Filipina: Perbezaan antara semakan

696 bait ditambah ,  11 tahun lalu
penambahbaikan
k (bot menambah: tt:Филиппиннар)
(penambahbaikan)
| footnotes = * [[Bahasa Cebu]], [[Bahasa Ilokano]], [[Bahasa Hiligaynon]], [[Bahasa Bikol]], [[Bahasa Waray-Waray]], [[Bahasa Kapampangan]], [[Bahasa Pangasinan]], [[Bahasa Kinaray-a]], [[Bahasa Maranao]], [[Bahasa Maguindanao]], [[Bahasa Tagalog]], [[Bahasa Tausug]] ialah bahasa rasmi bagi daerah masing-masing. [[Bahasa Sepanyol]] dan [[Bahasa Arab]] sebagai bahasa pilihan dan sukarela.
}}
'''Republik Filipina''' atau '''Philippines''' merupakan sebuah negara kepulauan yang terletak di barat [[Lautan Pasifik]] dan terletak kira-kira 100 kilometer dari tanah besar [[Asia]]. Negara ini mempunyai pengaruh Sepanyolkeagaaman, kebudayaan dan Amerikacara Syarikathidup yang kuat memandangkandari negara ini[[Sepanyol]] dan [[Amerika Syarikat]] nmemandangkan telah dijajah selama hampir empat abad oleh kuasa besar tersebut. Filipina merupakanadalah sebuahsalah satu dari hanya dua negara (satu lagi adalah [[Timor Leste]]) sahaja yang mempunyaipenduduknya majoriti penganutmenganuti agama [[Kristian]] di benua Asia di mana agama [[Islam]], [[Hindu]] atau [[Buddha]] lebih popular.
 
Dahulu, Filipina merupakan sebuahantara negara paling maju di rantau [[Asia Tenggara]], tetapinamun sekarang telah ketinggalan di belakang apabila pertumbuhan ekonomiekonominya semakin merosot dan masalah penyelewengan berluasayang berleluasa. Hari ini Filipina menikmati pertumbuhan ekonomi yang sederhana disebabkan peyumbangan tenaga kerja yang banyak di luar negara, pertambahan pelaburan ke atas industri teknologi maklumat, dan tenaga kerja yang murah.
 
Masalah yang dihadapi Filipina kini ialah tuntutan masyarakat Mindanao untuk berpisah daripada Filipina, ancaman komunis di utara, dan kerosakan alam sekitar disebabkan pencemaran dan sebagainya.
''Untuk rencana lanjutan, lihat [[Sejarah Filipina]]''
 
Negara ini mendapat nama '''Philippines''' (Filipina) selepas diperintah oleh pemerintah Sepanyol yang mengambil nama raja mereka pada ketika itu iaitu, Raja Philip II.
 
== Politik ==
{{utama|Politik Filipina}}
 
Filipina mempunyaiadalah kerajaan berbentuk [[negara kesatuan|kesatuan]] [[sistem berpresiden|berpresiden]], dengan [[Presiden Filipina|Presiden]] merupakan [[ketua negara]] dan [[ketua kerajaan]] serentak, selain merupakan [[panglima besar]] angkatan tentera. Presiden dipilih melalui undian popular untuk enam tahun, dan bebas untuk melantik dan mengetuai [[kabinet]] sendiri <ref name="About">[http://www.gov.ph/aboutphil/general.asp About the Philippines] [http://www.gov.ph Gov.Ph]. Accessed 15 September 2006</ref>.
 
[[Kongres Filipina|Kongres]] [[dwidewan]] Filipina terdiri dari [[Senat Filipina|Senat]] (dewan atas) dan [[Dewan Perwakilan Filipina]] (dewan bawah). Kuasa [[kehakiman]] pula terletak di bawah [[Mahkamah Agung Filipina|Mahkamah Agung]], yang terdiri dari [[Hakim Besar]] dan empat belas hakim lain, semuanya dilantik oleh Presiden berdasarkan pencalonan Majlis Peguam dan Kehakiman <ref name="About"/>.
 
Filipina merupakan salah satu pengasas dan ahli aktif [[Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu]] (PBB), selain ahli pengasas [[Persatuan Negara-negara Asia Tenggara]] (ASEAN). Filipina juga merupakan ahli [[Sidang Kemuncak Asia Timur]] (EAS), [[Kerja Sama Ekonomi Asia Pasifik]] (APEC), [[Kesatuan Latin]] dan [[G24]]. Negara ini juga merupakan sekutu bukan-NATO utama A.S. dan pada masa yang sama merupakan ahli [[Pergerakan Negara-Negara Berkecuali]] (NAM) <ref name="About"/>.
 
Filipina terlibat dalam pertikaian rumitbertindih mengenaikeatas kedaulatan [[Kepulauan Spratly]] dan [[Beting Scarborough]] yang juga dituntut secara sebahagian atau keseluruhan oleh negara [[China]], [[Taiwan]], [[Vietnam]], [[Brunei Darussalam]] dan juga [[Malaysia]]. Ia begitu juga mendakwamenuntut berhakkedaulatan ke atas wilayah Malaysia, [[Sabah]], secara sebahagian atau keseluruhan sebagai sebahagian dari wilayah kekuasaan [[Kesultanan Sulu]] yang sekarang adalah sebahagian dari negara Filipina. <ref>[http://www.epilipinas.com/SabahClaim.htm Philippines' Claim to Sabah] [http://www.epilipinas.com]</ref>.
 
== Daerah ==
''Untuk rencana lanjutan, lihat [[Ekonomi Filipina]]''
 
Filipina terkenal dengan pertanian padi bukitnya. IaIni diperkenalkan kira-kira 2,000 tahun lalu oleh puak [[Batad]]. Padi-padi bukit tersebut terletak di lereng-lereng [[Gunung Ifugao, Filipina]], dan beradaterletak di ketinggian sehingga 5,000 kaki dari aras laut. Keluasannya mencukupimencakupi 4,000 batu persegi serta diusahakan secara tradisional tanpa penggunaan jentera. Ia diiktiraf sebagai salah satu Warisan Dunia oleh [[UNESCO]] (United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organization) pada tahun 1995.
 
== Demografi ==
''Untuk rencana lanjutan, lihat [[Budaya di Filipina]]''
 
Kebanyakan masyarakat Filipina gemar menyanyi serta menari pada setiap kali pesta keramaian. Salah satu adalah '''Tarian buluh''' iniyang memerlukan pergerakan kaki yang pantas untuk menari.
 
'''Bahay Kubo''' merupakan rumah tradisional yang terkenal di Filipina. Ia diperbuat daripada daun pokok kelapa, nipah, dan buluh. Terdapat tanglung berbentuk bintang yang digantung di hadapan rumah. Kalau anda ingin tahu, itulah '''Parol''' namanya. Semasa Krismas, kebanyakan masyarakat di sana gemar menjadikan parol sebagai hiasan rumah mereka.
''Untuk rencana lanjutan, lihat [[Makanan di Filipina]]''
 
'''Halo halo''' merupakan salah satu pencuci mulut yang terkenal di Filipina terutamanya pada musim panas. Halo halo mengandungi isi nangka, isi kelapa, kacang goreng, keladi, kastard, santan kelapa, dan perahan limau bercampur ais bersama aiskrim di atasnya.
 
'''Lanzones''' merupakan sejenis buah-buahan. Rupanya agak kecil, manis serta berwarna coklat. Keistimewaan buah ini adalah ia dapat menghalau nyamuk yang berada di sekeliling kita.
Pengguna awanama