Perbezaan antara semakan "Monyet"

57 bait dibuang ,  4 tahun lalu
|caption=Monyet (dalam tanda kurungan hijau) merupakan [[Parafili|rumpun parafili]] kerana mengecualikan hominoid.
|clades=
{{Barlabel|labelwidth=4.5|size=5|at=2.5|label=monkeysmonyet|colour=green
|cladogram=
{{Cladex|style=font-size:100%; line-height:90%; width:34em;
 
=== Bahan ujian ===
[[File:AnimaltestingMonkeyCovance2.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:AnimaltestingMonkeyCovance2.jpg|left|thumb|ThePenggunaan usemonyet ofdalam monkeysmakmal inmenimbulkan laboratories is controversial.kontroversi]]
Spesies monyet paling umum yang didapati dalam penyelidikan haiwan adalah [[grivet]], [[beruk resus]], dan [[kera ketam]], yang diperoleh secara ditangkap dari liar mahupun dibiakkan khusus.<ref>{{Cite web |url = http://www.ebra.org/ebrabulletin-the-supply-and-use-of-primates-in-the-eu_17.htm|title = The supply and use of primates in the EU|year = 1996|publisher = European Biomedical Research Association|archiveurl = http://web.archive.org/web/20120117061036/http://www.ebra.org/ebrabulletin-the-supply-and-use-of-primates-in-the-eu_17.htm|archivedate = 2012-01-17}}</ref><ref name="Carlsson20042">{{Cite journal |last1 = Carlsson|first1 = H. E.|last2 = Schapiro|first2 = S. J.|last3 = Farah|first3 = I.|last4 = Hau|first4 = J.|title = Use of primates in research: A global overview|doi = 10.1002/ajp.20054|journal = American Journal of Primatology|volume = 63|issue = 4|pages = 225–237|year = 2004|pmid = 15300710|pmc = }}</ref> Ia digunakan terutamanya kerana mudah dikendalikan, kitaran pembiakan yang cepat (berbanding mawas) serta keserupaan psikologi dan fizikalnya dengan manusia. Dianggarkan bahawa sebanyak 100,000 ke 200,000 primat bukan manusia digunakan untuk penyelidikan seluruh dunia setiap tahun,<ref name="Carlsson20042" /> yang mana 64.7% daripadanya adalah monyet Dunia Lama dan 5.5% monyet Dunia Baru.<ref name="Weatherall_etal20062">{{Cite report |author = Weatherall, D., et al., (The Weatherall Committee)|year = 2006|title = The use of non-human primates in research|location = London, UK|publisher = Academy of Medical Sciences|url = http://www.acmedsci.ac.uk/images/project/nhpdownl.pdf}}</ref> Bilangan ini hanya sebahagian kecil daripada jumlah keseluruhan haiwan yang digunakan untuk kaji selidik.<ref name="Carlsson20042" /> Dari 1994 ke 2004 Amerika Syarikat telah menggunakan purata 54,000 primat selain manusia, sementara di [[Kesatuan Eropah]] 10,000 primat bukan manusia digunakan pada 2002.<ref name="Weatherall_etal20062" />
[[File:Monkey_Sam_Before_The_Flight_On_Little_Joe_2.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Monkey_Sam_Before_The_Flight_On_Little_Joe_2.jpg|right|thumb|Sam, asi kera [[:en:Rhesus_macaque|rhesus macaque]],diterbangkan was flown to a height ofsetinggi {{convert|55|mi|km}} byoleh [[:en:NASA|NASA]] inpada 1959]]
Penggunaan monyet dalam makmal menimbulkan kontroversi. Pejuang [[hak asasi haiwan]] berhujah bahawa penggunaan monyet adalah kejam dan jarang membuahkan maklumat bernilai, bahkan telah acapkali memprotes, menjarah makmal dan mengugut warga kerja berkenaan. Pembangkang pula berhujah bahawa ia telah menjurus kepada pelbagai penemuan perubatan penting seperti vaksin rabies, memahami pembiakan manusia dan pengetahuan asas tentang fungsi otak, bahkan pencegahan ancaman terhadap manusia harus diutamakan daripada ancaman kepada monyet. Topik ini merupakan perjuangan yang umum bagi pejuang [[hak asasi haiwan]] dan [[kebajikan haiwan]].
 
[[File:Animals_of_Hindustan_monkeys_called_bandar_that_can_be_taught_to_do_tricks,_from_Illuminated_manuscript_Baburnama_(Memoirs_of_Babur).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Animals_of_Hindustan_monkeys_called_bandar_that_can_be_taught_to_do_tricks,_from_Illuminated_manuscript_Baburnama_(Memoirs_of_Babur).jpg|thumb|Lukisan monyet India dari naskhah bergambar ''[[:en:Baburnama|Baburnama]]'' (Catatan Babur)]]
Monyet sangat laris diceritakan dalam media popular baik dalam bahan bacaan mahupun tayangan filem, TV mahupun Internet. Contohnya, watak [[Sun Wukong]] si "Raja Monyet" yang terkemuka dalam mitos Cina merupakan protagonis karya epik klasik ''[[Pengembaraan ke Barat]]''.
[[File:Tokyo_monkey_statue.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tokyo_monkey_statue.jpg|left|thumb|Patung monyet di rumah keramat [[:en:Tokyo|Tokyo, Jepun]]]]
 
=== Religion and worship ===
Dewa [[Dewa Hanuman|Hanuman]] yang tersohor dalam dewata [[Hinduisme|Hindu]] adalah dewa monyet bercirikan manusia yang mengurniakan keberanian, kekuatan dan kepanjangan umur kepada penganut yang mengenang Hanuman [[:en:Rama|ataupun dewa Rama]].
 
Dalam [[agama Buddha]], monyet adalah salah satu jelmaan awal Sang Gautama Buddha tetapi juga melambangkan muslihat dan kehodohan. Dalam fahaman agama Buddha Cina terdapat kiasan "hati monyet" yang memerikan sifat minda manusia yang tidak tenteram. Monyet juga adalah salah satu daripada Tiga Makhluk Jahil yang melambangkan ketamakan, di samping harimau untuk kemarahan dan rusa untuk keberahian.
15,970

suntingan