Senarai parti politik Malaysia

rencana senarai Wikimedia


Berikut merupakan senarai parti-parti politik Malaysia yang terdapat di Malaysia. Senarai parti yang berdaftar boleh didapati di Senarai parti berdaftar di SPR.

PerundanganSunting

Di bawah perundangan terkini, semua parti politik (juga "Persatuan Politik") harus didaftarkan di bawah Akta Pertubuhan.

Parti utamaSunting

Parti-parti utama adalah parti yang sentiasa mempunyai wakil di dalam Parlimen Malaysia atau Dewan Undangan Negeri, atau parti yang aktif dan menyertai pilihan raya umum dalam 10 tahun yang lepas.

Nama Bahasa Malaysia Nama Bahasa Inggeris Singkatan Simbol Diasaskan URL
Barisan Nasional National Front BN   1973 [1]
- Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu United Malays National Organisation UMNO   1946 [2]
- Persatuan Cina Malaysia Malaysian Chinese Association MCA   1949 [3]
- Kongres India Malaysia Malaysian Indian Congress MIC   1946 [4]
- Parti Bersatu Rakyat Sabah United Sabah People's Party PBRS 1994
Parti Perikatan Nasional National Alliance Party PN   2020
- Parti Pribumi Bersatu Malaysia Malaysian United Indigenous Party BERSATU   2016 [5]
- Parti Bersatu Sabah United Sabah Party PBS   1985 [6]
- Parti Solidariti Tanah Airku Homeland Solidarity Party STAR   2016 [7]
- Parti Islam Se-Malaysia Pan-Malaysian Islamic Party PAS   1955 [8]
Gabungan Parti Sarawak Sarawak Parties Alliance GPS 2018 [9]
- Parti Pesaka Bumiputera Bersatu United Bumiputera Heritage Party PBB 1973 [10]
- Parti Rakyat Sarawak Sarawak People's Party PRS 2004 [11]
- Parti Demokratik Progresif Progressive Democratic Party PDP 2002 [12]
- Parti Rakyat Bersatu Sarawak Sarawak United People's Party SUPP   1959 [13]
Gagasan Sejahtera Ideas of Prosperity GS 2016 [14]
- Parti Islam Se-Malaysia Pan-Malaysian Islamic Party PAS   1955 [15]
- Parti Ikatan Bangsa Malaysia Malaysian Nation Alliance Party IKATAN   2012 [16]
- Barisan Jemaah Islamiah Se-Malaysia Malaysian Islamic Group Front BERJASA   1977 [17]
Pakatan Harapan (PH) Alliance of Hope PH   2015  [18]
- Parti Tindakan Demokratik Democratic Action Party DAP   1965 [19]
- Parti Keadilan Rakyat People's Justice Party PKR   1999 [20]
- Parti Amanah Negara National Trust Party AMANAH   2015 [21]
Parti Warisan Sabah Sabah Heritage Party WARISAN   2016 [22]|-
Pertubuhan Pasokmomogun Kadazandusun Murut Bersatu United Pasokmomogun Kadazandusun Murut Organisation UPKO   1964 [23]
Parti Sarawak Bersatu United Sarawak Party  PSB 2014 [24]

Parti mandiriSunting

Berikut merupakan komponen parti mandiri sama ada berhaluan kanan atau berhaluan kiri.

Nama Bahasa Malaysia Nama Bahasa Inggeris Singkatan Simbol Diasaskan URL
Parti Progresif Penduduk Malaysia Malaysian People's Progressive Party myPPP   1953 [25]
Parti Rakyat Malaysia Malaysian People's Party PRM   1955 [26]
Kongres Ceylonese Malaysia Malaysian Ceylonese Congress MCC   1958 [27]
Parti Gerakan Rakyat Malaysia Malaysian People's Movement Party GERAKAN   1968 [28]
Parti Punjabi Malaysia Malaysian Punjabi Party PPM   1986  
Barisan Kemajuan India Se-Malaysia All-Malaysian Indian Progressive Front IPF   1990  
Parti Bersatu India Malaysia Malaysian Indian United Party MIUP   2007  
Parti Cinta Malaysia Love Malaysia Party PCM   2007 [29]
Parti Sosialis Malaysia Socialist Party of Malaysia PSM   2008 [30]
Parti Makkal Sakti Malaysia Malaysia Makkal Sakti Party MMSP   2009 [31]
Parti Bersatu Sasa Malaysia Malaysia United People's Party MUPP   2011  
Parti Kesejahteraan Insan Tanah Air Malaysian People’s Wellbeing Party KITA   2011 [32]
Parti Generasi Baru New Generation Party NewGen 2013  
Parti Keadilan India Malaysia Malaysian Indian Justice Party MIJP 2013  
Parti Nasional Malaysia Malaysian National Party MNP 2013  
Parti Nasional Penduduk Malaysia People's National Party of Malaysia PNP 2013  
Parti Alternatif Rakyat People's Alternative Party PAP   2014  
Parti Bersama Malaysia Malaysian United Party MUP 2016  
Parti Tindakan Hak Minoriti Minority Rights Action Party MIRA 2018  
Parti Bumiputera Perkasa Malaysia Parti Bumiputera Perkasa Malaysia PUTRA 2019  
Parti Kemajuan Malaysia Parti Kemajuan Malaysia MAP 2019  

Parti tempatanSunting

Parti yang aktif di peringkat sesuatu kawasan negeri sahaja.

Negeri Nama Bahasa Malaysia Nama Bahasa Inggeris Singkatan Simbol Diasaskan URL Bertanding
Sabah Parti Progresif Sabah Sabah Progressive Party SAPP   1994 [33] PRU14
Sabah Parti Cinta Sabah Love Sabah Party PCS 2013 [34] PRU14
Sabah Parti Kebangsaan Sabah Sabah Nationality Party PKS 2013   PRU14
Sabah Pertubuhan Kebangsaan Sabah Bersatu (Baru) United Sabah National Organisation (New) USNO Baru 2013   PRU14
Sabah Pertubuhan Perpaduan Rakyat Kebangsaan Sabah Sabah National People's Unity Organisation PERPADUAN 2013  
Sabah Parti Sejahtera Angkatan Perpaduan Sabah Sabah Wellbeing & Unity Front Party SAPU 2013  
Sabah Parti Damai Sabah Sabah Peace Party SPP 2013  
Sabah Parti Kerjasama Anak Negeri Sabah People's Co-operation Party ANAK NEGERI   2013   PRU14
Sabah Parti Gagasan Bersama Rakyat Sabah Sabah People's Common Ideals Party BERSAMA 2013  
Sabah Parti Kebenaran Sabah Sabah Truth Party KEBENARAN 2013  
Sabah Parti Bersatu Bugis Sabah Sabah Bugis United Party PBBS 2013  
Sabah Parti Ekonomi Rakyat Sabah Sabah People's Economy Party PERS 2013  
Sabah Parti Perpaduan Rakyat Sabah Sabah People's Unity Party PPRS 2017   PRU14
Sarawak Parti Reformasi Negeri State Reform Party STAR   1996 [35] PRN18 dan PRU14
Sarawak Parti Pekerja Sarawak Sarawak Workers Party SWP 2012[1]  
Sarawak Parti Bumi Kenyalang Land of the Horbill Party PBK 2013   PRN18
Sarawak Parti Bansa Dayak Sarawak Baru New Sarawak Native People's Party PBDSB 2013   PRN18
Sarawak Parti Rakyat Gabungan Jaksa Pendamai Justices of Peace Coalition People's Party PEACE 2013   PRN18
Sarawak Parti Ekonomi Rakyat Sarawak Bersatu United Sarawak People's Economic Party PERSB   2013  
Pulau Pinang Parti Barisan Pulau Pinang Penang Front Party PFP 2016  

Parti gabungan, pakatan dan campuranSunting

Nama Bahasa Malaysia Nama Bahasa Inggeris Singkatan Simbol Diasaskan Dibubarkan
Pusat Tenaga Rakyat People's United Front PUTERA 1947 1948
Majlis Bertindak Bersama Se-Malaya All-Malaya Council of Joint Action AMCJA 1947 1948
Parti Perikatan Alliance Party PERIKATAN   1951 1973
Barisan Sosialis Socialist Front SF 1958 1969
Konvensyen Solidariti Malaysia Malaysian Solidarity Convension MSC 1965 1965
Barisan Nasional National Front BN   1973
Harakah Keadilan Rakyat People's Justice Movement HAK 1986 1986
Angkatan Perpaduan Ummah Ummah Unity Front APU 1989 1996
Gagasan Rakyat People's Might GR 1989 1996
Barisan Alternatif Alternative Front BA 1998 2008
Angkatan Insaf Rakyat Awakening People's Front AIR 1999 1999
Barisan Rakyat Peoples's Front BR 2008 2008
Pakatan Rakyat Peoples's Pact PR   2008 2015
Pakatan Harapan Alliance of Hope PH   2015
Gagasan Sejahtera Harmonious Might GS   2016
Gabungan Sabah Sabah Alliance GASA 2016 2018
Gabungan Parti Sarawak Sarawak Parties Alliance GPS 2018
Gabungan Bersatu Sabah Sabah United Alliance GBS 2018
Muafakat Nasional National Concord MN 2019
Perikatan Nasional National Alliance PN   2020
Gabungan Rakyat Sabah Sabah People's Alliance GRS 2020

Parti tidak berdaftarSunting

Parti-parti yang tak berdaftar, sama ada masih dalam proses pendaftaran, pendaftaran ditolak atau memang gerakan tak berdaftar.

Nama Bahasa Malaysia Nama Bahasa Inggeris Singkatan Simbol Diasaskan URL
Hizbut Tahrir * Hizb ut-Tahrir HT   1953 [36]
Parti Reformasi Insan Malaysia Malaysian Peoples Reform Party PRIM 1999  
Kongres Dayak Malaysia** Malaysian Dayak Congress MDC   2005 [37]
Parti Mahasiswa Negara*** National Student's Party PMN   2008
Barisan Bertindak Demokratik India Malaysia**** Malaysian Indian Democratic Action Front MINDRAF 2009
Parti Hak Asasi Manusia Malaysia Human Rights Party Malaysia HRP   2009 [38]
Parti Demokratik Malaysia (Baru) Malaysian Democratic Party MDP   2012
Parti Harapan Malaysia Malaysian Hope Party PHM 2016
* Hizb ut-Tahrir ialah satu gerakan politik Islam antarabangsa yang mempunyai cawangan di Malaysia.
** Kongres Dayak Malaysia telah ditaja penubuhannya pada 2005 [2] tapi gagal didaftarkan sehingga kini.
*** Parti Mahasiswa Negara ditubuhkan oleh sekumpulan mahasiswa universiti tapi menhadapi halangan undang-undang untuk didaftarkan kerana melanggari Akta Universiti dan Kolej Universiti (AUKU) 1971.[3]
**** Penubuhan Barisan Bertindak Demokratik India Malaysia (MINDRAF) telah tidak aktif aetelah pendaftaran parti Parti Hak Asasi Manusia (HRP) oleh P. Uthayakumar dari HINDRAF.[4]

Parti yang telah ditukar namaSunting

Parti yang telah ditukar nama mengikut tahun penukaran nama mereka.

Nama Bahasa Malaysia Nama Bahasa Inggeris Singkatan Simbol Diasaskan Dibubarkan Bertukar kepada
Parti Perikatan * Alliance Party   1951 1974 Barisan Nasional
Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu (Baru)** United Malays National Organisation (New) UMNO (Baru)   1988 1988 Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu
Ikatan Masyarakat Islam Malaysia *** Muslim Community Union of Malaysia IKATAN 1991 1999 Parti Keadilan Nasional
Parti Demokratik Sabah**** Sabah Demokratic Party PDS 1994 1999 Pertubuhan Pasokmomogun Kadazandusun Murut Bersatu
Angkatan Keadilan Insan Malaysia***** Malaysian People's Justice Front AKIM   1995 2010 Parti Kesejahteraan Insan Tanah Air
Parti Demokratik Setiahati Kuasa Rakyat Bersatu Sabah****** Sabah United Power Loyal of the People's Democratic Party SETIA   1994 2011 Parti Bersatu Sasa Malaysia
Parti Pekerja-Pekerja Malaysia******* Malaysian Workers' Party PPM   1978 2015 Parti Amanah Negara
Parti Pembangunan Warisan Sabah******** Sabah Heritage Development Party PPWS 2013 2016 Parti Warisan Sabah
* Parti Perikatan berkembang untuk meliputi parti-parti komponen baru selain 3 parti asalnya, UMNO, MCA dan MIC, dan dinamakan semula sebagai Barisan Nasional.
** UMNO (Baru) telah ditubuhkan pada 16 Februari 1988. Terma "Baru" bagaimanapun telah dilupuskan melalui pindaan perlembagaan pada Julai tahun yang sama.
*** Perlembagaan IKATAN telah dipinda untuk menukar namanya kepada Parti Keadilan Nasional (KeADILan)[5] dan kemudiannya dinamakan kepada Parti Keadilan Rakyat (PKR).[6]
**** Perlembagaan PDS telah dipinda untuk menukar namanya kepada Pertubuhan Pasokmomogun Kadazandusun Murut Bersatu (UPKO) pada 28 Julai 1999.
***** Perlembagaan Angkatan Keadilan Insan Malaysia (AKIM) telah dipinda untuk menukar nama serta perlembagaanya kepada Parti Kesejahteraan Insan Tanah Air (KITA)
****** Perlembagaan Parti Demokratik Setiahati Kuasa Rakyat Bersatu Sabah (SETIA) telah dipinda untuk menukar namanya kepada Parti Bersatu Sasa Malaysia(BERSAMA)
******* Perlembagaan Parti Pekerja-Pekerja Malaysia (PPM) telah dipinda untuk menukar namanya kepada Parti Amanah Negara (AMANAH)

Parti yang telah dibubarkanSunting

Parti yang telah dibubarkan dan telah tidak aktif mengikut tahun penubuhan mereka.

Nama Bahasa Malaysia Nama Bahasa Inggeris Singkatan Simbol Diasaskan Dibubarkan
Parti Komunis Malaya * Communist Party of Malaya CPM   1930 1989
Kesatuan Melayu Muda Young Malays Union KMM   1938 1945
Parti Kebangsaan Melayu Malaya Malay Nationalist Party PKMM 1945 1950
Malayan Democratic Union MDU 1945 1948
Angkatan Pemuda Insaf Awakened Youth Organization API   1946 1948
Angkatan Wanita Sedar Cohort of Awakened Women AWAS 1946 1948
Parti Nasionalis Malaya Malaya Nationalist Party PERAM 1946 1948
Ikatan Pemuda Tanah Air Melayu PETA 1947 1948
Pemuda Radikal Melayu Malay Radical Youth PERAM 1948 1948
Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu United Malays National Organisation UMNO 1946 1988
Hizbul Muslimin Hizbul Muslimin HM   1948 1948
Parti Radikal Malaya Radical Party (Malaya) 1951 1952
Parti Kemerdekaan Malaya Independence of Malaya Party IMP 1951 1954
Parti Kebangsaan Perak National Association of Perak NAP 1953 1957
Parti Negara National Party 1953 1962
Parti Buruh Malaya Labour Party of Malaya LPM   1954 1969
Liga Pemuda Sosialis Malaya Malayan Socialist Youth League   1956 1958
Parti Malaya Malayan Party 1956 1964
Parti Negara Sarawak National Party of Sarawak PANAS 1960 1968
Pertubuhan Kebangsaan Kadazan Bersatu United National Kadazan Organisation UNKO 1961 1964
Pertubuhan Kebangsaan Sabah Bersatu United Sabah National Organisation USNO   1961 1991
Barisan Rakyat Jati Sarawak Sarawak Native People's Front BARJASA 1961 1968
Parti Kebangsaan Sarawak Sarawak National Party SNAP   1961 2013[7]
Pertubuhan Pasok Momogun Bersatu United Pasok Momogun Organisation PASOK MOMOGUN 1962 1964
Persatuan Cina Sarawak Sarawak Chinese Association SCA 1962
Parti Pesaka Anak Sarawak Sarawak Native's Heritage Party PESAKA 1962 1973
Persatuan Cina Sabah Sabah Chinese Association SCA 1962 1979
Parti Demokratik Bersatu United Democratic Party UDP 1962 1967
Parti Perhimpunan Kebangsaan National Convention Party PPK 1963 1965
Parti Machinda Machinda Party MACHINDA 1964
Pertubuhan Bersatu Pasok-Momogun Kadazan United Pasok-Momogun Kadazan Organisation UPKO 1964 1967
Kongres India Sabah Sabah Indian Congress SIC 1964
Parti Bumiputera Bumiputera Party 1967 1973
Parti Marhaen Marhaen Party 1968 1974
Parti Komunis Malaya (Puak Revolusioner)* Communist Party of Malaya (Revolutionary Faction) CPM-RF   1970
Parti Keadilan Masyarakat Malaysia Social Justice Party (Malaysia) PEKEMAS   1971 1979
Parti Komunis Kalimantan Utara** North Kalimantan Communist Party NKCP   1971 1990
Parti Komunis Malaya (Marxis-Leninis) * Communist Party of Malaya (Marxist-Leninist) CPM-ML   1974
Parti Tindakan Sabah Bersatu United Sabah Action Party USAP 197? 1974
Independent People's Progressive Party Independent People's Progressive Party 1974
Kesatuan Insaf Tanah Air Homeland Consciousness Union KITA 1974
Parti Negara Rakyat Sarawak Sarawak People's National Party PNRS 1974
Parti Bersatu Rakyat Jelata Sabah Sabah United People's Party BERJAYA   1975
United Sabah Assembly Party United Sabah Assembly Party PUSAKA 1977 1978
Parti Sosial Demokratik Social Democratic Party SDP 1978
Parti Anak Jati Sarawak Sarawak Native's Party PAJAR 1978 1978
Parti Sarawak Demokratik Bersatu Sarawak United Democratic Party BERSATU 1978
Parti Cina Bersatu Sabah Sabah Chinese Consolidated Party PCBS 1980
Parti Hizbul Muslimin Malaysia Muslim People's Party of Malaysia HAMIM   1983
Parti Bangsa Dayak Sarawak Sarawak Native People's Party PBDS   1983 2004
Parti Buruh Bersatu Sarawak Sarawak United Labour Party 1983
Parti Bersatu Rakyat Bumiputera Sabah Sarawak United Bumiputera People's Party BERSEPADU 1984
Parti Nasionalis Malaysia Nationalist Party of Malaysia NASMA 1985
Parti Demokratik India Malaysia Democratic Malaysian Indian Party DMIP 1985 1997
Parti Cina Sabah Sabah Chinese Party SCP 1986
Parti Solidariti Malaysia Malaysian Solidarity Party MSP 1986
Persatuan Rakyat Malaysia Sarawak Sarawak Malaysian People's Association PERMAS 1987 1991
Parti Melayu Semangat 46 Spirit of 46 Malay Party S46   1989 1996
Parti Rakyat Sabah Sabah People's Party 1989 1991
Angkatan Keadilan Rakyat People's Justice Front AKAR   1989 2001
Barisan Rakyat Sabah Bersekutu Federated Sabah People's Front BERSEKUTU   1998 2010
Parti Demokratik Malaysia Malaysian Democratic Party MDP   1998 2010
Parti Kebangsaan Sarawak Sarawak National Party SNAP   1961 2013
* Parti Komunis Malaya beroperasi secara sah dari 1945-1948. Tetapi selepas ia diharamkan, parti itu bergerak di bawah tanah untuk melancarkan pemberontakan bersenjata. Pada 1970, mantan Rejimen Ke-8 Tentera Pembebasan Kebangsaan Malaya, sayap bersenjata PKM, berpecah untuk membentuk PKM (Puak Revolusioner). Pada 1974, berlaku perpecahan ketiga antara kader PKM yang mahu menamatkan penentangan ideologinya terhadap persekutuan Malaysia yang lebih besar dan membentuk PKM (Marxis Leninis).[8]
** Parti Komunis Kalimantan Utara tidak pernah beroperasi sebagai entiti politik yang sah.

Lihat jugaSunting

RujukanSunting

  1. ^ Parti Pekerja Sarawak diluluskan pendaftarannya – BorneoPost Online
  2. ^ "In Search Of The Elusive Dayak Political Unity". Bernama. 2002-10-03. Dicapai pada 2006-05-14.
  3. ^ University Students Form New Party, 7 January 2008, People are the boss
  4. ^ ANNOUNCEMENT OF HUMAN RIGHTS PARTY (HRP), MALAYSIA.
  5. ^ PKR watershed election, by Azam Aris, Tuesday 26 February 2008, The Edge
  6. ^ Malaysiakini : PKR launched, promises to be truly multi-racial
  7. ^ Mahkamah kekal keputusan ROS batal pendaftaran SNAP BERNAMA. 17 Januari 2013
  8. ^ Milorad M. Drachkovitch, Lewis H. Gann, Richard Phillip, Hoover Institution on War, Revolution, and Peace (1975). Yearbook of International Communist Affairs. Stanford: Hoover Institution Press. m/s. 376. ISBN 0817914617.Selenggaraan CS1: pelbagai nama: senarai pengarang (link)

Pautan luarSunting