Krismas: Perbezaan antara semakan

376 bait ditambah ,  12 tahun lalu
penambahbaikkan
k (bot membuang: zu:UKhisimusi)
(penambahbaikkan)
|observances=Dakwah agama, pemberian hadiah, perjumpaan keluarga, hiasan pokok
|type=[[Kristian]], kebudayaan
|significance=[[Keputeraan NabiJesus IsaDari a.s.Nazareth]]
|relatedto= [[Anunsiasi]], [[Inkarnasi (Kristian)|Inkarnasi]], [[Kedatangan NabiJesus Isa a.s.Christ|Advent]], [[Epifani (perayaan)|Epifani]], [[Solstis musim sejuk]]}}
{{kristian}}
'''Hari Krismas''' atau juga dikenali sebagai ''Hari Natal'', adalah hariperayaan rayaterbesar untuk penganut agama [[Kristian]], disambut setiap tahun pada tarikh[[25 Disember]] bagi memperingati keputeraankelahiran [[Jesus]] ([[Nabidari Isa a.s.Nazareth]]), pengasas agamaajaran Kristian. Menurut [[Kitab InjilBible]] [[Perjanjian Baru]], Jesus dilahirkan oleh [[Maryam|Siti MaryamMaria]] (Virgin Mary) di [[BaitulmaqdisJurusalem]]. Penganut Kristian percayamempercayai bahawa kelahiran Jesus ini menepati ramalan-ramalan agama [[Yahudi]] mengenai kelahirankedatangan seorang penyelamat (Messiah) dari susur galur [[NabiRaja Daud a.s.|Nabi DaudDavid]], yang akankedatangannya adalah untuk menebus manusia dari dosa-dosa [[Nabi Adam]] (''original sin'').
 
Perayaan Krismas pada lazimnya dirayakan setiap 25 Disember. Namun beberapa gereja ([[Mazhab Kristian Ortodoks|Gereja Ortodoks]], [[Gereja Koptik]] dan gereja-gereja Timur yang lain) dan negara ([[Mesir]] (Egypt), [[Habsyah]] (Etiophia), [[Rusia]] dan sebagainya) menyambutnya pada 7 Januari disebabkan mereka mengikuti [[takwimkalender]] yang berlainan ([[takwimkalender Julius]] berbanding [[takwimkalender Gregory]]).
 
Adat resam moden perayaan ini termasuk memberipemberian [[hadiah]], sambutan keagamaan di gereja, dan peragaan pelbagai hiasan, termasuk [[pokok Krismas]], [[lampu Krismas|lampu hiasan]], daun ''[[mistletoe]]'', [[Pokok Holi|holi]] danatau [[lakonan semula [[kelahiran Jesus]] (Anunciation). [[Santa Claus]] adalah merupakan tokoh [[mitos]] terkenal yang sering dikaitkan dengan adat memberi hadiah sempena Hari Krismas. Santa dipercayai merupakah hasil gabungan [[Santo Nicholas|St. Nicholas dari Myra]] dan unsur-unsur [[MitosMitologi Nordic]] dandengan [[mitosmitologi Kristian|Kristian]], sementara penampilan modennya dipercayai hanya timbul pada abad ke-19.
 
Hari Krismas bukan sahaja disambut oleh seluruh penganut [[Kristian]], bahkan juga oleh ramai orang yang bukan Kristianpenganut agama ini sebagai salah satu perayaan [[kebudayaan]] yang berunsur [[sekular]] (keduniaan). Oleh sebabkerana pemberian hadiah dan beberapa aspek lain perayaan ini melibatkan peningkatan kegiatan ekonomi antara orang Kristian dan bukan Kristian, maka Hari Krismas menjadi peristiwa utama bagi kebanyakan penggiat sektor peruncitan.
 
== Sejarah ==
Kitab [[Perjanjian Baru]] tidak tercatatmencatat tarikh sebenar kelahiran Jesus.<ref>"[http://www.britannica.com/eb/article-9082431/Christmas Christmas], ''Encyclopædia Britannica'' Chicago: Encyclopædia Britannica, 2006.</ref> Sehinggalah abad ke-19, para penulis kitab Kristian selalu berhujah bahawa 25 Disember merupakan tarikh sebenar kelahiran Jesus.<ref>Roll, p. 129. Contohnya, pada tahun 1761, [[Paus Benedict XIV]] berhujah bahawa para bapaketua gereja pasti mengetahui tarikh sebetulnyasebenarnya dari catatan bancian kerajaan [[Rom]] kuno. (Roll, p. 129).</ref> Bagaimanapun, tokoh sains terkemuka. [[Isaac Newton]] mendakwa tarikh Krismas telah dipilih agar bersempena dengan solstisperayaan habisnya musim sejuk Rom kuno.<ref name="Newton">Newton, Isaac, ''[http://www.gutenberg.org/files/16878/16878-h/16878-h.htm Observations on the Prophecies of Daniel, and the Apocalypse of St. John]'' (1733), Ch. XI. "They who began first to celebrate them, placed them in the cardinal periods of the year; ... and the birth of Christ on the winter Solstice, Decemb. 25,"</ref>Walaupun tarikh moden solstis itu jatuh pada 21 atau 22 Disember, namun orang Rom menandanya pada 25 Disember.<ref>[[Pliny yang Tua]], [[Sejarah Alam (Pliny)|Natural History]], [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus:text:1999.02.0137&query=head%3D%231117 18:59]</ref> Pada tahun 1889, [[Louis Duchesne]] berpendapat bahawa tarikh Krismas dihitungdikira sebagai sembilan bulan selepas 25 Mac, iaitu tarikh tradisi Jesus mula dikandung Maria.<ref name="Roll87">Roll, pp. 88-90.<br />Duchesne, Louis, ''Les Origines du Culte Chrétien,'' Paris, 1902, 262 ff.</ref> Orang Kristian awal percaya bahawa Jesus [[penyaliban|disalib]] pada 25 Mac,<ref name="March25">Tarikh ini diberi oleh [[Tertullian]] (Adv. Jud., 8) dan [[Hyppolytus]]. ([http://www.newadvent.org/cathen/01542a.htm "The Feast of the Annunciation"], ''Catholic Encyclopedia,'' 1998).<br />Roll, p. 87.</ref> tarikh [[ekuinoks musim bunga]] mengikut takwim Rom.<ref>Bradt, Hale, ''Astronomy Methods'', (2004), p. 69.<br />Roll p. 87.</ref> Pendapat [[inkarnasi]] berlaku pada tarikh yang sama dengan hari kewafatan Jesus selaras dengan kepercayaan [[Yahudi]] bahawa seorang nabi mati apabila berusia [[Integer|kamiran]].<ref name="CathAnnun">[http://www.newadvent.org/cathen/01542a.htm "The Feast of the Annunciation"], ''Catholic Encyclopedia,'' 1998.</ref> 9 bulan sebelum Krismas, disambut pula Pesta [[Khabar Malaikat Kepada Maria]].<ref name="CathAnnun"/>
 
[[Fail:ChristAsSol.jpg|thumb|left|180px|Mozek Jesus Christ yang digambarkan sebagai Sol, tuhan Matahari, di Mausoleum M di nekropolis pra-abad ke-4 [http://www.saintpetersbasilica.org/Necropolis/Scavi.htm di bawah] [[Basilika St. Peter]] di Rom, bernama ''Christo Sole'' (Kristus Sang Suria) dan bertarikh penghujung abad ke-3 oleh ahli arkeologi Itali.<ref>Kelly, Joseph F., ''The Origins of Christmas'', Liturgical Press, 2004, p. 67-69.</ref>]]
 
=== Dies Natalis Solis Invicti ===
[[Hermann Usener]], pada tahun 1899, menyatakan bahawa tarikh hari Krismas diambil dari suatu pesta orang Rom, [[Sol Invictus]].<ref name="Roll131">Roll, p. 131-32.</ref> Beliua mengatakan, Gereja pada masa itu mengambil tindakan demikian supaya orang-orang pagan Rom pada masa itu akan menganut agama Kristian, tetapi pada masa yang sama dapat mengekalkan tradisi mereka.<ref name="Roll131"/> ''[[Dies Natalis Solis Invicti]]'', "Kelahiran SangDewa Matahari," disambut pada 25 Disember. Gelaran pesta tersebut, [[Sol Invictus]], menyebabkan [[dewa-dewa matahari]] disembah, yang mana ianya termasuklah dewa [[El (god)|Elah-Gabal]], dewa matahari Syria; [[Sol]], dewa maharaja [[Aurelia]] (AD 270–274); dan [[Mithras]], dewa tentera dalam [[mitosmitologi Parsi]].<ref name="CathMithra">"[http://www.newadvent.org/cathen/10402a.htm "Mithraism"], ''The Catholic Encyclopedia'', 1913.</ref> Maharaja [[Elagabalus]] (218–222) memperkenalkan pesta tersebut dan menjadi popular semasa pemerintahan Aurelia, yang menjadikan pesta tersebut sebagai cuti umum.<ref>"Sol." ''Encyclopædia Britannica'', Chicago (2006).</ref>
 
== Sambutan ==
Hari Krismas disambut sebagai perayaan utama dan cuti umum di kebanayakankebanyakan negara di dunia, termasuk yang majoriti penduduknya bukan beragamapenganut Kristian. Krismas disambut di negara bukan Kristian kerana diperkenalkan oleh bekas penjajah, diduduki oleh kelompok minoriti Kristian atau menerima pengaruh budaya asing.
 
Walaupun kebanyakan negara menyambut Krismas pada 25 Disember setiap tahun, namun sesetengah gereja di [[Rusia]], [[Georgia (negara)|Georgia]], [[Mesir]], [[Armenia]], [[Ukraine]] dan [[Serbia]] menyambutnya pada 7 Januari kerana mengikut [[kalendar Julius]] yang tarikh 25 Disembernya jatuh pada 7 Januari dalam [[kalendar Gregory]].
 
Di seluruh dunia, sambutan Krismas berbagai-bagaidirai dalam pelbagai bentuknyabentuk, dicerminkan oleh kepelbagaian budaya dan tradisi sesebuah negara. Negara-negara yang hangat menyambut Krismas walaupun bilangan penduduk Kristian yang kecil seperti Jepun, telah menerima kebanyakan aspek-aspek [[sekular]] dalam sambutan Krismas seperti bertukar hadiah, hiasan lampu dan pokok Krismas.
 
=== Tradisi Gereja ===
[[Fail:Friedrichshafen Ailingen Krippendarstellung.jpg|thumb|250px|Lakon pentas "kelahiran Nabi Isa" di Jerman]]
Sambutan Hari Krismas pentingsangat sekalipenting bagi gereja, iaitu masasewaktu untuk mengadakan upacara atau majlis sambutan istimewa. Berikut ialah cara-cara Krismas disambut di gereja.
 
==== Paparan keputeraankelahiran NabiJesus IsaChrist ====
Kebanyakan gereja mengamalkan adat memaparkan babak kelahiran Nabi IsaJesus. DimulakanDimulai oleh [[St. Francis dari Asissi]] pada abad ke-13, tradisi yang berasal dari Itali ini diperluaskan ke banyak negara lain.
 
Babak keputeraankelahiran ini boleh dipaparkan dalam [[bentuk patung]] sebesar saiz manusia, atauataupun sekecil kotak mancis, diperbuat dari pelbagai bahan termasuk kayu, tembikar, kertas, kain, jerami, dan logam yang berwarna-warni.
[[Fail:Advent wreath.jpg|thumb|left|An Advent wreath on the Second Sunday in Advent]]
 
==== Lingkaran Kedatangan ====
Lingkaran Kedatangan (''Advent wreath'') ialah selingkaran daun-daun pain, ivy dan holi, dengan lima batang lilin di dalamnya yang digantung di dalam gereja. Lilin-lilin ini dinyalakan setiappada harisetiap Ahad pada musim Kedatangan, dan lilin di tengah dinyalakan pada pagi Hari Krismas. Gereja selalu dihiasi dengan dahan dan daun hijau, di samping juga dimasukkan pokokpohon Krismas.
 
==== Pembacaan kitab ====
Pada hari Krismas, diadakan sesi pembacaan gospelkitab yang menceritakan kisah kelahiran NabiJesus Isayang terkandung di dalam kitab Bible, di samping bacaan-bacaan suci lain yang mengisahkan tentang kerakusan nafsu manusia, dan janji tentang kedatangan al-Masih oleh Tuhan.
 
==== Karol ====
Pengguna awanama