Perbezaan antara semakan "Sejarah dunia"

k
Bot: Penggantian teks otomatis (-ianya +ia)
k (Bot: Penggantian teks otomatis (-Ianya +Ia))
k (Bot: Penggantian teks otomatis (-ianya +ia))
Kelebihan yang dibangunkan negara Eropah menjelang kurun ke-18 terbahagi dua: budaya [[keusahawanan]], dan kemewahan yang dihasilkan dari perdagangan [[Atlantik]] (termasuk [[perdagangan hamba Afrika]]). Menjelang akhir [[abad ke-16]], perak Amerika membentuk satu per lima belanjawan keseluruhan Sepanyol.<ref>[http://encarta.msn.com/encyclopedia_761575057_13/spain.html Conquest in the Americas]</ref> Keuntungan perdagangan hamba dan perladangan [[Caribbean|Indies Barat]] berjumlah sehingga 5% dari [[Sejarah ekonomi Britain|ekonomi British]] pada masa [[Revolusi Perindustrian]].<ref>[http://www.digitalhistory.uh.edu/historyonline/con_economic.cfm Was slavery the engine of economic growth?]</ref> Sementara sesetengah sejarahwan memutuskan bahawa, pada 1750, [[produktiviti|produktiviti buruh]] di kawasan paling membangun di [[China]] masih setaraf dengan ekonomi Atlantik Eropah (lihat [http://www.nber.org/cgi-bin/author_papers.pl?author=carol_shiue Wolfgang Keller and Carol Shiue]), sejarahwan lain seperti [[Angus Maddison]] mendakwa bahawa produktiviti per-kapita [[Eropah barat]] menjelang akhir [[Zaman Pertengahan]] melebihi produktiviti per-kapita semua kawasan lain di dunia.<ref>[http://www.ggdc.net/maddison/ Homepage of Angus Maddison]</ref>
 
Beberapa penjelasan telah dihulurkan laksana mengapa, dari lewat Zaman Pertengahan seterusnya, Eropah bangkit mengatasi tamadun lain, menjadi tanahair dari [[Revolusi Perindustrian]], dan mendominasi dunia. [[Max Weber]] menyatakan bahawa ianyaia berpunca dari [[etika kera Protesten]] yang menggalakkan Eropah untuk bekerja lebih keras dan lebih lama dari yang lain. Satu lagi penjelasan sosioekonomi melihat kepada [[Demografi Medieval|demografi]]: Eropah, dengan klergi membujang, emigrasi kolonial, pusat urban [[cacar kecil|mortaliti-tinggi]], [[senarai kebuluran|kebuluran]] bertempoh dan pencetusan dari [[Maut Hitam]], [[senarai peperangan|peperangan]] berterusan, dan perkahwinan lambat umur telah lebih membebankan [[pertumbuhan populasi]], berbanding kepada budaya Asia. Kekurangan relatif dari buruh bermakna bahawa lebihan akan dilaburkan dalam kecanggihan teknologi jimat-buruh seperti [[kincir air]] dan [[pengisar (kilang)|pengisar]], [[memintal (tekstil)|pemintal]] dan [[tenun]], [[enjin stim]] dan [[perkapalan]], berbanding dari membekalkan pertumbuhan populasi.
 
Ramai telah menyatakan bahawa institusi Eropah adalah unggul, bahawa ekonomik [[hak milik]] dan [[pasaran bebas|pasar-bebas]] adalah lebih kuat dari tempat lain berpunca dari ideal [[kebebasan (politik)|kebebasan]] yang pelik kepada Eropah. Pada tahun kebelakangan ini, bagaimanapun, sarjana seperti [[Kenneth Pomeranz]] telah mencabar pandangan ini, walaupun pendekatan revisionis kepada sejarah dunia juga telah ditemu dengan kritikan kerana sistematiknya "mengurangi kepentingan" pencapaian Eropah.<ref>Ricardo Duchesne, [http://www.blackwell-synergy.com/doi/pdf/10.1111/j.1540-5923.2006.00168.x?cookieSet=1 "Asia First?"], ''The Journal of the Historical Society'', Vol. 6, Issue 1 (March 2006), pp.69-91</ref>
34,567

suntingan