Buka menu utama

Orang Melayu Cocos

(Dilencongkan dari Melayu Cocos)

Orang Melayu Cocos merupakan masyarakat yang membentuk kumpulan etnik terbesar yang menetap di Kepulauan Cocos (Keeling), yang kini menjadi sebahagian daripada wilayah milik Australia. Orang Melayu Cocos berasal daripada keturunan peneroka Melayu dari bekas negeri tanah jajahan British seperti British Malaya (kini Malaysia), Singapura, Brunei dan Kepulauan Riau (dahulunya di bawah pemerintahan Hindia Timur Belanda).[2] Pada asalnya Pulau Cocos (Keeling) tidak dihuni oleh manusia sehinggalah masyarakat Melayu membentuk komuniti utama di sini.

Orang Melayu Cocos
Coral and atolls; a history and description of the Keeling-Cocos Islands, with an account of their fauna and flora, and a discussion of the method of development and transformation of coral structures in general (1912) (20672742846).jpg
Sepasang pengantin perempuan dan lelaki Melayu di majlis perkahwinan di Kepulauan Cocos (Keeling), 1912.
Jumlah populasi
4,000–5,000[1]
Kawasan ramai penduduk
 Malaysia: 4,000[1]
 Kepulauan Cocos (Keeling): 400
Bahasa
Melayu Cocos, Inggeris dan Melayu
Agama
Sunah Waljamaah
Kumpulan etnik yang berkaitan
Orang Melayu, Orang Jawa, Orang Betawi, Orang Banten

Golongan Melayu perintis yang dipercayai pertama kali tiba dan menetap di Kepulauan Cocos (Keeling) adalah daripada kalangan harem dan hamba abdi. Mereka dibawa masuk oleh Alexander Hare, petualang Inggeris pada tahun 1826. Pada tahun 1827 John Clunies-Ross menukar kehidupan para penduduk Melayu ketika beliau tinggal di Kepulauan Cocos bersama dengan keluarganya. Terdapat orang Melayu yang sejumlah besarnya berasal dari Tanah Melayu bekerja dengan Clunies-Ross untuk membantunya menanam pokok kelapa dan menuai hasil kelapa. Pada bulan September 1978, keluarga Clunies-Ross telah menjual Kepulauan Cocos (Keeling) kepada kerajaan Australia. Sejak itu, Ketua Negara ialah Ratu Elizabeth II, diwakili oleh Penyelia Gabenor Jeneral pada masa ini B. Cunningham. Ketua Dewan Kepulauan Haji Wahin Bynie.

SejarahSunting

Tanah airSunting

Orang Melayu yang pertama dipercayai telah tiba dan menetap di Pulau pada tahun 1826 "apabila Alexander Hare, seorang pengembara Inggeris membawa Melayu harem dan hamba di sana."[3] Pada tahun 1827 John Clunies-Ross mengubah hidup hamba-hamba Melayu apabila dia menetap di Kepulauan Cocos dengan keluarganya. Orang Melayu yang sedia ada dan sebilangan besar pendatang Melayu yang baru tiba yang dibawa Clunies-Ross bersamanya diambil bekerja bagi membantu dengan tuaian kelapa untuk kelapa kering.[3] Pada bulan September 1978, keluarga Clunies-Ross menjual Kepulauan Cocos kepada kerajaan Australia. Sejak itu, Ketua Negara ialah Ratu Elizabeth II, yang diwakili oleh arus Gabenor Jeneral, Pentadbir Brian Lacy. Pengerusi Pulau tersebut ialah Majlis Haji Wahid bin Bynie.

Melayu Cocos di MalaysiaSunting

Orang Melayu Cocos di Malaysia kebanyakannya tinggal di sebuah kampung yang dikenali sebagai Kampung Cocos berhampiran Lahad Datu dalam Bahagian Tawau di Sabah.[4] Berasal dari Kepulauan Cocos, mereka menetap di kawasan ini pada tahun 1950 selepas dibawa oleh British.[5] Bilangan orang-orang yang mengambil bahagian dalam penghijrahan pertama dianggap sekitar dua puluh orang, tetapi ia meningkat apabila mereka meluaskan penempatan mereka di Lahad Datu. Budaya mereka berkait rapat dengan orang-orang Melayu di Malaysia[6] dan penduduk semasa mereka di Sabah ialah sekitar 4000 orang, kira-kira lapan kali lebih besar daripada penduduk yang tinggal di Kepulauan Cocos.[1] Mereka dikurniakan status bumiputera oleh Kerajaan Malaysia dan juga sebahagian daripada kumpulan etnik Melayu Malaysia yang terdapat dalam negeri Sabah.

AgamaSunting

Kebanyakan orang Melayu Cocos mengikuti ajaran Islam berfahaman Sunah Waljamaah.

PakaianSunting

Orang Melayu Cocos mempunyai kod pakaian mereka sendiri. Baju kurung untuk wanita dan Baju Melayu untuk lelaki. Baju Kurung terdiri daripada tunik longgar (yang merujuk pada baju panjang dengan kerah pendek yang ditempelkan bersama-sama dengan bros) dan dikenakan di atas sarung. Baju Melayu ialah baju longgar (baik dengan kerah dengan tiga atau lebih kancing atau kerah dengan garis leher).

BahasaSunting

Orang Melayu Cocos mempunyai bahasa kepelbagaian sendiri, yang dipanggil Basa Pulu Kokos. Ia dianggap kasar dan tidak canggih kerana penggunaan slang di dalamnya dan perubahan berterusan dalam makna perkataan. Bahasa ini kebanyakannya Melayu Betawi,[petikan diperlukan] sebuah campuran kru Jakarta Melayu dan bahasa Indonesia (dan juga bahasa Jawa, bahasa Sunda di mana asalnya bahasa Betawi) dengan sebutan tempatan dan unsur campuran bahasa Inggeris dan bahasa bahasa Scots.

Frasa / Kosa kataSunting

  • Selamat pagi - Selamat pagi
  • Selamat ténggah hari - Selamat tengah hari
  • Selamat soré - Selamat petang
  • Selamat malam - Selamat malam
  • Apa kabar? - Apa khabar?
  • Kerangkeng - Almari makanan
  • Ke kaca - Comel
  • Kenes - Comel
  • Baik - Baik
  • Jumpa lagi - Jumpa lagi
  • Korsi - Kerusi
  • Dostor - Doktor
  • Esbok (dari bahasa Inggeris "icebox") - Peti sejuk
  • Bok (dari bahasa Inggeris "box") - Kotak
  • Epel - Epal
  • Jukong - Kapal jong Melayu Cocos (Kapal jong datang dari ini)
  • Gue/Loh - Saya/awak (berasal dari bahasa Betawi)
  • Cimni (dari bahasa Inggeris "chimney") - Cerobong
  • Kot - Kot
  • Hiju/Hijo - Hijau
  • Kalo - Kalau
  • Emak/Mak - Emak/Mak
  • Pak/Ayah - Bapa/Ayah
  • Paman/Man - Pakcik
  • Bibik - Makcik
  • Nek/Nenek - Nek/Nenek
  • Wak - Puan
  • Oh tuhan ku! - Oh Tuhanku!

Menangani penatua:

  • Jika Yusri adalah seorang remaja, maka Mak Yusri (ibu Yusri) menjadi Wak Yusri.
  • Ketika Yusri yang kini Man Yusri, memiliki seorang anak yang bernama Mustafa, Wak Yusri menjadi Nek Mustafa dan Man Yusri menjadi Pak Mustafa.
  • Jika Mustafa yang merupakan Man Mustafa dan seorang remaja, mempunyai seorang anak yang dipanggil Budi, maka Pak Mustafa menjadi Nek Budi.

Lihat jugaSunting

Pautan luarSunting

RujukanSunting

  1. ^ a b c Yong Leng Lee (1965). North Borneo (Sabah): A Study in Settlement Geography. Eastern Universities Press. 
  2. ^ Cocos Tourism - Culture
  3. ^ a b Cocos Malays
  4. ^ "RTM documenting unique culture of Sabah Cocos community". The Borneo Post. 7 Mac 2011. Dicapai 5 April 2015. 
  5. ^ Sabah: history and society. Malaysian Historical Society. 1981. 
  6. ^ Frans Welman. Borneo Trilogy Volume 1: Sabah. Booksmango. m/s. 168–. ISBN 978-616-245-078-5.