Perdana Menteri Malaysia

ketua kerajaan Malaysia

Perdana Menteri ialah pemimpin utama Kerajaan Malaysia. Seorang Perdana Menteri juga adalah bertanggungjawab untuk mengetuai barisan Badan Eksekutif, Jemaah Menteri. Secara rasmi dilantik oleh Yang di-Pertuan Agong sebagai selaku Ketua Negara dan biasanya pemimpin sesebuah parti politik atau parti komponen terkuat dalam Parlimen (Dewan Rakyat) akan dipilih dan dilantik dan perlu mendapat sokongan majoriti daripada para Ahli Dewan Rakyat Malaysia.

Perdana Menteri Malaysia
ڤردان منتري مليسيا
Coat of arms of Malaysia.svg
Government Ensign of Malaysia.svg
TSMY APP 2020.png
Penyandang
Muhyiddin Yassin

sejak 1 Mac 2020 (2020-03-01)
Kerajaan Persekutuan Malaysia
Kabinet Malaysia
Jabatan Perdana Menteri
GelaranYang Amat Berhormat
AnggotaKabinet Malaysia
Dewan Rakyat
Lapor kepadaParlimen Malaysia
KediamanSeri Perdana
PejabatPerdana Putra, Putrajaya
Pelantik
Yang Di-Pertuan Agong
Tempoh5 tahun atau kurang, boleh diperbaharui sekali (Selagi masih memiliki keyakinan dan kepercayaan majoriti ahli Dewan Rakyat
Pilihan raya umum diadakan lima tahun sekali atau lebih awal
)
Pemegang sulungTunku Abdul Rahman Putra Al-Haj ibni Al-Marhum Sultan Abdul Hamid Halim Shah
Pembentukan31 Ogos 1957 (1957-08-31) (62 tahun yang lalu)
GajiMYR 22,826.65 sebulan[1]
Laman webwww.pmo.gov.my

Sejak kemerdekaannya pada 1957, semua Perdana Menteri hanya berasal daripada parti UMNO, salah satu parti politik terbesar dalam Barisan Nasional (dahulu dikenali sebagai Parti Perikatan hingga 1974). Tetapi pada 2018, jawatan Perdana Menteri disandang oleh Parti Pribumi Bersatu Malaysia, salah satu parti komponen baharu dalam Pakatan Harapan apabila Tun Dr. Mahathir bin Mohamad menjadi Perdana Menteri Malaysia ke-7

Kabinet Malaysia 2018 atau lebih dikenali sebagai Kabinet Mahathir Ketujuh (Mahathir VII) telah dibentuk selepas diperkenankan oleh Sultan Muhammad V untuk memulakan kerajaan baharu dalam sejarah politik negara berikutan kemenangan Pakatan Harapan dalam Pilihan Raya Umum Malaysia (PRU) ke-14 pada 9 Mei 2018.

Selepas Tun Dr Mahathir meletakkan jawatan secara tiba-tiba pada 24 Februari 2020, maka berlakulah Krisis politik Malaysia 2020 selepas beliau tidak mencalonkan nama Dato' Seri Anwar Ibrahim sebagai pengganti kepada Yang di-Pertuan Agong, Al-Sultan Abdullah ibni Almarhum Sultan Ahmad Shah.

Demi menyelamatkan keadaan, Tan Sri Muhyiddin Yassin telah menyembahkan nama beliau kepada Al-Sultan Abdullah untuk menjadi calon sebagai Perdana Menteri. Yang di-Pertuan Agong telah menemu ramah seramai 221 Ahli Dewan Rakyat Malaysia bagi menentukan sokongan kepada Tan Sri Muhyiddin. Selepas baginda berpuas hati dengan jawapan daripada para Ahli Dewan Rakyat dan meyakini bahawa Tan Sri Muhyiddin telah mendapat sokongan majoriti. Maka, Tan Sri Muhyiddin telah dipilih sebagai Perdana Menteri pada 29 Februari 2020 dan telah mengangkat sumpah jawatan dan setia serta menyimpan rahsia pada 1 Mac 2020 lalu.

Beliau kemudiannya telah melantik barisan Jemaah Menteri dan Timbalan Menteri dalam Kabinet Malaysia 2020 pada 10 Mac 2020 lalu.

Perdana Menteri sementaraSunting

Berdasarkan Perkara 55 (3) Perlembagaan Malaysia, Parlimen rendah, melainkan jika dibubarkan oleh Yang di-Pertuan Agong dengan budi bicaranya sendiri atas nasihat Perdana Menteri, boleh meneruskan selama lima tahun dari tarikh pertemuan pertamanya. Perkara 55 (4) Perlembagaan membenarkan penangguhan 60 hari pilihan raya yang akan diadakan dari tarikh pembubaran dan Parlimen hendaklah diberitahu untuk bertemu pada tarikh tidak lewat daripada 120 hari dari tarikh pembubaran. Secara konvensyen, antara pembubaran satu Parlimen dan perjumpaan yang akan datang, perdana menteri dan kabinet kekal di pejabat dalam kapasiti sementara.

Era Pentadbiran Tunku Abdul Rahman (1955-1970)Sunting

Perdana Menteri Malaysia Pertama iaitu Almarhum Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj ibni Almarhum Sultan Abdul Hamid Halim Shah dikenali sebagai Bapa Kemerdekaan Malaysia. Baginda dibantu oleh timbalannya iaitu Allahyarham Tun Haji Abdul Razak bin Dato' Haji Hussein.
   

Era Pentadbiran Tun Abdul Razak (1970-1976)Sunting

Perdana Menteri Malaysia ke-2 iaitu Allahyarham Tun Abdul Razak bin Dato' Haji Hussein digelar sebagai Bapa Pembangunan Malaysia. Sepanjang beliau berkhidmat, beliau mempunyai dua orang Timbalan Perdana Menteri iaitu Allahyarham Tun Dr. Haji Ismail bin Dato' Haji Abdul Rahman dan Allahyarham Tun Haji Hussein bin Dato' Haji Sir Onn.
     

Era Pentadbiran Tun Hussein Onn (1976-1981)Sunting

Perdana Menteri Malaysia ke-3 iaitu Allahyarham Tun Hussein bin Dato' Haji Sir Onn dikenali sebagai Bapa Perpaduan Malaysia. Beliau dibantu oleh timbalannya, Tun Dr. Mahathir bin Mohammad.
   

Era Pentadbiran I Tun Dr. Mahathir (1981-2003)Sunting

Perdana Menteri Malaysia ke-4 iaitu Tun Dr. Mahathir bin Mohamad digelar sebagai Bapa Pemodenan Malaysia. Sepanjang beliau berkhidmat, beliau mempunyai seramai empat orang Timbalan Perdana Menteri. Antaranya ialah Tun Musa bin Hitam, Allahyarham Tun Haji Abdul Ghaffar bin Baba, Dato' Seri Anwar bin Dato' Seri Haji Ibrahim dan Tun Haji Abdullah bin Haji Ahmad Badawi.
         

Era Pentadbiran Tun Abdullah Badawi (2003-2009)Sunting

Perdana Menteri Malaysia ke-5 iaitu Tun Abdullah bin Haji Ahmad Badawi digelar sebagai Bapa Pembangunan Modal Insan Malaysia. Beliau dibantu oleh timbalannya iaitu, Dato' Seri Haji Mohamed Najib bin Tun Haji Abdul Razak.
   

Era Pentadbiran Dato' Seri Najib Tun Razak (2009-2018)Sunting

Perdana Menteri Malaysia ke-6 iaitu Dato' Seri Mohamad Najib bin Tun Abdul Razak dikenali sebagai Bapa Transformasi Malaysia.[2] Beliau dibantu oleh timbalannya, Tan Sri Muhyiddin Yassin dan kemudian digantikan oleh Dato' Seri Dr Ahmad Zahid bin Haji Hamidi.
     

Era Pentadbiran II Tun Dr. Mahathir (2018-2020)Sunting

Perdana Menteri Malaysia ke-7 menyaksikan Tun Dr. Mahathir bin Mohamad kembali menerajui kepimpinan kerajaan yang baharu di bawah parti dan nuansa yang berbeza dengan sebelum ini. Beliau juga mempunyai jumlah bilangan Kabinet Malaysia yang tertinggi daripada semua Perdana Menteri iaitu sebanyak 7 Kabinet. Kabinet Mahathir Ketujuh merupakan Kabinet Malaysia yang dibentuk pada 2018 dianggotai oleh beliau sendiri, Timbalan Perdana Menteri Malaysia iaitu, Dato' Seri Datin Dr. Wan Azizah binti Wan Ismail dan juga beberapa Menteri dan Timbalan Menteri yang terdiri daripada parti komponen Pakatan Harapan. Tun Dr. Mahathir meletak jawatan sebagai Perdana Menteri pada 24 Februari 2020 berkuat kuasa serta-merta susulan daripada peristiwa Langkah Sheraton yang diketuai oleh anggota kabinetnya sendiri.
   

Sebagai tambahan kepada Kabinet, pasukan penasihat yang dipanggil "Majlis Penasihat Kerajaan" (Council of Eminent Persons) telah diwujudkan (sehingga mencapai mandat pada 20 Ogos 2018) dan dianggotai oleh:

1. Mantan Menteri Kewangan Malaysia, YABhg. Tun Dr. Daim bin Zainuddin
2. Mantan Gabenor Bank Negara Malaysia, Y.M. Tan Sri Prof. Dr. Ungku Zeti Akhtar binti Prof. Diraja Tun Dr. Ungku Abdul Aziz
3. Mantan Ketua Pegawai Eksekutif PETRONAS, YBhg. Tan Sri Mohd. Hassan bin Merican
4. Ahli ekonomi Malaysia yang terkemuka, YBhg. Prof. Dr. Jomo Kwame Sundaram
5. Hartawan Malaysia yang berpusat di Hong Kong, YBhg. Tan Sri Robert Kuok Hock Nien

Era Pentadbiran Tan Sri Muhyiddin Yassin (2020-kini)Sunting

Perdana Menteri Malaysia ke-8, iaitu Tan Sri Dato' (Dr) Haji Muhyiddin bin Haji Muhammad Yassin. Beliau dilantik setelah mendapat perkenan Yang di-Pertuan Agong, Al-Sultan Abdullah selepas melakukan tindakan kontroversi, Langkah Sheraton, bersama Ahli Pembangkang dan beberapa Ahli Kabinet yang lain yang menyebabkan Perdana Menteri ketika itu meletak jawatan berkuat-kuasa serta merta kerana kehilangan kepercayaan terhadap ahli kabinetnya sendiri.

Beliau juga merupakan Perdana Menteri pertama yang dilantik tanpa melalui pilihan raya umum untuk membentuk kerajaan Perikatan Nasional.
 
Kabinet beliau tidak mempunyai Timbalan Perdana Menteri sebaliknya fungsi tersebut diisi oleh 4 orang Ahli Parlimen yang diberikan nama sebagai Menteri Kanan seperti berikut:

  • Menteri Kanan (Kluster Kewangan dan Ekonomi) :Mohamed Azmin Ali (Menteri Perdagangan Antarabangsa dan Industri Malaysia)
  • Menteri Kanan (Kluster Keselamatan dan Perpaduan) :Ismail Sabri Yaacob (Menteri Pertahanan Malaysia)
  • Menteri Kanan (Kluster Infrastruktur) :Fadillah Yusof (Menteri Kerja Raya Malaysia)
  • Menteri Kanan (Kluster Pendidikan dan Sumber Manusia) :Mohd Radzi Md Jidin (Menteri Pendidikan Malaysia)

KontroversiSunting

Ada kekhuatiran bagi kaum Orang Melayu Malaysia beragama Islam, baik daripada ahli-ahli parti politik UMNO sendiri mahupun ahli-ahli daripada PAS, melarang seorang bukan Bumiputera (misalnya daripada etnik Orang Cina Malaysia dan Orang India Malaysia serta etnik-etnik lain bukan daripada Bumiputera) daripada menjadi Perdana Menteri, namun Kerajaan telah berulang kali menyakinkan rakyat, bahawa Perlembagaan tidak melarang seseorang daripada etnik bukan Bumiputera untuk menjadi Perdana Menteri.

Sejarah & Senarai Perdana Menteri MalaysiaSunting

1. Ketua Menteri Persekutuan Tanah Melayu (1955-1957)Sunting

Parti komponen:       Parti Perikatan (AP)

Parti politik:       Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu (UMNO)

EG
Tempoh
No. Nama
Kawasan
(Lahir–Meninggal)
Gambar Tempoh jawatan Wakil Pembangkang Pesuruhjaya Tinggi Tanah Melayu Kabinet
Mula Akhir Hari
00 0 Tunku Abdul Rahman
BA (Cambridge), Bar-at-Law (Inner Temple)

Ahli Parlimen Kuala Muda
(1903–1990)
  1 Ogos
1955
28 Ogos
1957
758 Ahmad Tuan Hussin
&
Onn Jaafar
  Sir Donald Charles MacGillivray Rahman I

2. Perdana Menteri Malaysia (1957 - Kini)Sunting

Parti komponen:       Parti Perikatan (AP)       Barisan Nasional (BN)       Pakatan Harapan (PH)       Perikatan Nasional (PN)

Parti politik:       Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu (UMNO)       Parti Pribumi Bersatu Malaysia (BERSATU)

EG
Tempoh
No. Nama
Kawasan
(Lahir–Meninggal)
Gelaran
Gambar Tempoh jawatan Ketua Pembangkang Yang di-Pertuan Agong Kabinet
Mula Akhir Hari
00 1 Tunku Abdul Rahman
BA (Cambridge), Bar-at-Law (Inner Temple)

Ahli Parlimen Kuala Muda
(1903–1990)
Bapa Kemerdekaan Malaysia[3]
  31 Ogos
1957
27 Jun
1959
4770 Burhanuddin Al-Helmy
Tan Chee Khoon
  Tuanku Abdul Rahman
  Tuanku Hisamuddin Alam Shah
  Tuanku Syed Harun PutraJamalullail
  Tuanku Ismail Nasiruddin Shah
Rahman II
01 19 Ogos
1959
1 Mac
1964
02 21 Mac
1964
20 Mac
1969
Rahman III
03 10 Mei
1969
22 Sep
1970
Rahman IV
2 Abdul Razak Hussein
Bar-at-Law (Lincoln's Inn)

Ahli Parlimen Pekan
(1922–1976)
Bapa Pembangunan Malaysia[4]
  22 Sep
1970
31 Jul
1974
1940 Mohamed Asri Muda
Lim Kit Siang
James Wong
Edmund Langgu Saga
  Tuanku Abdul Halim Mu'adzam Shah
  Tuanku Yahya Petra
Razak I
04 24 Ogos
1974
14 Jan
1976
Razak II
3 Hussein Onn
Bar-at-Law (Lincoln's Inn)

Ahli Parlimen Johor Bahru
(1922–1990)
Bapa Perpaduan Malaysia[5]
  14 Jan
1976
12 Jun
1978
2010 Lim Kit Siang   Tuanku Yahya Petra
  Tuanku Ahmad Shah Al-Musta’in Billah
Hussein I
05 8 Jul
1978
16 Jul
1981
Hussein II
4 Mahathir Mohamad
MBBS (NUS)

Ahli Parlimen Kubang Pasu
(1925)
Bapa Pemodenan Malaysia[6]

  16 Jul
1981
29 Mac
1982
8142 Lim Kit Siang
Fadzil Mohd.Noor
  Tuanku Ahmad Shah Al-Musta’in Billah
  Tuanku Mahmud Iskandar
  Tuanku Azlan Muhibbuddin Shah
  Tuanku Ja’afar
  Tuanku Salahuddin Abdul Aziz Shah
  Tuanku Syed Sirajuddin Jamalullail
Mahathir I
06 22 Apr
1982
19 Jul
1986
Mahathir II
07 3 Ogos
1986
4 Okt
1990
Mahathir III
08 21 Okt
1990
6 Apr
1995
Mahathir IV
09 25 Apr
1995
10 Nov
1999
Mahathir V
10 29 Nov
1999
31 Okt
2003
Mahathir VI
5 Abdullah Ahmad Badawi
BA (UM)

Ahli Parlimen Kepala Batas
(1939)
Bapa Pembangunan Modal Insan[7]

  31 Okt
2003
2 Mac
2004
1981 Abdul Hadi Awang
Lim Kit Siang
Wan Azizah Wan Ismail
  Tuanku Syed Sirajuddin Jamalullail
  Tuanku Mizan Zainal Abidin
Abdullah I
11 21 Mac
2004
13 Feb
2008
Abdullah II
Abdullah III
12 8 Mac
2008
3 Apr
2009
6 Mohd. Najib Abdul Razak
BSc (Notthingham)

Ahli Parlimen Pekan
(1953)
Bapa Transformasi Malaysia[8]
  3 Apr
2009
3 Apr
2013
3323 Anwar Ibrahim
Wan Azizah Wan Ismail
  Tuanku Mizan Zainal Abidin
  Tuanku Abdul Halim Mu'adzam Shah
  Sultan Muhammad V
Najib I
13 6 Mei
2013
9 Mei
2018
Najib II
Najib III
14 7 Mahathir Mohammad
MBBS (NUS)

Ahli Parlimen Langkawi
(1925)
Bapa Pemodenan Malaysia
  10 Mei
2018

1 Mac
2020

661 Ahmad Zahid Hamidi
Ismail Sabri Yaakob
  Sultan Muhammad V
  Al-Sultan Abdullah Al-Mustafa Billah
Mahathir VII

15

8 Muhyiddin Yassin
BEcon (UM)

Ahli Parlimen Pagoh
(1947)
  1 Mac
2020

Kini

159 Akan ditentukan   Al-Sultan Abdullah Al-Mustafa Billah Muhyiddin I

Senarai Pemangku Perdana Menteri MalaysiaSunting

Parti politik:       Parti Perikatan (AP)       Barisan Nasional (BN)

No. Nama Jawatan Gambar Waktu Memangku Kabinet Sebab
1 Abdul Razak Hussein Timbalan
Perdana Menteri

Pertama
  1959 Rahman I Tun Abdul Razak menjadi Pemangku Perdana Menteri yang Pertama apabila
Tunku Abdul Rahman meletak jawatan sebagai Perdana Menteri selama tiga
bulan pada 1959 untuk mengukuhkan semula Parti Perikatan (kini: Barisan
Nasional
) selepas parti tersebut kehilangan kerusi di Kelantan dan Terengganu
2 Ismail Abdul Rahman Timbalan
Perdana Menteri

ke-2
  Tiada maklumat Rahman IV
Razak I
Tun Dr. Ismail menjadi Pemangku Perdana Menteri ke-2 untuk mengambil alih
tugas Tunku Abdul Rahman yang berada di luar negara. Beliau sekali lagi
mengambil alih tugas sebagai Perdana Menteri apabila Tun Abdul Razak yang
juga mempunyai urusan di luar negara.
3 V. T. Sambanthan Presiden
MIC
ke-5
(1963–1973)
  1973 Razak I Tun V. T. Sambanthan menjadi Pemangku Perdana Menteri ke-3 untuk
mempengerusikan Mesyuarat Kabinet untuk hari tersebut ketika Tun Abdul
Razak
mempunyai urusan di luar negara dan kekosongan jawatan Timbalan
Perdana Menteri
selepas kematian Tun Dr. Ismail
4 Ling Liong Sik Presiden
MCA
ke-8
(1986–2003)
  1988 Mahathir III Tun Dr. Ling Liong Sik menjadi Pemangku Perdana Menteri ke-4 pada apabila
UMNO sebagai parti teras BN diharamkan, Perdana Menteri, Tun Dr. Mahathir,
telah menyerahkan jawatan Pengerusi BN kepada Presiden MCA ketika itu,
Tun Dr. Ling Liong Sik. Sewaktu dengan itu, Tun Dr. Mahathir tidak layak menjadi
Perdana Menteri kerana parti teras yang dipimpin beliau telah diharamkan buat
beberapa ketika. Menurut tafsiran Perlembagaan Persekutuan, jawatan
Pemangku Perdana Menteri Malaysia ketika itu ialah Tun Dr. Ling Liong Sik.
5 Anwar Ibrahim Timbalan
Perdana Menteri

ke-7
(1993–1998)
  Mei 1997
hingga
Julai 1997
Mahathir V Dato' Seri Anwar Ibrahim menjadi Pemangku Perdana Menteri ke-5 selama dua
bulan apabila Tun Dr. Mahathir mempunyai urusan di luar negara.
6 Muhyiddin Yassin Timbalan
Perdana Menteri

ke-10
(2009–2015)
  24 Disember 2014
hingga
27 Disember 2014
Najib II Tan Sri Muhyiddin Yassin menjadi Pemangku Perdana Menteri ke-6 selama 4 hari apabila Dato' Seri Mohd Najib Tun Abdul Razak mempunyai urusan di luar negara


Garis masaSunting

Muhyiddin YassinMahathir MohamadNajib RazakAbdullah Ahmad BadawiMahathir MohamadHussein OnnAbdul Razak HusseinTunku Abdul Rahman


Senarai bekas perdana menteri yang masih hidupSunting

Perdana menteri biasanya diberikan keistimewaan tertentu setelah meninggalkan pejabat dengan perbelanjaan kerajaan. Bekas perdana menteri terus menjadi tokoh penting negara.

Nama Tempoh perkhidmatan Tarikh lahir
Mahathir Mohamad 1981–2003, 2018–2020 10 Julai 1925 (95 tahun)
Abdullah Ahmad Badawi 2003–2009 26 November 1939 (80 tahun)
Najib Razak 2009–2018 23 Julai 1953 (67 tahun)

Perdana Menteri paling baru-baru ini meninggal dunia ialah Tunku Abdul Rahman (1903–1990), yang meninggal dunia pada 6 Disember 1990. Kini, bekas perdana menteri paling tua ialah Mahathir Mohamad pada usia 95 tahun.

Lihat jugaSunting

RujukanSunting

  1. ^ "CPPS Policy Factsheet: Remuneration of Elected Officials in Malaysia" (PDF). Centre for Public Policy Studies. Diarkib daripada yang asal (PDF) pada 11 May 2016. Dicapai pada 11 May 2016. Parameter |deadurl= yang tidak diketahui diendahkan (bantuan)
  2. ^ Datuk Seri Mohd Najib Tun Razak - Bapa Transformasi
  3. ^ Tunku Abdul Rahman Dikurniakan Gelaran Bapa Kemerdekaan, Portal Arkib Negara Malaysia. Pautan: http://www.arkib.gov.my/web/guest/tunku-abdul-rahman-dikurniakan-gelaran-bapa-kemerdekaan
  4. ^ Biografi Ringkas Tun Abdul Razak, Portal Yayasan Kepimpinan Perdana, Pautan: http://www.perdana.org.my/pms-of-malaysia/tun-abdul-razak/biography-tunku-abdul-razak
  5. ^ Sejarah Tun Hussein Bin Dato 'Onn, Portal Rasmi Universiti Tun Hussein 'Onn Malaysia (UTHM). Pautan: http://www.uthm.edu.my/v2/content/view/500/269/lang,ms/
  6. ^ Pameran Tun Dr Mahathir "Bapa Pemodenan" Sempena Konvensyen Pemikiran Tun Dr. Mahathir Mohammad, Portal Rasmi Arkib Negara Malaysia, Pautan: http://www.arkib.gov.my/web/guest/berita/-/asset_publisher/Lw38/content/pameran-tun-dr-mahathir-bapa-pemodenan-sempena-konvensyen-pemikiran-tun-dr-mahathir-mohamad?redirect=http%3A%2F%2Fwww.arkib.gov.my%2Fweb%2Fguest%2Fberita%3Fp_p_id%3D101_INSTANCE_Lw38%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26p_p_col_id%3Dcolumn-inner-3%26p_p_col_count%3D1
  7. ^ Biografi Ringkas Tun Abdullah Haji Ahmad Badawi,Portal Yayasan Kepimpinan Perdana. Pautan: http://www.perdana.org.my/pms-of-malaysia/tun-abdullah-ahmad-badawi/biography-tun-abdullah-amad-badawi
  8. ^ Najib Terima Penghargaan 'Bapa Transformasi Malaysia', Portal berita dalam talian MStar, Pautan: http://www.mstar.com.my/artikel/?file=/2011/5/5/mstar_berita/20110505094754

Pautan luarSunting