Buka menu utama

Perubahan

5,175 bait ditambah ,  6 bulan lalu
Tambah lebih banyak maklumat
| Devanagari = त्रिमूर्ति
| Sanskrit_Transliteration = {{IAST|trimūrti}}
| Affiliation = [[DewaBrahma]] (Hindupencipta)|Dewa, [[Vishnu]] (pemelihara), dan [[Shiva]] (pemusnah); [[Deva]]
| God_of = Tritunggal Hindu
| Abode =[[Satyaloka]] kediaman Brahma
[[Vaikuntha]] kediaman Vishnu
| Mantra =
[[Kailash]] kediaman Shiva
| Weapon =
| ConsortMantra =Om Tridevaya [[Tridevi]]Namah
| Weapon =[[Brahmastra]] dan [[Kamandalu]] (Brahma); [[Cakera Sudarsana]] dan Gedak [[Kaumodaki]] (Vishnu); [[Trisula]] (Shiva)
| Mount =
| Mantra Consort = [[Tridewi]]
| Mount =[[Angsa]] (wahana Brahma), [[Geroda]] (wahana Vishnu) dan [[Nandi]] (wahana Shiva)
}}
 
[[File:Brahma Vishnu Mahesh.jpg|thumb|right|250px|Trimurti]]
[[File:Halebid3.JPG|thumb|right|250px|Trimurti]]
'''Trimurti''' ({{langLang-enms|‘three‘tiga forms’jelmaan’ atau 'tiga arca'}}; [[Sanskrit]]: त्रिमूर्ति ''{{IAST|trimūrti}}'') merupakan sebuah konsep tritunggal dalam [[agama Hindu]] "yangdi mana fungsiaturan kosmosalam dalamsemesta berkenaan hal penciptaan, pengekalanpemeliharaan, dan kemusnahan adalahdilambangkan menjadidengan lambang oleh bentukdewa-dewa: [[Brahma|Brahmā]] sang pencipta atau pereka, [[Vishnu]] pengekalsang pemelihara atau pelindungpenjaga, dan [[Siva|ŚivaShiva]] sang pemusnah atau pengubah,"<ref>For quotation defining the trimurti see Matchett, Freda. "The {{IAST|Purāṇas}}", in: Flood (2003), p. 139.</ref><ref>For the Trimurti system having [[Brahma]] as the creator, [[Vishnu]] as the maintainer or preserver, and [[Shiva]] as the transformer or destroyer see: Zimmer (1972) p. 124.</ref> namun beberapa aliran ada perbezaan dengan dewa yang digunakan. Apabila ketiga-tiga dewa Trimurti dijelmakan dalam satu awatara, is dikenali dengan nama [[Dattatreya]].<ref>Mhatre, Sandeep. "[https://web.archive.org/web/20160304074548/http://swamisamarthmath.com/en/dattasampraday.html Datta Sampradaay and Their Vital Role]" [''Datta Sampradaay dan Peranan Utama Mereka'']. Kuil Swami Samarth. Diarkibkan dari [http://swamisamarthmath.com/en/dattasampraday.html yang asal] pada 4 Mac 2016.</ref>
 
== Perkembangan ==
Zaman Purana memperlihatkan kebangkitan anutan pasca-[[Zaman Veda|Veda]] dan perkembangan, yang dinamakan oleh R. C. Majumdar, "agama Hindu buatan."<ref>Untuk penarikhan zaman Purana sebagai ling. 300–1200 TM dan petikan, rujuk: Majumdar, R. C. "Evolution of Religio-Philosophic Culture in India" [''Perkembangan Budaya Kefalsafahan Agama di India''], dalam: Radhakrishnan (CHI, 1956), jilid 4, m/s. 47.</ref>
 
Zaman tersebut tidak seragam, dan memasukkan Brahmanisme ortodoks<ref>Takrif: Berpegang pada pendapat yang diterima umum</ref><ref>Orthodox [Takrif 2]. (2017). "Pegangan pada kepercayaan, pendapat, dsb. yang pada amnya dipersetujui". Dari ''Kamus Dwibahasa Oxford Fajar'' (Edisi ke-6) oleh Joyce M. Hawkins. m/s 311.</ref> dalam bentuk peninggalan kepercayaan adat Veda lama, sekali dengan penganut sekta<ref>Takrif: sekumpulan orang yang mempunyai kepercayaan agama tersendiri yang berbeza daripada kebanyakan orang lain</ref> lain, yang paling terkenal ialah [[Saivisme]], [[Vaishnavisme]], dan [[Saktisme]] yang masih mengikut fahaman lazim tetapi telah menjadi fahaman lain.<ref>Untuk penyifatan sebagai bukan seragam dan mempunyai pelbagai adat dan tradisi, sila rujuk: Majumdar, R. C. "Evolution of Religio-Philosophic Culture in India" [''Perkembangan Budaya Kefalsafahan Agama di India''], dalam: Radhakrishnan (CHI, 1956), jilid 4, m/s. 49.</ref> Antara sifat terpenting zaman ini ialah sifat harmoni antara penganut ortodoks dan sekta.<ref>Untuk keharmonian antara kumpulan ortodoks dan sekta, rujuk: Majumdar, R. C. "Evolution of Religio-Philosophic Culture in India" [''Perkembangan Budaya Kefalsafahan Agama di India''], dalam: Radhakrishnan (CHI, 1956), jilid 4, m/s. 49.</ref> R. C. Majumdar menerangkan mengenai semangat perdamaian ini:
 
<blockquote class="toccolours" style="float:none; padding: 10px 15px 10px 15px; display:table;">
Pemerlihatan [keharmonian] terkenal ini dapat ditemui dalam konsep agamaan mereka iaitu Trimurti, iaitu suatu jelmaan Tuhan agung dalam tiga jelmaan Brahma, Vishnu, dan Siva... Tetapi cubaan ini tidak boleh dianggap berjaya, kerana Brahma tidak pernah mendapat kuasa hampir sama dengan yang Siva atau Vishnu, dan sekta berbeza biasa fikirkan Trimurti sebagai tiga jelmaan tuhan sekta mereka, yang mereka gelari [[Brahman]] atau Mutlak.<ref>Untuk petikan, rujuk: Majumdar, R. C. "Evolution of Religio-Philosophic Culture in India" [''Perkembangan Budaya Kefalsafahan Agama di India''], dalam: Radhakrishnan (CHI, 1956), jilid 4, m/s. 49.</ref>
</blockquote>
 
Pengenalpastian Brahma, Vishnu dan Siva sebagai satu tuhan ditekankan dalam ''{{IAST|Kūrma}} Purāṇa'', di mana 1.6 [[Brahman]] disembah sebagai suatu Trimurti; 1.9 lebih lagi menekankan ketunggalan tiga dewa, dan 1.26 mengaitkan perkara yang sama.<ref>Untuk rujukan kepada {{IAST|Kūrma}} Purana rujuk: Winternitz, jilid 1, m/s. 573, nota 2.</ref> Sejarawan [[Arthur Llewellyn Basham|A. L. Basham]] menerangkan skop Trimurti seperti berikut, juga jelas kelihatan fahaman barat berkenaan tritunggal:<blockquote class="toccolours" style="float:none; padding: 10px 15px 10px 15px; display:table;">Pasti ada keraguan terhadap sama ada adat Hindu pernah kenali Brahma sebagai Tuhan Yang Maha Agung sebagai mana Vishnu dan Siva difikirkan dan disembah.<ref>{{cite book |last1=Sutton |first1=Nicholas |title=Religious doctrines in the Mahābhārata ["Pegangan agama dalam Mahabharata"] |date=2000 |publisher=Motilal Banarsidass Publishers |location=Delhi |isbn=81-208-1700-1 |pages=182 |edition=1st}}</ref></blockquote> Konsep Trimurti juga boleh didapati dalam [[Maitri Upanishad]], yang menjelaskan tiga dewa tersebut merupakan tiga jelmaannya.<ref>"Brahma, Rudra dan Vishnu dipanggil jelmaan agungnya. Bahagian kegelapannya ialah Rudra. Bahagian semangatnya ialah Brahma. Bahagian kesuciannya adalah Vishnu" Maitri Upanisad [5.2]</ref>
 
== Kuil-kuil Trimurti ==
Kuil-kuil yang dibina khas untuk Trimurti dengan anggota dan susunan berbeza dapat dijumpai seawal abad ke-8 TM, dan ada juga kuil-kuil yang masih memuja Trimurti.
 
* [[Kuil Trimurti Baroli]]
* [[Gua Elephanta]]
* [[Kuil Trimurti Mithrananthapuram]]
* [[Kuil Trimurti Prambanan]]
* [[Kuil Trimurti Savadi]]
* [[Kuil Trimurti Thripaya]]
 
==Rujukan==
239

suntingan