Kalsium hidroksida (Tulisan Jawi: كلسيوم هيدروكسيدا) adalah sebatian kimia dengan rumus kimia Ca(OH)2. Kalsium hidrokida terdapat dalam bentuk hablur tak berwarna atau serbuk putih. Kalsium hidroksida dihasilkan melalui tindak balas kalsium oksida (CaO) dengan air. Sebatian ini juga dapat dihasilkan dalam bentuk mendapan melalui pencampuran larutan kalsium klorida (CaCl2) dengan larutan natrium hidroksida (NaOH).

Kalsium hidroksida
Kalsium hidroksida
Mg(OH)2Xray.jpg
Nama
Nama IUPAC
Kalsium hidroksida
Calcium hydroxide
Nama lain
Kalsium(II) hidroksida
Pengenalpasti
1305-62-0 Yes check.svgY
ChEBI CHEBI:31341 Yes check.svgY
ChemSpider 14094 Yes check.svgY
Nombor EC 215-13
Rujukan Gmelin 846915
Imej Jmol-3D Imej
Imej
KEGG D01083 Yes check.svgY
PubChem 14777
Nombor RTECS EW2800000
UNII PF5DZW74VNTemplat:Fdacite
Sifat
Ca(OH)2
Jisim molar 74.093 g/mol
Rupa bentuk Serbuk putih
Odor Tiada bau
Ketumpatan 2.211 g/cm3, pepejal
Takat lebur 580 °C (1,076 °F; 853 K) (kehilangan air, terurai)
  • 1.89 g/L (0 °C)
  • 1.73 g/L (20 °C)
  • 0.66 g/L (100 °C)
5.5×10−6
Keterlarutan
Kebesan (pKb) 1.37 (OH pertama), 2.43 (OH kedua)[1][2]
−22.0·10−6 cm3/mol
1.574
Struktur
Struktur kristal Heksagon, hP3[3]
Kumpulan ruang P3m1 No. 164
Pemalar kekisi
a = 0.35853 nm, c = 0.4895 nm
Termokimia
Entropi molar
piawai
So298
83 J·mol−1·K−1[4]
Entalpi piawai
pembentukan
ΔfHo298
−987 kJ·mol−1[4]
Bahaya
MSDS [5]
Piktogram GHS Templat:GHS05 Templat:GHS07
Perkataan isyarat GHS Danger
Templat:H-phrases
Templat:P-phrases
NFPA 704
Kemudahbakaran kod 0: Tidak terbakar. Cth, airKesihatan kod 3: Pendedahan sekejap boleh menyebabkan kecederaan sementara atau sisa yang serius. Cth, gas klorinKereaktifan kod 0: Biasanya stabil, walaupun di bawah keadaan pendedahan api, dan tidak reaktif dengan air. Cth, nitrogen cecairBahaya khas (putih): tiada kodNFPA 704 berlian 4 warna
0
3
0
Takat kilat Tidak mudah terbakar
7340 mg/kg (oral, tikus)
7300 mg/kg (tikus)
Had pendedahan kesihatan AS (NIOSH):
TWA 15 mg/m3 (jumlah) 5 mg/m3 (tindak balas)[6]
REL (Disyorkan)
TWA 5 mg/m3[6]
N.D.[6]
Sebatian berkaitan
Kation lain Magnesium hidroksida
Strontium hidroksida
Barium hidroksida
Bes kimia berkaitan Kalsium oksida
Kecuali jika dinyatakan sebaliknya, data diberikan untuk bahan-bahan dalam keadaan piawainya (pada 25 °C [77 °F], 100 kPa).
 Yes check.svgY pengesahan (apa yang perluYes check.svgY/X mark.svgN?)
Rujukan kotak info

Dalam bahasa Inggeris, kalsium hidroksida juga dinamakan slaked lime, atau hydrated lime (kapur berair). Nama galian Ca(OH)2 adalah portlandite, kerana sebatian ini dihasilkan melalui pencampuran air dengan simen Portland. Ampaian zarah halus kalsium hidroksida dalam air disebut juga milk of lime (Bahasa Inggeris: milk, "susu", lime, "kapur"). Larutan Ca(OH)2 disebut air kapur dan merupakan bes sederhana. Larutan tersebut bertindak balas hebat dengan pelbagai jenis asid, dan bertindak balas dengan banyak logam dengan kehadiran air. Larutan tersebut menjadi keruh apabila dilalukan karbon dioksida, kerana terdapatnya mendapan kalsium karbonat.

Pada 512 °C,[7], kalsium hidroksida terurai menjadi kalsium oksida dan air.

KegunaanSunting

Kerana kekuatan sifat besnya, kalsium hidroksida banyak digunakan sebagai

RujukanSunting

  1. ^ "Sortierte Liste: pKb-Werte, nach Ordnungszahl sortiert. – Das Periodensystem online".
  2. ^ ChemBuddy dissociation constants pKa and pKb
  3. ^ Petch, H. E. (1961). "The hydrogen positions in portlandite, Ca(OH)2, as indicated by the electron distribution". Acta Crystallographica. 14 (9): 950–957. doi:10.1107/S0365110X61002771.
  4. ^ a b Zumdahl, Steven S. (2009). Chemical Principles 6th Ed. Houghton Mifflin Company. m/s. A21. ISBN 978-0-618-94690-7.
  5. ^ "MSDS Calcium hydroxide" (PDF). Diarkib daripada yang asal (PDF) pada 25 Mac 2012. Dicapai pada 21 Jun 2011.
  6. ^ a b c NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards. "#0092" (dalam bahasa Inggeris). National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH).
  7. ^ Temperature at which H2O vapor pressure reaches 101 kPa, Halstead, Moore, J.Chem.Soc (1957) 3873

Pautan luarSunting