Perbezaan antara semakan "Kiub Rubik"

265 bait dibuang ,  11 tahun lalu
k
bot mengubah: bn:রুবিক’স কিউব; perubahan kosmetik
k (bot menambah: nn:Rubiks kube)
k (bot mengubah: bn:রুবিক’স কিউব; perubahan kosmetik)
[[ImageFail:Rubik's cube, variations 2×2×2 - 5×5×5.jpg|250px|thumb|Kelainan-kelainan Kiub Rubik (dari kiri ke kanan: Dendam Rubik, Kiub Rubik, Kiub Profesor, & Kiub Poket)]]
[[ImageFail:Rubik's cube.svg|right|thumb|Kiub Rubik klasik]]
 
'''Kiub Rubik''' ialah sebuah [[mainan teka-teki mekanik]] yang dicipta pada tahun [[1974]] oleh [[Ernő Rubik]], pengarca dan profesor senibina [[Hungary]]. [[Kiub]] [[plastik]] ini boleh didapati dalam empat versi: "[[Kuib Poket]]" (2&times;2&times;22×2×2) , Kiub Piawai (3&times;3&times;33×3×3), "[[Dendam Rubik]]" (4&times;4&times;44×4×4), dan "[[Kiub Profesor]]" (5&times;5&times;55×5×5). Sebuah syarikat yang lain sedang mencipta kiub-kiub sehingga peringkat 11&times;11&times;1111×11×11 yang masih dapat dimainkan dengan pantas, <ref>http://www.olympicube.com/</ref> berbanding dengan kiub-kiub Rubik yang tidak sesuai untuk dimainkan selain daripada peringkat 3&times;3&times;33×3×3 kerana mudah pecah, sebagaimana yang dinasihati oleh syarikat asli. <ref>https://secure.rubiks.com/lvl3/index_lvl3.cfm?lan=eng&lvl1=produc&lvl2=rubbrn&lvl3=clasic&lvl4=cubprf</ref>
 
Versi 3&times;3&times;33×3×3 yang merupakan versi yang dirujuk dengan istilah "Kiub Rubik" mempunyai 27 unit kuib dan sembilan buah segi empat sama pada setiap sisi untuk memberikan 54 buah segi empat sama pada keseluruhannya kepada enam sisinya. Biasanya, permukaan kiub dilitupi oleh pelekat dalam enam warna tunggal, dengan satu warna tunggal pada setiap sisi kiub. Apabila teka-teki diselesaikan, setiap sisi kiub mempunyai satu warna tunggal.
 
Versi 3&times;3&times;33×3×3 yang asal meraikan hari ulang tahun ke-25nya pada tahun 2005 dengan sebuah kiub edisi khas dalam kotak peragaan. Ia menonjolkan sekeping pelekat logo "Kiub Rubik 1980-2005" di pusat sisi yang putih (yang digantikan dengan permukaan reflektif), dan tidak memberikan buku penyelesaian 1976. Pada asalnya digelar "Kiub Magik" oleh perekanya, kiub ini dinamai semula sebagai "Kiub Rubik" pada tahun [[1980]] dan disebarkan ke seluruh dunia pada Mei tahun yang sama. Kiub tersebut memenangi anugerah khas [[Spiel des Jahres]] untuk Teka-teki Terbaik dan dikatakan merupakan mainan terlaris di dunia, dengan sekitar 250 juta buah Kiub Rubik dan kiub-kiub tiruan dijual di seluruh dunia. <ref>Marshall, Ray. [http://icnewcastle.icnetwork.co.uk/1000expats/expatsfeatures/tm_objectid=15786140&method=full&siteid=50080&headline=squaring-up-to-the-rubik-challenge-name_page.html Bersedia untuk berlawan dalam cabaran Rubik]. ''icNewcastle''. Dicapai pada 15 Ogos 2005.</ref>
 
== Sejarah ==
=== Pengkonsepsian dan perkembangan ===
Kiub Magik direka pada tahun [[1974]] oleh [[Ernő Rubik]], seorang pengarca dan profesor senibina anak [[Hungary]] yang berminat akan bidang [[geometri]] serta bentuk tiga dimensi. Ernő memperoleh paten Hungary, HU170062, untuk kiub tersebut pada tahun [[1975]], tetapi tidak memohon sebarang paten antarbangsa. Kelompok-kelompok ujian kiub pertama dikeluarkan pada lewat 1977 untuk dijual di kedai-kedai mainan [[Budapest]] .
 
Penjualan di kedai-kedai mainan Barat dihentikan sebentar supaya reka bentuknya dapat dikeluarkan menepati piawai keselamatan dan spesifikasi pembungkusan [[Dunia barat|barat]]. Versi kiub yang lebih ringan dicipta, dan syarikat ''Ideal Toys'' memutuskan untuk menamainya semula. Nama-nama berpotensi seperti "[[Simpul Gordium]]" dan "Emas Inca" dipertimbangkan tetapi akhirnya, syarikat tersebut memutuskan nama "Kiub Rubik", dan kelompok pertama dieksport dari [[Hungary]] pada Mei 1980.
 
Mengambil kesempatan atas kekurangan Kiub Rubik di pasaran, banyak barangan tiruan yang murah beleluasa. Pada tahun [[1984]], Ideal kalah dalam tuntutan mahkahmahnya terhadap apa yang dikatakan pelanggaran paten oleh [[Larry Nichols]] yang memiliki paten US3655201. [[Terutoshi Ishigi]] memperoleh paten Jepun, JP55‒8192, untuk mekanisme yang hampir serupa semasa paten Rubik sedang diproses, tetapi Ishigi secara umumnya diberikan penghargaan untuk rekaan semula yang tersendiri. <ref>http://cubeman.org/cchrono.txt</ref><ref>http://inventors.about.com/library/weekly/aa040497.htm</ref>
 
[[ImageFail:Rubiks_cube_newsletter.jpg|thumb|left|Syarikat ''Ideal Toys'' menerbitkan ''Surat Berita Kiub Rubik'' dari tahun 1982 hingga tahun 1983.]]
 
=== Kemasyhuran ===
Melebihi seratus juta buah Kiub Rubik dijual dalam tempoh antara tahun [[1980]] dan [[1982]]. <ref name="rubiks">http://www.rubiks.com/lvl3/index_lvl3.cfm?lan=eng&lvl1=inform&lvl2=medrel&lvl3=cubfct</ref>
Kiub ini memenangi anugerah [[Persatuan Peruncit Mainan British|Mainan Tahunan BATR]] pada tahun 1980, dan semula lagi pada tahun [[1981]]. Banyak mainan teka-teki yang serupa dikeluarkan tidak lama kemudian, kedua-dua daripada Rubik sendiri dan sumber-sumber yang lain. [[Dendam Rubik]] ialah versi kiub 4&times;4&times;44×4×4 oleh Rubik. Terdapat juga versi-versi kiub 2&times;2&times;22×2×2 dan 5&times;5&times;55×5×5 (masing-masing dikenali sebagai [[Kiub Poket]] dan [[Profesor Rubik]]), serta mainan-mainan teka-teki dalam bentuk yang lain, seperti [[Piraminks]], sebuah [[tetrahedron]].
 
Pada bulan Mei 2005, Panagiotis Verdes, anak [[Greece]], membina Kiub Rubik 6&times;6&times;66×6×6 dan pada [[23 Mei]] [[2006]], [[Frank Morris]], johan dunia untuk pertandingan Kiub Rubik, menguji versi ini. Beliau menyelesaikan versi 3&times;3&times;33×3×3 dalam masa 15 saat, versi 4&times;4&times;44×4×4 dalam 1 minit dan 10 saat, dan versi 5&times;5&times;55×5×5 dalam 2 minit. Morris mengucapkan tahniah kepada pereka kerana mencipta versi 6&times;6&times;66×6×6 yang mengambil masa 5 minit dan 37 saat untuk diselesaikannya, dan beliau dikatakan berkata bahawa kiub yang lebih besar ini memberikannya lebih banyak kegembiraan. Pada Julai 2006, Verdes berjaya membina kuib 7x7x7 dan pada 27 Oktober 2006, sebuah video yang menonjolkan Frank Morris menguji kiub tersebut diterbitkan. Video ujian-ujian boleh dilihat di laman web http://www.olympicube.com.
 
Pada tahun 1981, [[Patrick Bossert]], seorang murid sekolah [[England]] yang berumur 12 tahun, menerbitkan penyelesaiannya sendiri dalam sebuah buku yang berjudul ''Anda Boleh Menyelesaikan Kiub'' (''You Can Do the Cube'') (ISBN 0-14-031483-0). Jualannya mencapai melebihi 1.5 juta naskhah di seluruh dunia (dalam 17 buah edisi) dan mencapai kedudukan pertama dalam kedua-dua senarai buku terlaris ''[[The Times]]'' dan [[Senarai buku terlaris New York Times|''New York Times'']] dalam tahun tersebut.
 
===Permutations===
A Normal (3x3x3) Rubik's Cube can have (8! &times;× 3<sup>8&minus;18−1</sup>) &times;× (12! &times;× 2<sup>12&minus;112−1</sup>)/2 = '''43,252,003,274,489,856,000''' different positions, also referred to by the mathematical term [[permutations]]. This number can also be written as (~4.3 &times;× 10<sup>19</sup>), about forty-three [[quintillion]] ([[short scale]]) or forty-three [[trillion]] ([[long scale]]), but the puzzle is advertised as having only "[[billion]]s" of positions, due to the general incomprehensibility of such a large number to laymen. Despite the vast number of positions, all Cubes can be solved in twenty-nine or fewer moves (see [[Optimal solutions for Rubik's Cube]]).
 
In fact, there are (8! &times;× 3<sup>8</sup>) &times;× (12! &times;× 2<sup>12</sup>) = '''519,024,039,293,878,272,000''' (about 519 [[quintillion]] on the [[short scale]]) possible arrangements of the pieces that make up the Cube, but only one in twelve of these is actually reachable. This is because there is no sequence of moves that will swap a single pair or rotate a single corner or edge cubie. Thus there are twelve possible sets of reachable configurations, sometimes called "universes" or "orbits," into which the Cube can be placed by dismantling and reassembling it.
 
===Center faces===
Many general solutions for the Rubik's Cube have been discovered independently. The most popular method was developed by [[David Singmaster]] and published in the book ''Notes on Rubik's Magic Cube'' in [[1980]]. This solution involves solving the Cube layer by layer, in which one layer, designated the top, is solved first, followed by the middle layer, and then the final and bottom layer. Other general solutions include "corners first" methods or combinations of several other methods.
 
[[Speed cubing]] solutions have been developed for solving the Rubik's Cube as quickly as possible. The most common speed cubing solution was developed by [[Jessica Fridrich]]. It is a very efficient layer-by-layer method that requires a large number of [[algorithm]]s, especially for orienting and permuting the last layer. The first layer corners and second layer are done simultaneously, with each corner paired up with a second-layer edge piece. Another well-known method was developed by [[Lars Petrus]]. In this method, a 2&times;2&times;22×2×2 section is solved first.
 
Solutions typically consist of a sequence of processes. A ''process'', or ''algorithm'' or ''operator'' as it is sometimes called, is a series of twists which accomplishes a particular goal. For instance, one process might switch the locations of three corner pieces, while leaving the rest of the pieces in place. These sequences are performed in the appropriate order, as dictated by the current configuration of the puzzle, to solve the Cube. Complete solutions can be found in any of the books listed in the bibliography, and most can be used to solve any Cube in under five minutes. These solutions typically are intended to be easy to learn, but much effort has gone into finding even faster solutions to Rubik's Cube (see [[Optimal solutions for Rubik's Cube]]).
[[Image:Rubiks_cube.jpg|thumb|right|200px|Rubik's Cube being solved]]
[[Image:Rubiks_cube_solved.jpg|thumb|right|200px|Rubik's Cube in solved state]]
Most 3&times;3&times;33×3×3 Rubik's Cube solution guides use the same notation, originated by David Singmaster, to communicate sequences of moves. This is generally referred to as "Cube notation" or in some literature "Singmaster notation" (or variations thereof). Its relative nature allows algorithms to be written in such a way that they can be applied regardless of which side is designated the top or how the colors are organized on a particular Cube.
 
*''F'' (Front): the side currently facing you
For beginning students of the Cube, this notation can be daunting, and many solutions available online therefore incorporate animations that demonstrate the algorithms presented. For an example, see [http://thearufam.brinkster.net/cube/cubeapplet.asp?alg=F2U'R'LF2RL'U'F2 an animation of the above sequence].
 
4&times;4&times;44×4×4 and larger Cubes use slightly different notation to incorporate the middle layers. Generally speaking, upper case letters (''FBUDLR'') refer to the outermost portions of the cube (called '''faces'''). Lower case letters (''fbudlr'') refer to the inner portions of the cube (called '''slices'''). Again Ideal breaks rank by describing their 4&times;4&times;44×4×4 solution in terms of layers (vertical slices that rotate about the Z-axis), tables (horizontal slices), and books (vertical slices that rotate about the X-axis).
 
===Competitions===
 
==Rubik's Cube in mathematics and science==
The Rubik's Cube is of interest to many [[mathematician]]s, partly because it is a [[Rubik's Cube group|tangible representation of a mathematical group]]. Additionally, a parallel between Rubik's Cube and [[particle physics]] was noted by mathematician [[Solomon W. Golomb]] and then extended and modified by [[Anthony E. Durham]]. Essentially, clockwise and counter-clockwise "twists" of corner cubies may be compared to the [[electric charge]]s of [[quark]]s (+⅔ and &minus;⅓−⅓) and antiquarks (&minus;⅔−⅔ and +⅓). Feasible combinations of corner twists are paralleled by allowable combinations of quarks and antiquarks&mdash;bothantiquarks—both corner twist and the quark/antiquark charge must total to an integer. Combinations of two or three twisted corners may be compared to various [[hadron]]s, though this analogy is not always workable.
 
==Rubik's Cube in popular culture==
--->
 
== Lihat juga ==
* [[Bintang Alexander]] ([[Dodekahedron Agung]])
* [[Jam Rubik]]
* [[Magik Rubik]]
* [[Polihedron Magik]]
* Mainan-mainan teka-teki kiub yang lain:
** [[Dendam Rubik]] (kiub 4&times;4&times;44×4×4)
** [[Kiub Poket]] (kiub 2&times;2&times;22×2×2)
** [[Kiub Profesor]] (kiub 5&times;5&times;55×5×5)
** [[Segi empat satu (teka-teki)|Segi empat-1]]
* Mainan teka-teki dalam bentuk [[pepejal platonik]] yang lain:
** [[Dogik]] ([[ikosahedron]])
** [[Intan Skewb]] ([[oktahedron]])
** [[Megaminks]] ([[dodekahedron]])
** [[Piraminks]] ([[tetrahedron]])
* [[Penyelesaian optimum Kiub Rubik]]
* [[Permainan kiub pantas]]
 
== Nota ==
<references/>
 
== Rujukan ==
* ''Handbook of Cubik Math'' oleh Alexander H. Frey, Jr. dan David Singmaster
* ''Notes on Rubik's 'Magic Cube' '' oleh David Singmaster. ISBN 0-89490-043-9
* ''Metamagical Themas'' oleh [[Douglas R. Hofstadter]] mengandungi dua bab yang berwawasan mengenai Kiub Rubik dan mainan-mainan teka-teki yang serupa. Kedua-dua bab ini pada asalnya diterbitkan sebagai makalah dalam terbitan-terbitan Mac 1981 dan Julai 1982 majalah ''Scientific American''.
* ''Four-Axis Puzzles'' oleh Anthony E. Durham.
* ''Mathematics of the Rubik's Cube Design'' oleh [[Hana M. Bizek]]. ISBN 0-8059-3919-9
 
== Pautan luar ==
{{commonscat|Rubik's cube}}
 
* [http://www.superliminal.com/cube/cube.htm Analog empat dimensi kiub Rubik]
* [http://www.rubiksillusions.com Penyelesaian Kiub Rubik dengan animasi saling tindak]
* [http://www.passionforpuzzles.com/virtualcube/cube/index.php Menyelesaikan Kiub Rubik dalam talian] &ndash; keghairahan terhadap teka-teki
 
 
[[Kategori:Kiub Rubik|*]]
[[ar:مكعب روبيك]]
[[id:Kubus Rubik]]
[[bn:রুবিক্‌সরুবিক’স কিউব]]
[[be:Кубік Рубіка]]
[[bg:Куб на Рубик]]
76,480

suntingan