Perbezaan antara semakan "Gereja Katolik"

2,477 bait ditambah ,  1 tahun lalu
k
kemas
(Penambahan nota mengenai istilah dipakai penutur bahasa Melayu di Indonesia selain baku pemerintah)
k (kemas)
[[File:Emblem of the Papacy SE.svg|thumb|[[Jata Takhta Suci]] mewakili Gereja Katolik.|188x188px]]
[[Fail:Saint_Peter's_Basilica_facade,_Rome,_Italy.jpg|thumb|[[Basilika Santo Peter]] di kota [[Rom]], Itali; ibupejabat gereja.|290x290px]]
'''[[Gereja]] Katolik'''<ref>{{cite web|url=http://prpm.dbp.gov.my/cari1?keyword=Katolik |title='Katolik' - Maklumat Kata |website=Pusat Rujukan Persuratan Melayu|publisher=[[Dewan Bahasa dan Pustaka]] Malaysia |accessdate= 2 Mac 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/Katolik |title=Hasil pencarian "Katolik" |website=Kamus Besar Bahasa Indonesia Daring|publisher=[[Badan Pengembangan Bahasa dan Perbukuan]] |accessdate= 2 Mac 2020}}</ref>, '''Gerejakadangkala Romandirujuk Katolik''' atausebagai '''Gereja Katolik Roma'''<!--Penutur bahasa Melayu Riau dan Sumatera menggunapakai istilah ini hasil cross-contact dengan media berbaku Indonesia-->{{refn|group=nota bahasa|'''Gereja Roman Katolik''' tersenarai dalam perkamusan [[Dewan Bahasa dan Pustaka]] [[Malaysia]]<ref>{{cite web|url=http://prpmv1.dbp.gov.my/Search.aspx?k=Roman+Katolik&d=8 |title=Carian: Roman Katolik |website=Pusat Rujukan Persuratan Melayu|publisher=Dewan Bahasa dan Pustaka |accessdate= 13 Februari 2018}}</ref>. '''Gereja Katolik Roma''' pula lebih lazim di kawasan-kawasan bahasa ini dituturi di Indonesia.<ref>{{cite web|url=https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/Katolik%20Roma |title=Hasil pencarian "Katolik Roma" |website=Kamus Besar Bahasa Indonesia Daring|publisher=[[Badan Pengembangan Bahasa dan Perbukuan]] |accessdate= 2 Mac 2020}}</ref>}}, ialah mazhab gereja [[Kristian]] terbesar dengan lebih daripada 1.29 bilion orang penganut di seluruh dunia. Keberadaannya sebagai salah satu institusi agama tertua di dunia telah memainkan peranan penting dalam [[sejarah]] dan perkembangan [[kebudayaan Barat|tamadun Barat]].<ref name="O'CollinsPref">O'Collins, p. v (preface).</ref> Dipimpin oleh Uskup Rom, yang dikenal sebagai [[Paus (Katolik)|Paus]], doktrin gereja diringkaskan dalam [[Pengakuan Iman Nicea]]. Pusat pentadbirannya, Tahkta Suci, berada di [[Kota Vatikan]], yang dikelilingi di [[Rom]], [[Itali]].
 
Mazhab gereja ini mengajar bahawa ia adalah gereja Satu, Suci, Katolik dan Apostolik yang diasaskan oleh [[Yesus Kristus]] dalam Suruhanjaya Agungnya,<ref name="Catholic News Service">{{cite web|url=http://www.catholicnews.com/data/stories/cns/0703923.htm|archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20070710201403/http://www.catholicnews.com/data/stories/cns/0703923.htm|dead-url=yes|archive-date=10 July 2007|title=Vatican congregation reaffirms truth, oneness of Catholic Church|publisher=Catholic News Service|accessdate=17 March 2012}}</ref><ref>{{cite book|last=Bokenkotter|first=Thomas|title=A Concise History of the Catholic Church|year=2004|publisher=Doubleday|location=New York|page=7|url=https://books.google.com/books?id=DISK1e7JXA8C&pg=PA7|isbn=9780307423481}}</ref> bahawa para uskupnya ialah pengganti para pengikut Kristus, dan Paus ialah pengganti kepada [[Santo Peter]] yang keutamaan diberikan oleh Yesus Kristus.<ref>Holy Bible: Matthew 16:19</ref> Ia menegaskan bahawa ia mengamalkan iman Kristian yang asal, menempuh kesempurnaan, diturunkan oleh tradisi suci. Gereja Latin, Gereja Katolik Timur, dan institut seperti perintah ''mendicant'' dan perintah monastik yang tertutup mencerminkan pelbagai penekanan teologi dan rohani di Gereja.<ref name="Gunton2">Colin Gunton. "Christianity among the Religions in the Encyclopedia of Religion", Religious Studies, Vol. 24, number 1, page 14. In a review of an article from the Encyclopedia of Religion, Gunton writes: "[T]he article [on Catholicism in the encyclopedia] rightly suggests caution, suggesting at the outset that Roman Catholicism is marked by several different doctrinal, theological and liturgical emphases."</ref>
 
== Nama ==
[[FileFail:Ignatius of Antiochie, poss. by Johann Apakass (17th c., Pushkin museum).jpg|thumb|Penggunaan pertama istilah "Gereja Katolik" (secara harfiah bermaksud "gereja universal") ialah oleh paderi gereja Santo Ignatius dari Antioch dalam ''Surat kepada Orang Smirnae'' (sekitar 100 AD).<ref>John Meyendorff, ''Catholicity and the Church'', St Vladimirs Seminary Press, 1997, {{ISBN|0-88141-006-3}}, page 7</ref> Beliau meninggal dunia di [[Rom]], dengan relik beliau terletak di Basilika San Clemente al Laterano.]]
Katolik (dari [[bahasa Greek|Greek]]: καθολικός, {{small|translit}}, ''katholikos'', {{small|terjemahan harfiah}} 'universal') mula-mula digunakan untuk menggambarkan gereja pada awal abad ke-2.<ref>MacCulloch, ''Christianity'', p. 127.</ref> Penggunaan kata pertama yang dikenali sebagai "gereja katolik" (καθολικὴ ἐκκλησία ''he katholike ekklesia'') berlaku dalam surat yang ditulis sekitar 110 AD dari Santo Ignatius dari Antioch kepada orang Smirnae.<ref>[Petikan St Ignatius kepada orang Smirnae: "Ke mana sahaja uskup itu akan muncul, di sana biarkanlah orang-orang itu, sama seperti di mana Yesus berada, terdapat Gereja universal [katholik]."</ref> Dalam ''Ceramah Kateketikal'' (sekitar 350) Santo Cyril dari Jerusalem, nama "Gereja Katolik" digunakan untuk membezakannya dari kumpulan lain yang juga menyebut diri mereka sebagai "gereja".<ref name="CathEnc1910_Catholic">{{cite encyclopedia|url=http://www.newadvent.org/cathen/03449a.htm|work=The Catholic Encyclopedia |title=Catholic|last=Thurston |first=Herbert |place=New York |publisher=Robert Appleton Company|date=1908 |accessdate=17 August 2012|editor-first=Kevin |editor-last=Knight |volume=3}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.tertullian.org/fathers2/NPNF2-07/Npnf2-07-23.htm|title=Cyril of Jerusalem, Lecture XVIII, 26 |publisher=Tertullian.org|date=6 August 2004 |accessdate=17 August 2012}}</ref> Pengertian "Katolik" lebih menegaskan dalam fatwa ''De fide Catolica'' yang dikeluarkan 380 oleh [[Theodosius I]], maharaja terakhir untuk memerintah kedua-dua bahagian [[Empayar Byzantine|timur]] dan [[Empayar Rom Barat|barat]] dari [[Empayar Rom]], ketika mendirikan gereja negara [[Empayar Rom]].<ref>http://webu2.upmf-grenoble.fr/Haiti/Cours/Ak/Constitutiones/Thessalonique.htm Edictum de fide catholica</ref>
 
 
=== Tahkta Suci, kepausan, dan Kuria Rom ===
[[FileFail:Canonization 2014-The Canonization of Saint John XXIII and Saint John Paul II (14036966125).jpg|thumb|left|[[Paus Franciscus]] ialah paus ke-266 dan terkini mengetuai Gereja ini sejak [[konklaf kepausan, 2013|konklaf kepausan 2013]], beliau juga menjawat kerusi Uskup Rom secara ''[[ex officio]]'' serta memangku penguasaan dan kedaulatan [[Kota Vatikan]].]]
Hierarki Gereja Katolik diketuai oleh Uskup Rom, yang dikenal sebagai paus ([[bahasa Latin|b. Latin]]: ''papa''; "bapa"), yang merupakan pemimpin Gereja Katolik di seluruh dunia.<ref name="section880">{{cite web|url=http://www.vatican.va/archive/ENG0015/_P2A.HTM#PZ|work=Catechism of the Catholic Church|title= Christ's Faithful – Hierarchy, Laity, Consecrated Life: The episcopal college and its head, the Pope|publisher=Libreria Editrice Vaticana|location=Vatican City|year=1993|accessdate=14 April 2013}}</ref> Paus terkini, [[Paus Franciscus|Franciscus]], dipilih pada 13 Mac 2013 oleh konklaf kepausan.<ref name=habemus_papem_2013>{{cite web|url=http://www.news.va/en/news/habemus-papam-cardinal-bergolio-elected-pope |title=Habemus Papam! Cardinal Bergoglio Elected Pope Francis |publisher=News.va |accessdate=14 March 2013}}</ref>
 
Jawatan paus dikenali sebagai kepausan. Gereja Katolik menegaskan bahawa Kristus melancarkan kepausan setelah memberikan kunci Syurga kepada [[Santo Peter|Santo Petrus]]. Bidang kuasa gerejanya disebut "[[Takhta Suci]]" (''Holy See''; ''Sancta Sedes'' dalam Latin), atau "Apostolik Suci" (yang bermaksud rasul suci Petrus).<ref>{{cite book|first=Jaroslav|last=Pelikan|url=https://books.google.com/books?id=S-Qve0IqI5YC&pg=PA114|title=Christian Tradition: A History of the Development of Doctrine, Volume 4: Reformation of Church and Dogma (1300–1700)|publisher=University of Chicago Press|year=1985|isbn=978-0-226-65377-8|page=114}}</ref><ref>Robert Feduccia (editor), ''Primary Source Readings in Catholic Church History'' (Saint Mary's Press 2005 {{ISBN|978-0-88489-868-9}}), p. 85. Accessed at [https://books.google.com/books?id=Bkc6gh1JdGkC&pg=PA85&dq=%22apostolic+see%22+%22saint+peter%22#v=onepage&q=%22apostolic%20see%22%20%22saint%20peter%22&f=false Google Books]</ref> Secara langsung, berkhidmat kepada Paus ialah [[Kuria Rom]], badan pentadbiran pusat yang mentadbir urusan sehari-hari Gereja.
 
Paus juga ialah pemegang Kedaulatan Kota Vatikan,<ref>{{cite web|url=http://www.vaticanstate.va/EN/State_and_Government/ |title=Vatican City State – State and Government |publisher=Vaticanstate.va |accessdate=11 August 2010 </ref> sebuah kota kecil di dalam kota Rom, yang merupakan entiti yang berbeza dari Takhta Suci. Ia adalah sebagai ketua Takhta Suci, bukan sebagai ketua Negara Kota Vatikan, bahawa Paus menerima duta negara dan menghantar wakil diplomatik mereka sendiri.<ref>British Foreign and Commonwealth Office. [http://www.fco.gov.uk/en/travel-and-living-abroad/travel-advice-by-country/country-profile/europe/holy-see/ "Country Profile: Vatican City State/Holy See"]. ''Travel and Living Abroad'', 27 February 2012. Retrieved 26 June 2012 |date=31 December 2010 }}</ref> Takhta Suci juga menganugerahkan perintahdarjah kebesaran, perhiasanbintang dan pingat, seperti [[golongan kesatriaan|perintah kesatriaankesateriaan]] pada Zaman Pertengahan.
 
Ketika [[Basilika St. Peter|Basilika Saint Peter]] yang terkenal terletak di [[Kota Vatikan]], di atas tapak tradisional kubur Saint Peter, katedral paus untuk Keuskupan Rom ialah Saint John Lateran, yang terletak di dalam kota Rom, walaupun menikmati keistimewaan luar wilayah yang diiktiraf kepada Takhta Suci.
 
== Nota ==
{{Reflist|group=note}}
<references group="nota bahasa"/>
 
== Rujukan ==
* '''NOTA:''' ''CCC'' bermaksud ''[[Catechism of the Catholic Church]]''. Nombor selepas ''CCC'' ialah nombor perenggan yang terdapat 2865 perenggan semuanya. Nombor dipetik dalam the ''[[Compendium of the Catechism of the Catholic Church|Compendium of the CCC]]'' ialah nombor soalan yang terdapat 598 soalan semuanya. Petikan undang-undang kanun dari ''[[Code of Canons of the Eastern Churches]]'' 1990 dilabelkan "''CCEO'', Canon xxx", untuk membezakan daripada kanun ''[[1983 Code of Canon Law|Code of Canon Law]]'' 1983, yang dilabelkan "Canon xxx".
{{reflist|20em}}
 
{{reflistReflist|20em}}|
 
<!--Begin list references-->
|refs=
<ref name=note1cite1>{{cite web |url=https://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/documents/rc_con_cfaith_doc_20070629_responsa-quaestiones_en.html |title=Responses to Some Questions regarding Certain Aspects of the Doctrine of the Church |publisher=Vatican.va |quote=It is possible, according to Catholic doctrine, to affirm correctly that the Church of Christ is present and operative in the churches and [[ecclesial community|ecclesial Communities]] not yet fully in communion with the Catholic Church, on account of the elements of sanctification and truth that are present in them. |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130813100622/https://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/documents/rc_con_cfaith_doc_20070629_responsa-quaestiones_en.html |archive-date=13 August 2013}}</ref>
 
<ref name=note1cite2>{{cite news |title=Declaration on the Unicity and Salvific Universality of Jesus Christ and the Church ''Dominus Iesus'' § 17 |publisher=Vatican.va |quote=Therefore, there exists a single Church of Christ, which subsists in the Catholic Church, governed by the Successor of Peter and by the Bishops in communion with him. The Churches which, while not existing in perfect ''Koinonia'' with the Catholic Church, remain united to her by means of the closest bonds, that is, by apostolic succession and a valid Eucharist, are true [[particular Churches]]. Therefore, the Church of Christ is present and operative also in these Churches, even though they lack full communion with the Catholic Church since they do not accept the Catholic doctrine of the Primacy, which, according to the will of God, the Bishop of Rome objectively has and exercises over the entire Church. ... 'The Christian faithful are therefore not permitted to imagine that the Church of Christ is nothing more than a collection—divided, yet in some way one—of Churches and [[ecclesial community|ecclesial communities]]; nor are they free to hold that today the Church of Christ nowhere really exists, and must be considered only as a goal which all Churches and ecclesial communities must strive to reach.'}}</ref>
 
<!--UNUSED REF AS OF APRIL 2017<ref name=suiiuris>{{cite web |url=https://www.scribd.com/doc/2057012/Malankara-Catholic-Church-sui-iuris-Juridical-Status-and-Power-of-Governance |title=Malankara Catholic Church sui iuris: Juridical Status and Power of Governance |work=Scribd |quote=A church ''sui iuris'' is "a community of the Christian faithful, which is joined together by a hierarchy according to the norm of law and which is expressly or tacitly recognized as sui iuris by the supreme authority of the Church" (CCEO.27). The term ''sui iuris'' is an innovation of the CCEO, and it denotes the relative autonomy of the oriental Catholic Churches. This canonical term, pregnant with many juridical nuances, indicates the God-given mission of the Oriental Catholic Churches to keep up their patrimonial autonomous nature. And the autonomy of these churches is relative in the sense that it is under the supreme authority of the Roman Pontiff. — Fr. Thomas Kuzhinapurath, 1998}}</ref>-->
 
<!--End List references-->
}}
 
== Pautan luar ==
 
{{Kawalan kewibawaan}}
[[Kategori:Gereja Katolik Rom]]
[[Kategori:Gereja]]
6,658

suntingan