Perbezaan antara semakan "Abu Ali Hasan Ibn Al-Haitham"

k
tiada ringkasan suntingan
k
|name = ''Al-Haitham''|
|image = Ibn al-Haytham.png|upright
|caption = '''Ibn Alal-Haitham (Alhazen)'''|
|birth_date = {{birth date|965|7|1}} [[Common Era|CE]]<ref name=Britannica/>(354 [[Islamic calendar|AH]])<ref>{{citation|author=[[Charles M. Falco]]|title=Ibn al-Haytham and the Origins of Computerized Image Analysis|publisher=International Conference on Computer Engineering & Systems (ICCES)|date=November 27–29, 2007|url=http://www.optics.arizona.edu/SSD/art-optics/papers/IEEECairo.pdf|accessdate=2010-01-30}}</ref> |
|birth_place = [[Basra]] di [[Iraq]] sekarang, [[Buyid Farsi]]
 
 
[[Tokoh dunia|Tokoh]] '''{{transl|ar|ALA|Abū ʿAlī al-Ḥasan ibn al-Ḥasan ibn al-Haytham}}''' <br/> ([[bahasa Arab|Arab]]: أبو علي، الحسن بن الحسن بن الهيثم, [[bahasa Parsi|Parsi]]: ابن هیثم, [[Latin]]: '''Alhacen''' atau <ref>Lindberg, 1996.</ref> '''Alhazen''') (dilahirkan di [[Basra]] pada 965 Masihi – dan meninggal dunia pada 1040 Masihi di [[Kaherah]]). Beliau ialah seorang [[Muslim]],<ref>http://www.amualumni.8m.com/Scientist3.htm <br>http://www.islamic-study.org/optics.htm</ref> [[ahli sains]] Muslim dan [[polymath]] yang banyak diterangkan dalam pelbagai sumber sama ada dalam bahasa Arab mahupun Parsi.<ref>{{Harv|Child|Shuter|Taylor|1992|p=70}} <br> {{Harv|Dessel|Nehrich|Voran|1973|p=164}} <br> {{Harv|Samuelson|Crookes|p=497}} <br> Understanding History by John Child, Paul Shuter, David Taylor - Page 70.</ref><ref>Science and Human Destiny by Norman F. Dessel, Richard B. Nehrich, Glenn I. Voran - Page 164.<br> The Journal of Science, and Annals of Astronomy, Biology, Geology by James Samuelson, William Crookes - Page 497.</ref><ref>{{Harv|Smith|1992}} <br> {{Harv|Grant|2008}} <br> {{Harv|Vernet|2008}} <br> {{citation|url=http://www.encyclopedia.com/doc/1E1-IbnalHay.html|contribution=Ibn al-Haytham|title=[[Columbia Encyclopedia]]|edition=Sixth|year=2007|accessdate=2008-01-23|isbn=0-7876-5075-7|author=Paul Lagasse|publisher=Columbia}}</ref><ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/738111/Ibn-al-Haytham] <br> {{Harv|Dessel|Nehrich|Voran|1973|p=164}} <br> {{Harv|Samuelson|Crookes|p=497}}</ref><ref>Science and Human Destiny by Norman F. Dessel, Richard B. Nehrich, Glenn I. Voran - Page 164.<br> The Journal of Science, and Annals of Astronomy, Biology, Geology by James Samuelson, William Crookes - Page 497.</ref><ref>[http://www.ibnalhaytham.net/custom.em?pid=571860 Review of ''Ibn al-Haytham: First Scientist''], [[Kirkus Reviews]], December 1, 2006: {{quote|a devout, brilliant polymath}} {{Harv|Hamarneh|1972}}: {{quote|A great man and a universal genius, long neglected even by his own people.}} {{Harv|Bettany|1995}}: {{quote|Ibn ai-Haytham provides us with the historical personage of a versatile universal genius.}}</ref>, Beliau juga terkenal sebagai Bapa Optik Moden. Beliau merupakan pakar fizik yang terunggul melalui sumbangan terhadap kaedah optik dan saintifik. Abu Ali Hasan telah mendapat pendidikan di Basra dan [[Baghdad]].
 
Ibn Alal-Haitham membuat sumbangan besar dalam bidang [optik]], dan juga bidang-bidang [[fizik]], [[Astronomi|ilmu falak]], [[matematik]], [[oftalmologi]], [[falsafah]], [[persepsi penglihatan]], dan [[kaedah saintifik]]. Beliau juga menulis ulasan berwawasan terhadap karya-karya [[Aristotle]], [[Ptolemy]], dan ahli matematik purba [[Yunani]], [[Euclid]].<ref>"''[http://books.google.com/books?id=kZcCtT1ZeaEC&pg=PA142&dq&hl=en#v=onepage&q=&f=false The rainbow bridge: rainbows in art, myth, and science]''". Raymond L. Lee, Alistair B. Fraser (2001). [[Penn State Press]]. p.142. ISBN 0-271-01977-8</ref>
 
Beliau sering dikenali sebagai '''Ibn Alal-Haitham''', dan kadangkala sebagai '''Alal-Basri''' (Arab: البصري), bersempena tempat kelahirannya di bandar Basra.<ref name=MacTutor/> Beliau juga dikenali dengan nama berian ''Ptolemaeus Secundus'' ("Ptolemy Kedua")<ref name="Corbin149">{{Harv|Corbin|1993|p=149}}</ref> atau nama ringkas "Si Ahli Fizik"<ref>{{Harv|Lindberg|1967|p=331}}</ref> di Eropah Zaman Pertengahan.
 
Dilahirkan pada c. 965 M, di Basra, [[Iraq]], beliau tinggal di Kaherah [[Mesir]] dan meninggal dunia di sana pada umur 74 tahun.<ref name="Corbin149"/> Kerana terlalu meyakini kegunaan praktik ilmu matematiknya, beliau beranggapan bahawa beliau dapat mengawal banjir sungai [[Sungai Nil|Nil]].<ref name=Sabra>{{Harv|Sabra|2003}}</ref> Apabila diperintah berbuat demikian oleh [[Al-Hakim bi-Amr Allah]], khalifah keenam Kekhalifahan [[Khilafah Fatimiyyah|Fatimiyyah]], supaya melakukannya, beliau dengan cepat menyedari bahawa tugas itu mustahil dilakukan, lantas bersara daripada bidang kejuruteraan. Oleh sebab takut nyawanya terancam, beliau berpura-pura [[gila]]<ref name=Britannica/><ref name=Encarta>{{Harv|Grant|2008}}</ref>. Akibatnya beliau dikenakan [[tahananpenahanan dalam rumah]]. Pada waktu dan selepas itulah beliau menumpukan perhatian kepada usaha-usaha saintifik sehinggalah meninggal dunia.<ref name="Corbin149"/>
 
'''Abu Ali Hasan''' juga merupakan manusia pertama yang memperincikan secara tepat pelbagai bahagian [[mata]] dan memberi penjelasan saintifik mengenai proses penglihatan. Abu Ali Hasan menyangkal teori penglihatan Ptolemy dan Euclid yang menyebut bahawa mata menghantar sinaran visual kepada objek yang dilihat. Menurut Ali Abu Hasan, sinaran berasal dalam objek yang dilihat dan bukan dalam mata.
===Biografi===
 
[[File:Alhazen, the Persian.gif|alt=Head of a bearded man with bushy eyebrows, wearing a turban.|thumb|Satu lagi gambar Ibn Alal-Haitham [[polymath]] agung Islam.]]
 
Abu Ali Hasan Ibn Alal-Haitham dilahirkan di [[Basra]], sebuah wilayah [[Iraq]] [[Empayar Buyah]].<ref name=Britannica>{{Harv|Lorch|2008}}</ref> Tidak dapat dipastikan sama ada beliau keturunanberketurunan Arab atau Parsi.<ref>{{cite web|url=http://www.unesco.org/science/infocus_full_oct_05.shtml |title=UNESCO Natural Sciences Portal |publisher=Unesco.org |date= |accessdate=2012-05-27}}</ref><ref>{{cite journal|pmid=18546671 | doi=10.1068/p5940 | volume=37 | issue=4 | title=Ibn al-Haytham and psychophysics | year=2008 | journal=Perception | pages=636–8}}</ref> Berkemungkinan besar beliau meninggal dunia di [[Kaherah]], [[Mesir]]. Beliau dididik di Basra (sewaaktusewaktu [[Zaman Kegemilangan Islam]], Basra merupakan "kunci kepada pemulaan pembelajaran"),<ref name=Guardian>{{Harv|Whitaker|2004}}</ref> dan di [[Baghdad]], ibu negeri [[Kerajaan Bani Abbasiyyah|Kekhalifahan Abbasiyyah]], pusatyang tumpuanjuga menjadi pusat "kemuncak tamadun Islam".<ref name=Guardian/> Sewaktu di [[Buyid|Iran Buyah]], beliau bertugas sebagai [[pegawai awam]] dan membaca banyak karya-karya [[Teologi Islam|teologi]] dan [[Sains Islam|sains]].<ref name=MacTutor>{{Harv|O'Connor|Robertson|1999}}</ref><ref name=greatislamic>Sajjadi, Sadegh, "Alhazen", ''Great Islamic Encyclopedia'', Volume 1, Article No. 1917;</ref>
 
Satu kisah kerjayanya menceritakan yang beliau dipanggil ke Mesir oleh pemerintah [[Khilafah Fatimiyyah|Kekhalifahan Fatimiyyah]], [[Al-Hakim bi-Amr Allah]], untuk mengawal pembanjiran sungai [[Sungai Nil|Nil]], suatu usaha yang memerlukan pembinaan empangan di tempat terbinanya [[Empangan Aswan]] sekarang.<ref>{{Harv|Rashed|2002b}}</ref> Selepas kerja luar menyedarkan beliau akan kemustahilan rancangannya,<ref name="Corbin149"/> dan takut akan kemarahan khalifah, beliau pura-pura gila. Ibn Alal-Haitham dikenakan [[penahanan dalam rumah]] dari tahun 1011 M sehinggalah kematian Khalifah Alal-Hakim dalam tahun 1021.<ref>{{cite web|url=http://www.cgie.org.ir/shavad.asp?id=123&avaid=1917 |title=the Great Islamic Encyclopedia |publisher=Cgie.org.ir |date= |accessdate=2012-05-27}}</ref> Dalam waktu penahanan iniitu, beliau menghasilkan sebuah kitab yang amat berpengaruh, ''[[Kitab Optik (Kitab al-Manazir)|Kitab Optik]]''. Selepas dibebaskan daripada tahanan, beliau menerbit banyak lagi treatis berkaitan [[Fizik Islam|fizik]] [[Astronomi Islam|ilmu falak]] dan [[Matematik Islam|matematik]]. Beliau kemudiannya pergi ke [[Al-Andalus]]. Dalam waktu ini, beliau terus menerus menjalankan pengajian saintifik termasuk kajian tentang optik, matematik, fizik, [[Perubatan Islam|perubatan]], dan pengembangan [[kaedah saintifik]] moden yang berlandaskan [[eksperimen|ujikaji]].
 
Beberapa periwayat hidup mengatakan bahawa Ibn Alal-Haitham lari ke [[Syria]], kemudian pergi ke Baghdad pada usia tua, atau berada di Basra semasa beliau pura-pura gila. Walauapapun, beliau berada di Kaherah menjelang tahun 1038. Semasa beliau berada di Kaherah, beliau terhubung dengan [[Universiti Al-Azhar]], disamping "Rumah Hikmah"" bandar itu,<ref>{{Harv|Van Sertima|1992|p=382}}</ref> yang dikenali sebagai ''Dar al-`Ilm'' ([[Rumah Ilmu]]), yang merupakan perpustakaan "terpenting" selepas [[Baitul Hikmah]] di Baghdad.<ref name=MacTutor/>
 
===Legasi===
[[File:Thesaurus opticus Titelblatt.jpg|thumb|Halaman hadapan edisi Latin buku Ibn Alal-Haitham bertajuk ''Thesaurus opticus'' (''[[Kitab Optik (Kitab al-Manazir)|Kitab Optik]]''), menunjukkan bagaimana [[Archimedes]] membakar kapal Rom dekat [[Syracuse, Sicily|Syracuse]] dengan menggunakan cermin parabola.]]
 
Ibn Alal-haithamHaitham membuat kemajuan besar dalam bidang optik, sains fizikal dan kaedah saintifik. Usaha Ibn Alal-Haitham berkaitan optik dianggap sebagai penyumbang kepada penitikberatan [[eksperimen]] dalam sains. Pengaruhnya terhadap sains am dan optik khususnya disanjung tinggi, dan sesungguhnya membuka tirai kepada era baharu dalam penyelidikan optik, sama ada dalam bentuk teori mahupun amali.<ref name=Deek/>
 
==Nota==