
 
ITA
 
SIN
 
JPN
 
RUS
 
USA
 
MEX
 
BRA
 
ABU
 
Mata
1   Lewis Hamilton 1 2 1 1 2 3 1 2 1 6 1 1 Ret 1 1 1 2 2 2 381
2   Nico Rosberg 2 3 2 3 1 1 2 1 2 8 2 17† 4 2 Ret 2 1 1 1 322
3   Sebastian Vettel 3 1 3 5 3 2 5 4 3 1 12† 2 1 3 2 3 Ret 3 4 278
4   Kimi Räikkönen Ret 4 4 2 5 6 4 Ret 8 Ret 7 5 3 4 8 Ret Ret 4 3 150
5   Valtteri Bottas DNS 5 6 4 4 14 3 5 5 13 9 4 5 5 12† Ret 3 5 13 136
6   Felipe Massa 4 6 5 10 6 15 6 3 4 12 6 3 Ret 17 4 Ret 6 DSQ 8 121
7   Daniil Kvyat DNS 9 Ret 9 10 4 9 12 6 2 4 10 6 13 5 Ret 4 7 10 95
8   Daniel Ricciardo 6 10 9 6 7 5 13 10 Ret 3 Ret 8 2 15 15† 10 5 11 6 92
9   Sergio Pérez 10 13 11 8 13 7 11 9 9 Ret 5 6 7 12 3 5 8 12 5 78
10   Nico Hülkenberg 7 14 Ret 13 15 11 8 6 7 Ret DNS 7 Ret 6 Ret Ret 7 6 7 58
11   Romain Grosjean Ret 11 7 7 8 12 10 Ret Ret 7 3 Ret 13† 7 Ret Ret 10 8 9 51
12   Max Verstappen Ret 7 17† Ret 11 Ret 15 8 Ret 4 8 12 8 9 10 4 9 9 16 49
13   Felipe Nasr 5 12 8 12 12 9 16 11 DNS 11 11 13 10 20† 6 9 Ret 13 15 27
14   Pastor Maldonado Ret Ret Ret 15 Ret Ret 7 7 Ret 14 Ret Ret 12 8 7 8 11 10 Ret 27
15   Carlos Sainz, Jr. 9 8 13 Ret 9 10 12 Ret Ret Ret Ret 11 9 10 Ret 7 13 Ret 11 18
16   Jenson Button 11 Ret 14 DNS 16 8 Ret Ret Ret 9 14 14 Ret 16 9 6 14 14 12 16
17   Fernando Alonso Ret 12 11 Ret Ret Ret Ret 10 5 13 18† Ret 11 11 11 Ret 15 17 11
18   Marcus Ericsson 8 Ret 10 14 14 13 14 13 11 10 10 9 11 14 Ret Ret 12 16 14 9
19   Roberto Merhi DNP 15 16 17 18 16 Ret 14 12 15 15 16 13 19 0
20   Alexander Rossi 14 18 12 15 18 0
21   Will Stevens DNP DNS 15 16 17 17 17 Ret 13 16† 16 15 15 19 14 Ret 16 17 18 0
   Kevin Magnussen DNS 0
Ked. Pemandu AUS
 
MAL
 
CHN
 
BHR
 
ESP
 
MON
 
CAN
 
AUT
 
GBR
 
HUN
 
BEL
 
ITA
 
SIN
 
JPN
 
RUS
 
USA
 
MEX
 
BRA
 
ABU
 
Mata
Warna Keputusan
Emas Juara
Perak Tempat ke-2
Gangsa Tempat ke-3
Hijau Tamat (mata)
Biru Tamat (tiada mata)
Tamat (tidak terkelas) (NC)
Ungu Tidak tamat (Ret)
Merah Tidak layak (DNQ)
Gagal pra-kelayakan (DNPQ)
Hitam Disingkirkan (DSQ)
Putih Tidak memulakan perlumbaan (DNS)
Biru muda Latihan sahaja (PO)
Pemandu ujian Jumaat (TD)
- mulai 2003
Kosong Tidak membuat latihan (DNP)
Dikecualikan (EX)
Tidak hadir (DNA)
Menarik diri sebelum acara (WD)
Acara dibatalkan (C)

Bold – Petak pertama
Italics – Pusingan terpantas

Nota:

  • † – Pemandu tidak menghabiskan perlumbaan Grand Prix, tetapi dikelaskan kerana menghabiskan lebih 90% jarak perlumbaan.

Kedudukan Kejuaraan Dunia PengeluarSunting

Ked. Pengeluar No. AUS
 
MAL
 
CHN
 
BHR
 
ESP
 
MON
 
CAN
 
AUT
 
GBR
 
HUN
 
BEL
 
ITA
 
SIN
 
JPN
 
RUS
 
USA
 
MEX
 
BRA
 
ABU
 
Mata
1   Mercedes 6 2 3 2 3 1 1 2 1 2 8 2 17† 4 2 Ret 2 1 1 1 703
44 1 2 1 1 2 3 1 2 1 6 1 1 Ret 1 1 1 2 2 2
2   Ferrari 5 3 1 3 5 3 2 5 4 3 1 12† 2 1 3 2 3 Ret 3 4 428
7 Ret 4 4 2 5 6 4 Ret 8 Ret 7 5 3 4 8 Ret Ret 4 3
3   Williams-Mercedes 19 4 6 5 10 6 15 6 3 4 12 6 3 Ret 17 4 Ret 6 DSQ 8 257
77 DNS 5 6 4 4 14 3 5 5 13 9 4 5 5 12† Ret 3 5 13
4   Red Bull-Renault 3 6 10 9 6 7 5 13 10 Ret 3 Ret 8 2 15 15† 10 5 11 6 187
26 DNS 9 Ret 9 10 4 9 12 6 2 4 10 6 13 5 Ret 4 7 10
5   Force India-Mercedes 11 10 13 11 8 13 7 11 9 9 Ret 5 6 7 12 3 5 8 12 5 136
27 7 14 Ret 13 15 11 8 6 7 Ret DNS 7 Ret 6 Ret Ret 7 6 7
6   Lotus-Mercedes 8 Ret 11 7 7 8 12 10 Ret Ret 7 3 Ret 13† 7 Ret Ret 10 8 9 78
13 Ret Ret Ret 15 Ret Ret 7 7 Ret 14 Ret Ret 12 8 7 8 11 10 Ret
7   Toro Rosso-Renault 33 Ret 7 17† Ret 11 Ret 15 8 Ret 4 8 12 8 9 10 4 9 9 16 67
55 9 8 13 Ret 9 10 12 Ret Ret Ret Ret 11 9 10 Ret 7 13 Ret 11
8     Sauber-Ferrari 9 8 Ret 10 14 14 13 14 13 11 10 10 9 11 14 Ret Ret 12 16 14 36
12 5 12 8 12 12 9 16 11 DNS 11 11 13 10 20† 6 9 Ret 13 15
9   McLaren-Honda 14 Ret 12 11 Ret Ret Ret Ret 10 5 13 18† Ret 11 11 11 Ret 15 17 27
20 DNS
22 11 Ret 14 DNS 16 8 Ret Ret Ret 9 14 14 Ret 16 9 6 14 14 12
10   Marussia-Ferrari 28 DNP DNS 15 16 17 17 17 Ret 13 16† 16 15 15 19 14 Ret 16 17 18 0
53 14 18 12 15 18
98 DNP 15 16 17 18 16 Ret 14 12 15 15 16 13 19
Ked. Pengeluar No. AUS
 
MAL
 
CHN
 
BHR
 
ESP
 
MON
 
CAN
 
AUT
 
GBR
 
HUN
 
BEL
 
ITA
 
SIN
 
JPN
 
RUS
 
USA
 
MEX
 
BRA
 
ABU
 
Mata
Warna Keputusan
Emas Juara
Perak Tempat ke-2
Gangsa Tempat ke-3
Hijau Tamat (mata)
Biru Tamat (tiada mata)
Tamat (tidak terkelas) (NC)
Ungu Tidak tamat (Ret)
Merah Tidak layak (DNQ)
Gagal pra-kelayakan (DNPQ)
Hitam Disingkirkan (DSQ)
Putih Tidak memulakan perlumbaan (DNS)
Biru muda Latihan sahaja (PO)
Pemandu ujian Jumaat (TD)
- mulai 2003
Kosong Tidak membuat latihan (DNP)
Dikecualikan (EX)
Tidak hadir (DNA)
Menarik diri sebelum acara (WD)
Acara dibatalkan (C)

Bold – Petak pertama
Italics –Pusingan terpantas

Nota:

  • † – Pemandu tidak menghabiskan perlumbaan Grand Prix, tetapi dikelaskan kerana menghabiskan lebih 90% jarak perlumbaan.

RujukanSunting

  1. ^ a b "2015 FIA F1 World Championship – Updated Entry List". FIA.com. Fédération Internationale de l'Automobile. 10 March 2015. Diarkibkan daripada asal pada 12 March 2015. 
  2. ^ a b Nugnes, Franco (17 July 2014). "Ferrari test 059/4 Power Unit". Omnicorse. Franco Nugnes. Dicapai 11 April 2015. 
  3. ^ "Friday's FIA Press Conference". 3 July 2015. Dicapai 9 July 2015. VM: Well, all of us have been eagerly awaiting the British Grand Prix and the launch of our new B-spec car. [pautan putus]
  4. ^ Collantine, Keith (12 March 2015). "Manor F1 car appears in Australia". F1 Fanatic. Keith Collantine. Dicapai 12 March 2015. 
  5. ^ "MANOR MARUSSIA F1 TEAM PARTNERS WITH AIRBNB. Helping race fans around the globe feel at home anywhere". 4 June 2015. Dicapai 6 June 2015. 
  6. ^ "Manor F1 Team on provisional 2015 entry list". ESPN Sport UK. 5 November 2014. Diarkibkan daripada asal pada 2014-11-05. Dicapai 5 November 2014. 
  7. ^ Anderson, Ben; Noble, Jonathan (20 February 2015). "Manor F1 team agrees to use 2014 Ferrari engines". Autosport. Haymarket Publications. Dicapai 20 February 2015. 
  8. ^ "Renault Energy F1-2015: Media Guide" (PDF). Renault Sport. Renault. Dicapai 29 January 2015. 
  9. ^ "Mercedes provide early look at 2015 car". Grand Prix 247. Dicapai 29 January 2015. 
  10. ^ "McLaren". formula1.com. Formula One Administration. Dicapai 28 February 2015. 
  11. ^ "2015 Australian Grand Prix – Entry List" (PDF). FIA.com. Fédération Internationale de l'Automobile. 12 March 2015. Diarkibkan (PDF) daripada yang asal pada 12 March 2015. Dicapai 12 March 2015. 
  12. ^ "Grid overview: Formula 1 teams of 2015". GP Update. GP Update. 7 March 2015. Dicapai 21 March 2015. 
  13. ^ "2015 Malaysian Grand Prix – Entry List" (PDF). FIA.com. Fédération Internationale de l'Automobile. 26 March 2015. Diarkibkan (PDF) daripada yang asal pada 26 March 2015. Dicapai 26 March 2015. 
  14. ^ "2015 Chinese Grand Prix – Entry List" (PDF). FIA.com. Fédération Internationale de l'Automobile. 9 April 2015. Diarkibkan (PDF) daripada yang asal pada 9 April 2015. Dicapai 9 April 2015. 
  15. ^ "2015 Spanish Grand Prix – Entry List" (PDF). FIA.com. Fédération Internationale de l'Automobile. 7 May 2015. Diarkibkan daripada yang asal pada 8 May 2015. Dicapai 8 May 2015. 
  16. ^ "2015 Hungarian Grand Prix – Entry List" (PDF). FIA.com. Fédération Internationale de l'Automobile. 23 July 2015. Diarkibkan daripada yang asal pada 23 July 2015. Dicapai 23 July 2015. 
  17. ^ "2015 Singapore Grand Prix – Entry List" (PDF). FIA.com. Fédération Internationale de l'Automobile. 17 September 2015. Diarkibkan daripada yang asal pada 17 September 2015. Dicapai 17 September 2015. 
  18. ^ "2015 Japanese Grand Prix – Entry List" (PDF). FIA.com. Fédération Internationale de l'Automobile. 24 September 2015. Diarkibkan daripada yang asal pada 24 September 2015. Dicapai 24 September 2015. 
  19. ^ "2015 United States Grand Prix – Entry List" (PDF). FIA.com. Fédération Internationale de l'Automobile. 22 October 2015. Diarkibkan daripada yang asal pada 23 October 2015. 
  20. ^ "2015 Mexican Grand Prix – Entry List" (PDF). FIA.com. Fédération Internationale de l'Automobile. 29 October 2015. Diarkibkan daripada yang asal pada 29 October 2015. 
  21. ^ "2015 Brazilian Grand Prix – Entry List" (PDF). FIA.com. Fédération Internationale de l'Automobile. 12 November 2015. Diarkibkan daripada yang asal pada 13 November 2015. 
  22. ^ Collantine, Keith (16 May 2013). "Honda confirm F1 return with McLaren in 2015". F1 Fanatic. Keith Collantine. Dicapai 16 May 2013. 
  23. ^ a b "World Motor Sport Council 2014 – Doha". FIA.com. Fédération Internationale de l'Automobile. 3 December 2014. Diarkibkan daripada asal pada 2015-03-19. Dicapai 3 December 2014. 
  24. ^ "Germany dropped from 2015 calendar". formula1.com. 20 March 2015. Dicapai 20 March 2015. 
  25. ^ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; teks bagi rujukan ESP alt. 1 tidak disediakan
  26. ^ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; teks bagi rujukan German GP tidak disediakan
  27. ^ "Indian Grand Prix dropped from 2014, but back for 2015". Autosport. 30 Julai 2013. Dicapai 31 Julai 2013. 
  28. ^ "Renault RS34 – the future of Formula 1 - Racecar Engineering". Dicapai 1 Mei 2013. 
  29. ^ "2015 Formula one Sporting Regulations". FIA.com. FIA. 10 July 2015. Diarkibkan daripada asal pada 6 December 2015. Dicapai 29 August 2015. 

Pautan luarSunting


Ralat petik: Tag <ref> untuk kumpulan "N" ada tetapi tag <references group="N"/> yang sepadan tidak disertakan