Perbezaan antara semakan "Dinasti Qing"

tiada ringkasan suntingan
|footnotes =
}}
'''Dinasti Qing''' ({{zh-cp|c=清朝|p=Qīng cháo}}; [[Bahasa Manchu]]: ''daicing gurun''; [[bahasa Mongolia]]: Манж Чин Улс), juga dikenali sebagai '''Wangsa Manchu''', ialah [[dinasti]] [[China]]Manchu yang menjatuhkan kerajaan China Dinasti Ming dan memerintah dari tahun [[1644]] hingga [[1911]]. Dinasti ini ditubuhkan oleh puakorang [[Manchu]] [[Aisin Gioro]] di tempat yang kini dikenali sebagai [[China timur laut]] ([[Manchuria]]). Sejak tahun 1644 Dinasti Qing berkembang ke [[China sebenar]] (kawasan yang diduduki [[bangsa Han|bangsa ]]Cina) dan wilayah sekelilingnya, lalu menubuhkan '''Empayar Qing Agung''' ({{zh-stp|s=大清国|t=大清國|p=dàqīngguó}}). Dinasti Qing merupakan sebuah Kerajaan Koloni[[Wangsa dalam sejarah China|wangsa beraja terakhir di China]]. Diisytiharkan sebagai '''Dinasti Jin Akhir''' pada tahun 1616, namanya ditukar kepada "Qing" yang bermaksud "jelas" atau "jernih", pada tahun 1636 dan menawan [[Beijing]] pada tahun 1644. Menjelang tahun 1646 dinasti ini memperoleh kuasanya di kebanyakan wilayah China masa ini, namun pendamaian semula di seluruh China tidak selesai sehingga tahun 1683.
 
Ketika pemerintahannya, Dinasti Qing banyak disepadukan dengan [[budaya Cina]]. Namun, kuasa ketenteraannya menjadi lemah pada abad ke-19, maka wangsa ini berhadapan dengan tekanan antarabangsa, [[pemberontakan]] besar-besaran dan juga kekalahan [[perang]]. Dinasti Qing merosot selepas pertengahan abad ke-19. Dinasti Qing digulingkan berikutan [[Revolusi Xinhai]], apabila [[Maharani Balu Longyu]] turun takhta bagi pihak maharaja terakhir, [[Puyi]], pada [[12 Februari]] [[1912]].
=== Penubuhan negeri Manchu ===
[[Fail:China Qing Dynasty Flag 1862.png|thumb|left|Bendera Wangsa Qing, 1862–1890]]
Dinasti ini bukan ditubuhkan oleh [[bangsa Han|bangsa ]]Cina yang membentuk majoriti populasi China, sebaliknya ditubuhkan oleh kaum [[Manchu]] yang pada zaman sekarang sekelompok etnik minoriti di [[China]]. Orang [[Manchu]] merupakan keturunan kaum [[Jurchen]] ({{zh-cp|c=女真|p=Nǚzhēn}}), sekelompok [[orang Tungus]] yang berdiam di sekitar rantau yang kini merangkumi wilayah [[Primorsky Krai]], [[Rusia]] dan wilayah [[Heilongjiang]], [[China]]. Penubuhan yang kemudiannya bergelar negeri [[Manchu]] itu ditubuhkan oleh [[Nurhachi]], ketua sebuah puak [[Jurchen]] kecil di ''Jianzhou'' ({{lang|zh|建州}}), pada wala abad ke-17. Mula-mulanya seorang vasal [[Dinasti Ming]], [[Nurhaci]] pada tahun 1582 memulakan satu perbalahan antara puak yang berkembang menjadi satu kempen penyatuan puak Jurchen Jianzhou. Menjelang tahun 1616 beliau menggabungkan rantau Jianzhou dengan secukupnya agar mengisytiharkan diri beliau sebagai [[Khan]] 'Jin Agung' yang menyentuh wangsa [[Jurchen]] sebelumnya. Ahli-ahli sejarah menggelar entiti pra-Qing ini sebagai 'Jin Akhir' untuk membezakannya daripada [[Dinasti Jin]] pertama. Dua tahun kemudian [[Nurhachi]] secara terbukanya meninggalkan ketuanan kedaulatan Wangsa Ming agar dapat melengkapkan penyatuan puak-puak [[Jurchen]] yang masih bersekutu dengan Dinasti Ming. Selepas serantaian pertempuran yang memihak kepada beliau, Nurhaci memindahkan ibu negerinya dari Hetu Ala ke kota-kota Wangsa Ming yang lebih besar secara berturut-turut di wilayah [[Liaodong]] ({{lang|zh|辽东}}遼東), [[Liaoyang]] pertama ({{lang|zh|辽阳}}遼陽; [[bahasa Manchu]]: ''dergi hecen'') pada tahun 1621 dan sekali lagi pada tahun 1625 ke [[Shenyang]] ({{lang|zh|阳}}; dinamakan semula sebagai Shengjing; {{lang-zh|盛京}}; [[bahasa Manchu]]: ''Mukden'').
 
Pemindahan istan dari Jianzhou ke [[Liaodong]] memberi [[Nurhaci]] tapak kuasa yang lebih besar dari segi sumber manusia dan bahan-bahan; secara georgafi ini juga mendekatkan beliau lagi dengan kawasan [[Mongol]] di dataran Mongolia. Meskipun menjelang masa ini negara [[Mongol]] yang pernah bersatu di bawah [[Genghis Khan]] sudah pun lama berpecah menjadi puak-puak individu yang kadang-kalanya bermusuhan, puak-puak yang berpecah-belah ini masih menjadi ancaman serius kepada keselamatan sempadan Ming. Dasar Nurhaci kepada orang Mongol adalah untuk bersahabat dengan mereka dan meraih kerjasama daripada mereka, maka terjaganya sempadan barat [[Jurchen]] dari musuh berpotensi. Lebih-lebih lagi, orang [[Mongol]] terbukti sebagai sekutu perang berguna yang meminjamkan kepakaran tradisional sebagai pemanah berkuda kepada orang Jurchen. Agar mengekalkan perikatan baru ini, [[Nurhaci]] melaksanakan dasar pengacukan antara orang Jurchen dan bangsawan Mongol yang setia kepada kepimpinan Jurchen, manakala sesiapa yang menentang dihadapkan dengan tindakan ketenteraan. Ini cuma salah satu daripada banyak inisiatif [[Nurhachi]] yang kemudiannya dijadikan dasar kerajaan Qing yang rasmi, oleh itu [[Nurhachi]] banyak dipercayai oleh ahli sejarah di samping keturunan beliau - maharaja Qing berturut-turut sebagai pengasas Wangsa. Sesetengah sumbangan penting lain oleh [[Nurhaci]] termasuk mengarahkan penciptaan [[bahasa Manchul]] bertulis yang berasaskan [[skrip Mongolia]], dan penubuhan sistem pentadbiran sivil dan ketenteraan yang kemudiannya menjadi [[Lapan Panji-panji|Panji-panji]] [[Manchu]], unsur yang mendefinasikan identiti [[Manchu]], maka tersedianya asas untuk mengubah wajah puak [[Jurchen]] yang renggang pertaliannya menjadi satu negara.
8

suntingan