Perbezaan antara semakan "Monokotiledon"

6 bait ditambah ,  14 tahun lalu
tiada ringkasan suntingan
[[Image:Wheat_close-up.JPG|thumb|[[Wheat]], an economically important monocot]]
 
'''Monokotiledon''' atau '''monokot''' ialah sekumpulan [[tumbuhan berbunga]] yang mendominasi sebahagian besar bumi ini. Monokot terdiri daripada kebanyakan tumbuhan pertanian dari segi [[biomassabumi]] yang dihasilkan.ini Terdapatdengan antara 50,000 hingga 60,000 [[spesies]] dalam kumpulan ini; menurutmengikut [http://www.redlist.org/info/tables/table1 IUCN], bilangnya ialahbilangannya 59,300 spesies. Dari segi [[biomassa]] yang dihasilkan, monokot terdiri daripada kebanyakan tumbuhan [[pertanian]].
 
[[Famili]] yang terbesar dalam kumpulan ini (dan dalam kumpulan tumbuhan berbunga) ialaialah [[orkid]] (biasa dianggap sebagai famili [[Orchidaceae]], tetapi kekadang diolah pada peringkat susuanansusunan) yang mempunyai dua puluh ribu20,000 spesies. Famili ini mempunyai bunga yang amat rumit dan menarik, yang diadaptasikan untuk [[pendebungaan serangga]] yang amat tertentukhusus.
 
Dari segi [[ekonomi]], famili yang paling penting dalam kumpulan ini (dan dalam kumpulan tumbuhan berbunga) ialah rumput-[[rumput]] daripadadalam famili [[Poaceae]] (Gramineae). Famili ini termasuk [[biji-bijian]] benar ([[padi]], [[gandum]], [[jagung]], dll), rumput ternak dan [[buluh]]. Famili rumput-rumput benar ini dievolusi dalam arah yang lain, dan menjadi khususmengkhusus dalam [[pendebungaan angin]]. Rumput-rumput menghasilkan bunga yang lebih kecil, yang dikelompokkan dalam rambukepulan yang amat ketara ([[perbungaan]]). Lagi sebuah famili yang amat penting dari segi ekonomi ialah famili palma [[Arecaceae]] (Palmae).
 
==Nama dan ciri-ciri==
Nama "monokotiledon" berasal daripada [[nama botani]] tradisi, iaitu ''Monocotyledones'', yang dirinya berasal daripada fakta bahawa kebanyakan ahli dalam kumpulan ini mempunyai satu [[kotiledon]] atau daun embrio dalam biji-bijinya. Ini adalah bertentangan dengan [[dikotiledon]] tradisional yang mempunyai dua kotiledon. Dari sudut pandangan diagnostik, bilangan kotiledon bukan suatu ciri yang mudah atau boleh diharap dengan sepenuhnya untuk membezakan monokotiledon daripada dikotiledon, disebabkan kotiledon hanya wujud pada masatempoh yang amat singkat dalam kehidupan tumbuhan.
 
Bagaimanapun, monokot merupakan sebuah kumpulan tersendiri. Salah satu daripada ciri-cirinya yang ketara adalah bahawa bunga monokot mempunyai tiga bahagian atau bilangan angka kandungan tiga. Umpamanya, bunga monokotiledon biasanya mempunyai tiga, enam atau sembilan kelopak bunga. Banyak monokot juga mempunyai daun-daun yang mengandungi vena-vena selari.
 
* '''Bunga:''' Bunga monokot mempunyai tiga bahagian dalam satu pusaran, sedangkan bunga dikot mempunyai empat atau lima bahagian.
* '''Debunga:''' [[Debunga]] monokot mempunyai satu alur atau [[pori]], sedangkan dikot mempunyai tiga.
* '''Biji:''' Embrio monokot mempunyai satu kotiledon, sedangkan dikot embrio mempunyai dua.
* '''Tangkai:''' [[Berkas vaskular]] monokot untuk [[tangkai]] monokot bertaburan, sedangkan yang untuk dikot diatur dalam lingkaran.
* '''Akar''': Monokot mempunyai akar [[adventitius]], sedangkan dikot dikembangkan daripada [[radikel]].
* '''Daun:''': [[Vena]] utama untuk daun monokot adalah selari, sedangkan yang untuk dikot adalah berselirat.
Perbezaan-perbezaan di atas hanya merupakan suatu gambaran yang umum, dan harus tidak diambil secara literal kerana terdapat banyak kekecualian. Perbezaan-perbezaan yang dikemukakan adalah lebih benar antara monokot dan eudikot, mengikut [[sistem APG II]].
 
Perbezaan-perbezaan ini tidak tegas dan ketat: sebilangan monokot mempunyai ciri-ciri yang lebih serupa dengan dikot, dan sebaliknya. Ini sebahagian disebabkan bahawa "dikot" merupakan kumpulan [[parafili]] untuk monokot, dan sebilangan dikot mungkin mempunyai perhubungan yang lebih rapat dengan monokot, berbanding dengan dikot. Terdapat banyak cabang asal-usul dikot yang awal yang mempunyai ciri-ciri "monokot". Ini menunjukkan bahawa ciri-ciri di atas bukannya ciri-ciri yang mentakrifkan monokot. Apabila monokot dibandingkan dengan eudikot, perbezaannya adalah lebih konkrit.
 
==Taksonomi==
* [[klad]] [[monokot]] dalam [[sistem APG]] dan [[sistem APG II]].
 
Setiap sistem yang disebut di atas menggunakan taksonomi dalaman sendiritersendiri untuk kumpulan itu. Monokotiledon adalah termashyur sebagai sebuah kumpulan yang mempunyai sempadan luaran yang amat stabil (kumpulan ini merupakan kumpulan yang jelas dan mudah difahamitegas, sedangkan taksonomi dalamannya amat tidak stabil (secara sejarah, tidak terdapatnyaterdapat dua sistem berwibawa yang pernah bersetuju mengenai bagaimana monokotiledon-monokotiledon dikaitkan dengan satu sama lain).
 
==Rujukan==
28,020

suntingan