Perbezaan antara semakan "Angiosperma"

17 bait dibuang ,  11 tahun lalu
k
bot mengubah: be:Кветкавыя; perubahan kosmetik
k (bot mengubah: be:Кветкавыя; perubahan kosmetik)
|align=center colspan="2" style="padding-top:8px; padding-bottom:9px; background:lightgreen;" |<font size="+1">'''Angiosperma'''</font>
|-cellpadding="0"
|colspan=2 align="center" bgcolor="gray"| [[ImejFail: Beepollinating.jpg|frames|260px]]<br /><small><font color="white">Lebah mendebungakan bunga</font></small>
|-
|align="center" colspan=2 style="background: lightgreen" |'''Pengelasan sains'''
|-
| style="padding: 2px 6px 2px 6px;"| [[Kelas (biologi)|Kelas]]
| style="padding: 2px 6px 2px 6px;" | [[Magnoliopsida]]<br />[[Monokotiledon|Liliopsida]]
|}
 
'''Tumbuhan berbunga''' merupakan kumpulan [[tumbuhan]] moden utama, merangkumi tumbuhan yang menghasilkan [[benih]] dalam [[anatomi organ|organ]] pembiakan khusus yang dikenali sebagai [[bunga]], di mana ovulari atau [[karpel]] tertutup. Dalam tumbuhan berbiji benih yang lain ([[Spermatophyta|spermatofit]]), dikenali sebagai [[gimnosperma]], ovul tidak tertutup ketika [[pendebungaan]].
 
 
==Asal==
Bukti pertama kemunculan angiosperma muncul dalam rekod fosil sekitar 140 juta tahun dahulu, pada [[Zaman Jura]] (203-135 juta tahun dahulu). Berasaskan bukti semasa, dipercayai leluhur angiosperma dan [[gnetofit]] berpecah ketika akhir [[Zaman Trias]] (220-202 juta tahun dahulu). Fosil tumbuhan dengan ciri-ciri angiosperma yang boleh dikenal pasti muncul dalam rekod fosil pada tempoh Jura dan awal [[Zaman Batu Kapur]] (135-65 juta tahun dahulu), tetapi dalam contoh yang kecil dan bentuk primitif. Perkembangan angiosperma bermula pada pertengahan Zaman Batu Kapur (anggaran sekitar 100 juta tahun dahulu). Pada akhir Zaman Batu Kapur, angiosperma kelihatannya menjadi kumpulan penting dalam tumbuhan darat, dan banyak tumbuhan fosil dapat dikenal pasti dalam keluarga moden (termasuk [[pokok bic]], [[pokok oak]], [[pokok sycamore]], dan [[pokok magnolia]]) telah mula muncul.
 
== Pengelasan ==
Tumbuhan berbunga biasanya dianggap sebagai [[divisi (biologi)|divisi]], dahulunya dikenali sebagai Angiospermatofita atau Antofita, tetapi sekarang dikenali sebagai '''Magnoliophyta''' menurut jenis genus ''[[Magnolia]]''.
 
Pengelasan tumbuhan berbunga telah diubah besar-besaran semenjak idea mengenai perkaitannya bertukar. [[Sistem Cronquist]], dicadangkan oleh [[Arthur Cronquist]] pada tahun 1981, masih digunakan secara meluas tetapi tidak lagi dipercayai menggambarkan ''filogeni''. Persetujuan umum mengenai bagaimana tumbuhan berbunga patut disusun hanya baru-baru ini timbul, melalui hasil kerja [[Kumpulan Filogeni Angiosperma]], yang menerbitkan pengelasan semula angiosperma yang berpengaruh pada tahun 1998. Pengemaskini yang menrangkumi penyelidikan terkini diterbitkan sebagai APG (2003).
 
Secara tradisi, tumbuhan berbunga dipecahkan kepada [[dikotiledon]] dan [[monokotiledon]] (disingkatkan sebagai dikot dan monokot). Sebahagian besarnya berasaskan jumlah [[kotiledon]] atau daun embrio terkandung dalam biji benih, tetapi terdapat beberapa perbezaan lain. Kumpulan ini biasanya dikenali sebagai kelas, dahulunya dikenali sebagai ''Dicotyledoneae'' dan ''Monocotyledoneae'', tetapi sekarang dikenali sebagai '''Kelas Magnoliopsida''' dan '''Kelas Liliopsida''' menurut genus dalam setiap kes.
 
Kajian membuktikan bahawa monokots adalah monofiletik dan dikot adalah parafiletik. Bagaimanapun, sebahagian besar temasuk dalam subgroup monophyletic dikenali sebagai [[eudikotiledon]] atau trikolpat, dibezakan terutamanya melalui bentuk debunga. Oleh kerana sistem baru juga cenderung mengelakkan kumpulan parafiletik, ia boleh dianggap sebagai kelas Rosopsida berlainan, atau dipecahkan kepada beberapa kelas. Magnoliopsida kemudiannya akahn dihadkan kepada dikot basal atau [[paleodikotiledon]], kumpulan parafiletik yang boleh dipecahkan lagi.
 
==Kepentingan ekonomi==
Tumbuhan berbunga membekalkan peratusan yang tinggi makanan asas kegunaan manusia, samaada secara langsung atau melalui makanan ternakan. Dari kesemua keluarga tumbuhan berbunga, [[Poaceae]], atau keluarga rumput, ialah yang paling penting, membekalkan sebahagian besar kesemua makanan ternakan ([[padi]], [[jagung]], [[gandum]], [[barli]], [[rai]], [[oat]], [[milet]], [[tebu]], [[betari]]), dengan [[Fabaceae]], atau famili legum, tempat kedua. Yang juga penting adalah [[Solanaceae]], atau famili nightshade ([[kentang]], [[tomato]], dan lada, antara lain), [[Cucurbitaceae]], atau keluarga [[timun]] (juga termasuk [[labu]] dan [[tembikai]]), [[Brassicaceae]], atau keluarga [[mustard]] (termasuk [[rapeseed]] dan [[kobis]]), dan [[Apiaceae]], atau keluarga [[lobak]]. Kebanyakan buah datang dari [[Rutaceae]], atau keluarga sitrus, dan [[Rosaceae]] (keluarga ros, termasuk [[epal]], [[pear]], [[ceri]], [[aprikot]], [[plum]], dll).
 
Di sebahagian tempat di dunia, spesies tunggal mencapai tahap kepentingan utama disebabkan pelbagai kegunaan seperti kelapa (''[[pokok kelapa|Cocos nucifera]]'') di [[terumbu]] Pasifik. Satu contoh lain adalah zaitun (''[[pokok zaitun|Olea europaea]]'') di [[Mediterranean]].
 
== Rujukan dan pautan luar==
* Angiosperm Phylogeny Group (2003). An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG II. ''Botanical Journal of the Linnean Society, 141'', 399-436. [http://www.blackwell-synergy.com/links/doi/10.1046/j.1095-8339.2003.t01-1-00158.x/full/ dalam talian]
* Cronquist, Arthur (1981) ''An Integrated System of Classification of Flowering Plants''. Percetakan Universiti Columbia, New York.
* [http://tolweb.org/tree?group=Angiosperms&contgroup=Spermatopsida Projek Web Salasilah Hidupan - Angiosperma]
* [http://www.news.harvard.edu/gazette/1999/12.16/angiosperms.html Tumbuhan Berbunga Tertua Diketahui Dikesan Melalui Gen], William J. Cromie, Warta Harvard, 16 Disember 1999.
[[zh-min-nan:Khui-hoe si̍t-bu̍t]]
[[jv:Tetanduran ngembang]]
[[be:Кветкавыя]]
[[be:Пакрытанасенныя]]
[[bg:Покритосеменни]]
[[ca:Magnoliofití]]
76,780

suntingan