Perbezaan antara semakan "Perjanjian 20 Perkara Sabah"

tiada ringkasan suntingan
 
'''Perjanjian 20 Perkara''' atau '''Memorandum 20 Perkara''' ialah senarai 20 perkara yang dibuat oleh [[Borneo Utara]], mengusulkan syarat-syarat untuk Borneo Utara menyertaibersama-sama dengan [[Persekutuan Tanah Melayu]], [[Sarawak]], dan [[Singapura]] membentuk persekutuan [[Malaysia]], pada 16 September 1963<ref>{{cite web |url=http://untreaty.un.org/unts/1_60000/21/36/00041791.pdf |title=No.10760: Agreement relating to Malaysia |accessdate=2010-09-22|publisher=PBB |work=United Nations Treaty Collection |format=PDF |year=1963 |month=Julai}}</ref> sebagai negeri [[Sabah]]. Penerimaan perkara-perkara ini berbeza-beza, ada yang dimasukkan dalam [[Perlembagaan Malaysia]] dan ada yang cuma diterima secara lisan sahaja.
[[Fail:Agreement relating to Malaysia (1963) Malay Texts.djvu|thumb|Perjanjian berkenaan dengan Malaysia]]
 
== Senarai perkara ==
=== PekaraPerkara 1: Agama ===
Walaupun tiada bantahan terhadap agama Islam sebagai agama kebangsaan Malaysia akan tetapi agama rasmi sepatutnya tidak akan diadakan di Borneo Utara, dan segala perundangan mengenai agama Islam yang terkandung di dalam Perlembagaan Malaya tidak harus digunakan di Borneo Utara.
 
=== PekaraPerkara 2: Bahasa ===
* Bahasa Melayu harus dijadikan Bahasa Kebangsaan Persekutuan
* Penggunaan Bahasa Inggeris harus diteruskan untuk tempoh sepuluh tahun selepas [[Hari Malaysia]]
* Bahasa Inggeris harus digunakan sebagai bahasa rasmi Borneo Utara untuk semua tujuan berkaitan dengan negeri dan persekutuan, tanpa had masa.
 
=== PekaraPerkara 3: Perlembagaan ===
Walaupun Perlembagaan Persekutuan Malaya diterima sebagai asas untuk membentuk Perlembagaan Malaysia, akan tetapi Perlembagan Malaysia seharusnya dipersetujui oleh pergabungan negeri-negeri bebas dan sepatutnya bukan sesuatu susunan pindaan kepada sebuah perlembagaan yang telah digubal dan dipersetujui oleh negeri-negeri yang berasingan di dalam keadaan yang berlainan sekali. SatuSebuah perlembaganperlembagaan baru untuk Borneo Utara sewajarnya amat diperlukan.
 
=== PekaraPerkara 4: Ketua Persekutuan ===
Ketua (Yang Di Pertua NegeriNegara) Borneo Utara tidak layak untuk dipilih sebagai Ketua Persekutuan.
 
=== PekaraPerkara 5: Nama Persekutuan ===
"Malaysia" bukan "[[Melayu Raya]]".
 
=== PekaraPerkara 6: ImigrasiImigresen ===
Kawalan keataske atas penghijrahan dari luar ke mana-mana tempat di Malaysia seharusnya terletak dibawahdi bawah kuasa kerajaan pusatPersekutuan tetapi kemasukan ke Borneo Utara sepatutnya juga memerlukan persetujuan Kerajaan Negeri.
 
Kerajaan Persekutuan tidak seharusnya berkuasa membatalkan kemasukkan sesiapapunsesiapa pun ke dalam Borneo Utara kalaujika ia berkaitan dengan urusan kerajaan negeri kecuali atas sebab-sebab keselamatan sahaja. Borneo Utara seharusnya mempunyai kuasa yang tidak terhad ke atas pergerakkanpergerakan seseorang, kecuali mereka yang bertugas di bawah kerajaan persekutuanPersekutuan daripada tempat-tempat lain Malaysia di Borneo Utara.
 
=== PekaraPerkara 7: Hak Menarik Diri ===
Hak untuk memisah atau menarik diri dari Persekutuan seharusnya tidak ada.
 
Proses untuk melantik orang-orang tempatan ke dalam perkhidmatan awam negeri Borneo Utara seharusnya diwujudkan secepat mungkin.
 
=== PekaraPerkara 9: Pegawai-pegawai British ===
Segala usaha harus dibuat untuk menggalakkan pegawai-pegawai Birtish untuk meneruskan perkhidmatan mereka dalam perkhidmatan awam sehingga tempat mereka boleh diganti oleh orang-orang tempatan yang berkelayakan.
 
=== PekaraPerkara 10: Kewarganegaraan ===
Tertakluk kepada pindaan berikut, Perenggan 148(k) cadangan dalam Laporan Cobbold seharusnya menentukan hak kewarganegaraan penduduk Borneo Utara di dalam Persekutuan :
 
* Perenggan kecil (I) seharusnya tidak mengandungi syarat mengenai penetapan selama 5 tahun
* Untuk penyelarasandiselaraskan dengan undang-undang kitakami, perenggan kecil (II) sepatutnya menyatakan "7 daripada 10 tahun" dan bukan "8 daripada 10 tahun"
* Perenggan kecil (II) tidak sepatutnya mengandungi sekatan berkenaan dengan kewarganegaraan ibubapaibu bapa seseorang yang dilahirkan di Borneo Utara selepas Hari Malaysia semestinya menjadi warganegara persekutuan.
 
=== PekaraPerkara 11: Cukai dan kewangan ===
Borneo Utara seharusnya mempunyai kuasa ke atas kewangan, tabung pembangunan, dan cukai sendiri.
 
=== PekaraPerkara 12: Kedudukan khas bangsa asli/bumiputera SabahBorneo Utara ===
Pada prinsipnya bangsa asli Borneo Utara seharusnya menikmati hak keistimewaan seperti yang diberikan kepada bangsa melayuMelayu di Malaya, tetapi formula yang dipraktikkan di Malaya masa kini tidak semestinya digunapakai oleh Borneo Utara.
 
=== PekaraPerkara 13: Kerajaan Negeri ===
Ketua Menteri harus dipilih oleh ahli-ahli tidak rasmi Majlis Perundangan.
Borneo Utara seharusnya mempunyai suatu sistem kementerian yang baiksesuai.
 
=== PekaraPerkara 14: Jangkamasa Peralihan ===
Sepatutnya tujuh tahun dan dalam masa ini kuasa perundangan mesti diberikan kepada Kerajaan Borneo Utara mengikut perlembagaan dan tidak dipengaruhi oleh kerajaan persekutuan.
 
=== PekaraPerkara 15: Pelajaran ===
Sistem pelajaran Borneo Utara yang wujud sekarang harus diteruskan dan dengan itu ia harus diletakkan di bawah kawalan kerajaan negeri.
 
=== PekaraPerkara 16: Perlindungan kepada Perlembagaan ===
Tidak ada sebarang pindaan, perubahan atau pembatalan dapat dilakukan oleh Kerajaan Pusat kepada perlindungan-perlindungan yang diberikan khas kepada Borneo Utara tanpa persetujuan kerajaan Borneo Utara. Kuasa ini adalah hak mutlak penduduk negeri ini.
 
=== PekaraPerkara 17: Perwakilan dalam Parlimen Persekutuan ===
Ini sepatutnya bukan sahajahanya bergantung kepada jumlah penduduk Borneo Utara tetapi juga kepada keluasan dan keupayaannya, dan dalam mana-mana perkara ia sepatutnya tidak kurang dari jumlah perwakilan dari Singapura.
 
=== PekaraPerkara 18: Nama Ketua Negeri ===
Yang Di Pertua Negara.
 
=== PekaraPerkara 19: Nama Negeri ===
Sabah.
 
=== PekaraPerkara 20: Tanah, hutan, kerajaan tempatan dan lain-lain ===
BekalanPerkara dalam Perlembagaan Persekutuan mengenai Kuasakuasa Majlis Tanah Persekutuan tidak harus melibatkan Borneo Utara. Seperti itu juga, Majlis Kebangsaan Kerajaan Tempatan tidak harus melibatkan Borneo Utara.
 
== Lihat juga ==
Pengguna awanama