Buka menu utama

Perubahan

11,623 bait ditambah ,  6 bulan lalu
Tambah lebih banyak maklumat, gambar, dll.
{{Hdeity infobox| <!--Wikipedia:WikiProject Hindu mythology-->
Image = Trimurti ellora.jpg
| Caption = Trimurti tigaTiga Dewadewa Hindu: Trimurti, [[Brahma|Brahmā]], [[Vishnu|Wisnu]], dan [[Siva|Siwa]] (kiri ke kanan) di [[Gua Ellora]]
| Name = Trimurti
| Devanagari = त्रिमूर्ति
[[Kailash]] kediaman Shiva
| Mantra =Om Tridevaya Namah
| Weapon =[[Brahmastra]] dan [[Kamandalu]] (Brahma); [[Cakera Sudarsana]] dan Gedak [[Kaumodaki]] (VishnuWisnu); [[Trisula]] (ShivaSiwa)
| Consort = [[Tridewi]]
| Mount =[[Angsa]] (wahana Brahma), [[Garuda|Geroda]] (wahana VishnuWisnu) dan [[Nandi]] (wahana ShivaSiwa)
}}[[File:Halebid3.JPG|thumb|right|250px|Gambaran Trimurti di kuil Hoysaleswara di [[Halebidu]].]]
}}
'''Trimurti''' ({{Lang-ms|‘tiga jelmaan’ atau 'tiga arca'}}; [[Sanskrit]]: त्रिमूर्ति ''{{IAST|trimūrti}}'') merupakan sebuah konsep tritunggal dalam [[agama Hindu]] di mana aturan alam semesta berkenaan hal penciptaan, pemeliharaan, dan kemusnahan dilambangkan dengan dewa-dewa: [[Brahma|Brahmā]] sang pencipta atau pereka, [[Vishnu|Wisnu]] sang pemelihara atau penjaga, dan [[Siva|ShivaSiwa]] sang pemusnah atau pengubahpembubar,"<ref>For quotationUntuk definingpetikan themenjelaskan trimurti seerujuk Matchett, Freda. "The {{IAST|Purāṇas}}" [''Purana-Purana''], indalam: Flood (2003), pm/s. 139.</ref><ref>ForUntuk thesistem Trimurti system havingmemanggil [[Brahma]] assebagai the creatorpencipta, [[Vishnu|Wisnu]] assebagai the maintainer or preserverpemelihara, anddan [[Shiva|Siwa]] assebagai thepengubah transformeratau or destroyerpemusnah seerujuk: Zimmer (1972) pm/s. 124.</ref> namun beberapa aliransekta ada perbezaan dengan dewa yang digunakan. Apabila ketiga-tiga dewa Trimurti dijelmakan dalam satu awatara, is dikenali dengan nama [[Dattatreya]].<ref>Mhatre, Sandeep. "[https://web.archive.org/web/20160304074548/http://swamisamarthmath.com/en/dattasampraday.html Datta Sampradaay and Their Vital Role]" [''Datta Sampradaay dan Peranan Utama Mereka'']. Kuil Swami Samarth. Diarkibkan dari [http://swamisamarthmath.com/en/dattasampraday.html yang asal] pada 4 Mac 2016.</ref>
 
[[File:Brahma Vishnu Mahesh.jpg|thumb|right|250px|Trimurti]]
[[File:Halebid3.JPG|thumb|right|250px|Trimurti]]
'''Trimurti''' ({{Lang-ms|‘tiga jelmaan’ atau 'tiga arca'}}; [[Sanskrit]]: त्रिमूर्ति ''{{IAST|trimūrti}}'') merupakan sebuah konsep tritunggal dalam [[agama Hindu]] di mana aturan alam semesta berkenaan hal penciptaan, pemeliharaan, dan kemusnahan dilambangkan dengan dewa-dewa: [[Brahma|Brahmā]] sang pencipta atau pereka, [[Vishnu]] sang pemelihara atau penjaga, dan [[Siva|Shiva]] sang pemusnah atau pengubah,"<ref>For quotation defining the trimurti see Matchett, Freda. "The {{IAST|Purāṇas}}", in: Flood (2003), p. 139.</ref><ref>For the Trimurti system having [[Brahma]] as the creator, [[Vishnu]] as the maintainer or preserver, and [[Shiva]] as the transformer or destroyer see: Zimmer (1972) p. 124.</ref> namun beberapa aliran ada perbezaan dengan dewa yang digunakan. Apabila ketiga-tiga dewa Trimurti dijelmakan dalam satu awatara, is dikenali dengan nama [[Dattatreya]].<ref>Mhatre, Sandeep. "[https://web.archive.org/web/20160304074548/http://swamisamarthmath.com/en/dattasampraday.html Datta Sampradaay and Their Vital Role]" [''Datta Sampradaay dan Peranan Utama Mereka'']. Kuil Swami Samarth. Diarkibkan dari [http://swamisamarthmath.com/en/dattasampraday.html yang asal] pada 4 Mac 2016.</ref>
 
== Perkembangan ==
Zaman Purana memperlihatkan kebangkitan anutan pasca-[[Zaman Veda|Veda]] dan perkembangan, yang dinamakan oleh R. C. Majumdar, "agama Hindu buatan."<ref>Untuk penarikhan zaman Purana sebagai ling. 300–1200 TM dan petikan, rujuk: Majumdar, R. C. "Evolution of Religio-Philosophic Culture in India" [''Perkembangan Budaya Kefalsafahan Agama di India''], dalam: Radhakrishnan (CHI, 1956), jilid 4, m/s. 47.</ref>
[[Fail:Brahma, Vishnu and Shiva seated on lotuses with their consorts, ca1770.jpg|thumb|250x250px|Trimurti dengan [[Tridewi]]]]
 
Zaman tersebut tidak seragam, dan memasukkan Brahmanisme ortodoks<ref>Takrif: Berpegang pada pendapat yang diterima umum</ref><ref>Orthodox [Takrif 2]. (2017). "Pegangan pada kepercayaan, pendapat, dsb. yang pada amnya dipersetujui". Dari ''Kamus Dwibahasa Oxford Fajar'' (Edisi ke-6) oleh Joyce M. Hawkins. m/s 311.</ref> dalam bentuk peninggalan kepercayaan adat Veda lama, sekali dengan penganut sekta<ref>Takrif: sekumpulan orang yang mempunyai kepercayaan agama tersendiri yang berbeza daripada kebanyakan orang lain</ref> lain, yang paling terkenal ialah [[Saivisme|Saiwa]], [[Vaishnavisme|Waisnawa]], dan [[Saktisme|Sakta]] yang masih mengikut fahaman lazim tetapi telah menjadi fahaman lain.<ref>Untuk penyifatan sebagai bukan seragam dan mempunyai pelbagai adat dan tradisi, sila rujuk: Majumdar, R. C. "Evolution of Religio-Philosophic Culture in India" [''Perkembangan Budaya Kefalsafahan Agama di India''], dalam: Radhakrishnan (CHI, 1956), jilid 4, m/s. 49.</ref> Antara sifat terpenting zaman ini ialah sifat harmoni antara penganut ortodoks dan sekta.<ref>Untuk keharmonian antara kumpulan ortodoks dan sekta, rujuk: Majumdar, R. C. "Evolution of Religio-Philosophic Culture in India" [''Perkembangan Budaya Kefalsafahan Agama di India''], dalam: Radhakrishnan (CHI, 1956), jilid 4, m/s. 49.</ref> R. C. Majumdar menerangkan mengenai semangat perdamaian ini:
 
<blockquote class="toccolours" style="float:none; padding: 10px 15px 10px 15px; display:table;">
</blockquote>
 
Pengenalpastian Brahma, VishnuWisnu dan Siva sebagai satu tuhan ditekankan dalam ''{{IAST|Kūrma}} Purāṇa'', di mana 1.6 [[Brahman]] disembah sebagai suatu Trimurti; 1.9 lebih lagi menekankan ketunggalan tiga dewa, dan 1.26 mengaitkan perkara yang sama.<ref>Untuk rujukan kepada {{IAST|Kūrma}} Purana rujuk: Winternitz, jilid 1, m/s. 573, nota 2.</ref> Sejarawan [[Arthur Llewellyn Basham|A. L. Basham]] menerangkan skop Trimurti seperti berikut, juga jelas kelihatan fahaman barat berkenaan tritunggal:<blockquote class="toccolours" style="float:none; padding: 10px 15px 10px 15px; display:table;">Pasti ada keraguan terhadap sama ada adat Hindu pernah kenali Brahma sebagai Tuhan Yang Maha Agung sebagai mana Vishnu dan Siva difikirkan dan disembah.<ref>{{cite book |last1=Sutton |first1=Nicholas |title=Religious doctrines in the Mahābhārata ["Pegangan agama dalam Mahabharata"] |date=2000 |publisher=Motilal Banarsidass Publishers |location=Delhi |isbn=81-208-1700-1 |pages=182 |edition=1st}}</ref></blockquote> Konsep Trimurti juga boleh didapati dalam [[Maitri Upanishad]], yang menjelaskan tiga dewa tersebut merupakan tiga jelmaannya.<ref>"Brahma, Rudra dan Vishnu dipanggil jelmaan agungnya. Bahagian kegelapannya ialah Rudra. Bahagian semangatnya ialah Brahma. Bahagian kesuciannya adalah Vishnu" Maitri Upanisad [5.2]</ref>
 
== Kuil-kuil Trimurti ==
* [[Kuil Trimurti Savadi]]
* [[Kuil Trimurti Thripaya]]
 
== Pandangan sekta-sekta Hindu lain ==
 
=== Saura ===
[[File:Brahma Vishnu Mahesh.jpg|thumb|right|250px|Trimurti, lukisan dari Andhra Pradesh]]Sekta Saura sembah Dewa Suria sebagai tuhan teragung dalam ketuhanan dan saguna brahman tidak menerima Trimurti kerana mereka percaya bahawa Dewa Suria ialah Tuhan. Versi awal Trimurti kadangkala menggantikan Brahma dengan Suria, ataupun sebagai dewa keempat dalam Trimurti yang lebih tinggi pangkatnya, dan yang tiga dewa tersebut merupakan tiga jelmaannya; Suria ialah Brahma di waktu pagi, Wisnu di waktu tengah hari dan Siva di waktu petang. Suria juga seorang anggota dalam Trimurti Veda yang asal, yang memasukkan [[Dewa Baruna]] dan [[Dewa Bayu]]. Ada pengikut Saura menyembah satu sahaja anggota Trimurti sebagai jelmaan Suria, ada yang menyembah Trimurti sebagai Trimurti sebagai jelmaan Suria, dan yang lain hanya menyembah Suria sahaja.
[[Fail:Elephanta Caves Trimurti.jpg|thumb|284x284px|Patung ''Trimurti Sadasiwa'' di Pulau Gharapuri]]
 
=== Saiwa ===
Penganut [[Saivisme|Saiwa]] berpegang mengikut ''Shaiva Āgama'' bahawa Dewa Siwa laksanakan lima perkara - penciptaan, pemeliharaan, pembubaran, menutup limpah kurnia, dan membuka limpah kurnia. Mengikut turutan, tiga perkara awal ini dikaitkan dengan Siwa sebagai Sadyojata (seperti Brahma), Wamadewa (seperti Wisnu) dan Agora (seperti Rudra). Maka, Brahma, Wisnu dan Rudra bukanlah tuhan lain dengan Siwa, sebaliknya jelmaan Siwa. Sebagai Brahma/Sadyojata, Siwa mencipta. Sebagai Wisnu/Wamadewa, Siwa memelihara. Sebagai Rudra/Agora, dia hapuskan. Ia membandingkan fahaman yang Siwa ialah "Dewa kemusnahan." Bagi penganut Saiwa, Siwa ialah Tuhan dan laksanakan segala perkara, di mana memusnahkan hanyalah satu perkara sahaja. Oleh itu, Trimurti ialah jelmaan Siwa sendiri bagi penganut Saiwa. Penganut Saiwa percaya bahawa [[Mahadeva|Mahadewa Siwa]] ialah yang Agung, yang memainkan peranan penting dan memiliki nama dan rupa yang sekutu dengannya, dan juga melebihi ini.<ref>"[https://web.archive.org/web/20060926191301/http://www.shaivam.org/shpdestr.htm How can the god of destruction be the Supreme?]" [''Bagaimana tuhan kemusnahan itu Agung?'']. Shaivam. Diarkibkan daripada [http://www.shaivam.org/shpdestr.htm asal] pada 26 September 2006. Dicapai 9 Julai 2018.</ref> Sebuah contoh Trimurti dalam Saiwa ialah patung ''Trimurti Sadasiwa'' di [[Gua Elephanta]] di [[Pulau Gharapuri]].
 
=== Brahmin ===
Para [[Brahmin]] menganut [[Brahma]]. Bagi mereka, Brahma ialah ''Parabrahaman'' (Brahman Tertinggi) dan Tuhan yang maha Agung, dan percaya bahawa [[Maha Vishnu|Wisnu]] dan [[Mahadeva|Siwa]] ialah anak Brahma dan jelmaannya sahaja. Dalam agama Brahmin, mereka percaya bahawa Brahma ialah sang Pencipta, Wisnu sang Pemelihara dan Siwa sang Pemusnah. Mereka percaya Brahma ialah ''Param-pita'' (Bapa induk) seluruh semesta dan dewa. Dia hanya mencipta, pelihara, dan bubar segalanya untuk mencipta lagi.
 
=== Sakta ===
[[Fail:Shiva, Vishnu, and Brahma Adoring Kali, ca. 1740, Basohli,LACMA.jpg|thumb|249x249px|Siwa, Wisnu, dan Brahma memuja Kali]]
Sekta [[Saivisme|Sakta]] memberi peranan Tuhan Agung dalam Trimurti bukannya kepada dewa-dewa tetapi kepada dewi-dewi: [[Saraswati|Mahasaraswati]] (Pencipta), [[Lakshmi|Mahalaksami]] (Pemelihara), and Mahakali (Pemusnah). Trimurti wanita ini dipanggil ''Tridewi'' ("tiga dewi"). Dewa lelaki ([[Brahma]], [[Maha Vishnu|Wisnu]], [[Mahadeva|Siwa]]) diturunkan pangkat mereka sebagai dewa bantuan kepada dewika agung Tridewi.
 
=== Smarta ===
[[Fail:Trimurti (from Angkor, Siem Reap).jpg|thumb|258x258px|Trimurti dari Angkor. Diperbuat daripada batu pasir, patung ini daripada abad ke-11 TM. Dipamerkan di Muzium Negara Kemboja.]]
Smarta ialah sekta Hinduisme yang menekankan lima tuhan dan bukan sahaja satu.<ref>Flood (1996), m/s. 17.</ref> Sistem "pujaan lima jelmaan" (''pancāyatana puja'')<ref>Takrif: Panca = Lima, Aayatana = Tuhan. [<nowiki/>[[:en:Panchayatana|Rujukan]]]</ref>, yang dipopularkan oleh ahli falsafah dari abad ke-9 [[Sankaracharya|Adi Sankaracarya]] dari para Brahmin ortodoks dari adat Smarta, menyeru lima dewa: [[Ganesha|Ganesa]], [[Maha Vishnu|Wisnu]], [[Brahma]], Dewi dan [[Mahadeva|Siwa]].<ref>Penarikhan untuk pancayatana puja dan hubungan dengan Brahmin Smarta adalah daripada Courtright, m/s. 163.</ref><ref>Untuk pemujaan lima jelma sebagai perkara penting dalam amalan Smarta, rujuk: Flood (1996), m/s. 113.</ref> Sankaracarya kemudian menambah [[Dewa Subramaniam|Kartikeya]] kepada kelima-lima dewa ini, menjadikan ia enam. Sistem baharu ini disebarkan oleh Sankaracarya untuk satukan tuhan utama lima sekta pada pangkat yang sama.<ref>Grimes, m/s. 162.</ref> Fahaman seragam ini yang didakwahkan Sankaracarya membenarkan seseorang untuk menyembah satu tuhan utama sambil juga memuja keempat-empat dewa yang lain sebagai jelmaan Brahman yang maha menyeluruh.
 
=== Waisnawa ===
Walaupun [[Purana|''Wisnu Purana'']] menyatakan yang Wisnu menjelma sebagai [[Brahma]] untuk mencipta dan sebagai Rudra ([[Mahadeva|Siwa]]) untuk memusnah,<ref>[[:en:Gavin_Flood|Flood, Gavin]], "An Introduction to Hinduism"''.'' [''Sebuah Pengenalan kepada Hinduisme'']. Cambridge University Press, m/s. 111, ISBN 0-521-43878-0</ref> sekta Waisnawa secara umumnya tidak perakui konsep Trimurti, tetapi mereka percaya pada konsep [[Avatara|awatara]] Wisnu seperti [[Gautama Buddha|Buddha]], [[Rama]], [[Sri Krishna|Krishna]], dsb. Mereka juga percaya bahawa [[Mahadeva|Siwa]] dan [[Brahma]] ialah jelmaan [[Maha Vishnu|Wisnu]]. Contohnya, fahaman Dwaita nyatakan bahawa Wisnu sahaja Tuhan yang maha Agung, dan Siwa lagi rendah pangkatnya, dan mentafsirkan Purana dengan berbeza. Contohnya, Vijayindra Tîrtha, seorang cendiakawan Dwaita mentafsirkan 18 purana dengan berbeza. Beliau tafsirkan purana Waisnawa sebagai satwa (teratur dan aman) dan purana Saiwa puranas sebagai tamas (gelap dan suram) dan hanya purana satwa sahaja berkuasa.<ref>Sharma, B. N. Krishnamurti (2000). "A history of the Dvaita school of Vedānta and its literature: from the earliest beginnings to our own times". [''Sejarah aliran Dwaita dari Vedanta dan pustakanya: dari permulaan terawal sehingga masa kini'']. Motilal Banarsidass Publishers. m/s. 412. ISBN <bdi>81-208-1575-0</bdi>. Dicapai 15 Januari 2010.</ref>
 
Tidak seperti sekta fahaman Waisnawa lain seperti [[Ramanujacharya|Ramanuja]], [[Madhvacharya|Madhva]] dan [[Sri Krishna Caitanya|Chaitanya]], Swaminarayan, guru aliran-aliran Swaminarayan (termasuklah BAPS), tidak membezakan antara [[Maha Vishnu|Wisnu]], [[Brahma]] dan [[Mahadeva|Siwa]]; Swaminarayan berbeza berbanding sekta Waisanawa yang lain berkenaan Wisnu dan Siwa ialah aspek berbeza dalam tuhan yang sama.<ref>Menurut laman ini, http://www.kakaji.org/shikshapatri_verses.asp?catid=viewAll, ayat 47, 84, dalam kitab mereka, Shikshapatri, sebuah pustaka penting dalam kepercayaan Swaminarayan. [http://www.kakaji.org/shikshapatri_verses.asp?catid=viewAll <nowiki>[1]</nowiki>] mengatakan, "Dan ketunggallan Narayana dan Shiva mesti difahami, kerana Vedas telah menjelaskan mereka sebagai brahmaroopa, atau jelmaan Brahman, iaitu, [[:en:Saguna_Brahman|Saguna Brahman]], menunjukkan Vishnu dan Shiva ialah jelmaan berbeza kepada tuhan yang tunggal dan sama."</ref><ref>"[https://web.archive.org/web/20110716171647/http://www.swaminarayansatsang.com/library/scriptures/index.asp?idCategory=2&curPage=2&MediaType= Swaminarayan Satsang - Scriptures]". m/s. 2. Diarkibkan daripada [http://www.swaminarayansatsang.com/library/scriptures/index.asp?idCategory=2&curPage=2&MediaType= asal] pada 16 Julai 2011. Dicapai 9 Julai 2018.</ref><ref>"[https://web.archive.org/web/20110716171647/http://www.swaminarayansatsang.com/library/scriptures/index.asp?idCategory=2&curPage=2&MediaType= Swaminarayan Satsang - Scriptures]". m/s. 4. Diarkibkan daripada [http://www.swaminarayansatsang.com/library/scriptures/index.asp?idCategory=2&curPage=2&MediaType= asal] pada 16 Julai 2011. Dicapai 9 Julai 2018.</ref> Tambahan pula, Swaminarayan menggunakan kaedah Smarta dengan mengarahkan pengikutnya untuk memuja kelima-lima tuhan dalam Pancayatana dengan kehormatan yang sama.<ref>"An Introduction to Swaminarayan Hinduism". [''Pengenalan kepada Hinduisme Swaminarayan''], oleh Raymond Brady Williams di https://books.google.com/books?id=tPkexi2EhAIC&pg=PA25&dq=Shikshapatri+Vishnu+shiva&lr=&cd=1#v=onepage&q=Shikshapatri%20Vishnu%20shiva&f=false</ref>
 
== Lihat juga ==
 
* [[Brahmin]]
* [[Avatara|Awatara]]
* [[Tridewi]]
* [[Tritunggal]]
* [[Purana]]
* [[Brahma]]
 
==Rujukan==
{{reflist}}
 
== Sumber ==
 
* Ba<span title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=book&rft.btitle=The+Wonder+That+Was+India%3A+A+Survey+of+the+Culture+of+the+Indian+Sub-Continent+Before+The+Coming+of+the+Muslims&rft.place=New+York&rft.pub=Grove+Press%2C+Inc.&rft.date=1954&rft.aulast=Basham&rft.aufirst=A.+L.&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3ATrimurti" class="Z3988"></span>sham, A. L. (1954). "The Wonder That Was India: A Survey of the Culture of the Indian Sub-Continent Before The Coming of the Muslims". [''Keajaiban Yang Dahulunya India: Hasil Kajian Budaya Subbenua India Sebelum Kedatangan Muslim'']. New York: Grove Press, Inc.
* Co<span title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=book&rft.btitle=%3Ci+lang%3D%22sa-Latn%22+title%3D%22International+Alphabet+of+Sanskrit+transliteration%22%3EGa%E1%B9%87e%C5%9Ba%3C%2Fi%3E%3A+Lord+of+Obstacles%2C+Lord+of+Beginnings&rft.place=New+York&rft.pub=Oxford+University+Press&rft.date=1985&rft.isbn=0-19-505742-2&rft.aulast=Courtright&rft.aufirst=Paul+B.&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3ATrimurti" class="Z3988"></span>urtright, Paul B. (1985). "''Gaṇeśa'': Lord of Obstacles, Lord of Beginnings''"''. [''Ganesa: Tuhan Rintangan, Tuhan Permulaan'']. New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-505742-2.
* Fl<span title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=book&rft.btitle=An+Introduction+to+Hinduism&rft.place=Cambridge&rft.pub=Cambridge+University+Press&rft.date=1996&rft.isbn=0-521-43878-0&rft.aulast=Flood&rft.aufirst=Gavin&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3ATrimurti" class="Z3988"></span>ood, Gavin (1996). "An Introduction to Hinduism". [''Sebuah Pengenalan kepada Hinduisme'']. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-43878-0.
* Fl<span title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=book&rft.btitle=The+Blackwell+Companion+to+Hinduism&rft.place=Malden%2C+MA&rft.pub=Blackwell+Publishing+Ltd.&rft.date=2003&rft.isbn=1-4051-3251-5&rft.aulast=Flood&rft.aufirst=Gavin+%28Editor%29&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3ATrimurti" class="Z3988"></span>ood, Gavin (Editor) (2003). "The Blackwell Companion to Hinduism". [''Buku Panduan Hinduisme Blackwell'']. Malden, MA: Blackwell Publishing Ltd. ISBN 1-4051-3251-5.
* Zi<span title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=book&rft.btitle=Myths+and+Symbols+in+Indian+Art+and+Civilization&rft.place=Princeton%2C+New+Jersey&rft.pub=Princeton+University+Press&rft.date=1972&rft.isbn=0-691-01778-6&rft.aulast=Zimmer&rft.aufirst=Heinrich&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3ATrimurti" class="Z3988"></span>mmer, Heinrich (1972). "Myths and Symbols in Indian Art and Civilization''"''. [''Mitos dan Simbol dalam Seni dan Tamadun India'']. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. ISBN 0-691-01778-6.
 
[[Kategori:Dewa Hindu]]
242

suntingan