Senarai parti politik Malaysia

rencana senarai Wikimedia

Berikut merupakan senarai parti-parti politik Malaysia yang terdapat di Malaysia.

PerundanganSunting

Di bawah perundangan Malaysia, semua persatuan dan parti politik mesti didaftarkan di bawah Akta Pertubuhan 1966 yang diuruskan oleh Jabatan Pendaftaran Pertubuhan Malaysia[1].

Parti utamaSunting

Parti-parti utama adalah senarai parti yang berdaftar dibawah Akta Pertubuhan 1966 yang kini mempunyai wakil di dalam Parlimen Malaysia atau Dewan Undangan Negeri.

Nama Bahasa Malaysia Singkatan Simbol Diasaskan URL
Perikatan Nasional PN   2020 [1]
- Parti Pribumi Bersatu Malaysia Bersatu   2016 [2]
- Parti Islam Se-Malaysia PAS   1955 [3]
- Parti Gerakan Rakyat Malaysia Gerakan   1968 [4]
- Parti Progresif Sabah SAPP   1994 [5]
- Parti Solidariti Tanah Airku STAR   2016 [6]
Barisan Nasional BN   1973 [7]
- Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu UMNO   1946 [8]
- Persatuan Cina Malaysia[2] MCA   1949 [9]
- Kongres India Malaysia MIC   1946 [10]
- Parti Bersatu Rakyat Sabah PBRS   1994 [11]
Parti Bersatu Sabah PBS   1985 [12]
Gabungan Parti Sarawak GPS 2018 [13]
- Parti Pesaka Bumiputera Bersatu PBB 1973 [14]
- Parti Rakyat Sarawak[3] PRS 2004 [15]
- Parti Demokratik Progresif PDP 2002 [16]
- Parti Rakyat Bersatu Sarawak SUPP   1959 [17]
Pakatan Harapan PH   2015 [18]
- Parti Tindakan Demokratik DAP   1965 [19]
- Parti Keadilan Rakyat PKR   1999 [20]
- Parti Amanah Negara Amanah   2015 [21]
- Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu UPKO   2019 [22]
Parti Warisan Sabah Warisan   2016 [23]|-
Parti Sarawak Bersatu PSB 2014 [24]
Ikatan Demokratik Malaysia MUDA   2020 [25]
Parti Pejuang Tanah Air Pejuang   2020 [26]
Parti Bangsa Malaysia PBM 2021

Parti mandiriSunting

Berikut merupakan komponen parti mandiri (bebas) sama ada berhaluan kanan atau berhaluan kiri.

Nama Bahasa Malaysia Singkatan Simbol Diasaskan URL Pilihan raya terakhir
Parti Progresif Penduduk Malaysia myPPP 1953 PRU 2018
Parti Rakyat Malaysia PRM   1955 [27] PRU 2018
Kongres Ceylonese Malaysia MCC   1958 [28]
Barisan Jemaah Islamiah Se-Malaysia Berjasa   1977 [29] PRK 2019
Parti Punjabi Malaysia PPM   1986
Barisan Kemajuan India Se-Malaysia IPF   1990
Parti Bersatu India Malaysia MIUP   2007
Parti Cinta Malaysia PCM   2007 [30] PRU 2018
Parti Sosialis Malaysia PSM   2008 [31] PRU 2018
Parti Makkal Sakti Malaysia[4] MMSP   2009 [32]
Parti Bersatu Sasa Malaysia MUPP   2011
Parti Ikatan Bangsa Malaysia[5] Ikatan   2012 [33] PRU 2018
Parti Keadilan India Malaysia MIJP 2013
Parti Generasi Baru NewGen 2013
Parti Alternatif Rakyat PAP   2014 PRU 2018
Parti Bersama Malaysia MUP 2016 PRU 2018
Parti Barisan Pulau Pinang PFP 2016 PRN 2018
Parti Tindakan Hak Minoriti MIRA 2018
Parti Bumiputera Perkasa Malaysia PUTRA   2019 [34] PRN 2021
Parti Kemajuan Malaysia MAP 2019
Parti Kongres Keadilan India Malaysia KKIM 2019
Parti Perikatan India Muslim Nasional IMAN   2020 PRN 2021

Parti tempatanSunting

Parti yang aktif di peringkat sesebuah negeri sahaja.

SabahSunting

Nama Singkatan Simbol Diasaskan URL Pilihan raya terakhir
Parlimen Negeri
Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu[6] UMNO   1946 2018 2020
Persatuan Cina Malaysia[6] MCA   1949 2020
Parti Tindakan Demokratik[6] DAP   1965 2018 2020
Parti Gerakan Rakyat Malaysia[6] Gerakan   1968 2018
Parti Bersatu Sabah PBS 1985 [35] 2018 2020
Parti Islam Se-Malaysia[6] PAS   1986[7] 2018 2018
Parti Liberal Demokratik LDP 1989 2018 2020
Parti Progresif Sabah SAPP   1994 2018 2020
Parti Bersatu Rakyat Sabah PBRS   1994 2018 2020
Parti Reformasi Negeri STAR 1996-2019 2018
Parti Keadilan Rakyat[6] PKR   1999 2018 2020
Pertubuhan Pasokmomogun Kadazandusun Murut Bersatu UPKO 1999-2019 2018 2018
Parti Cinta Sabah PCS 2013 [36] 2018 2020
Parti Gagasan Rakyat Sabah GAGASAN 2013 2020
Parti Kebangsaan Sabah PKS 2013 2020
Pertubuhan Kebangsaan Sabah Bersatu (Baru) USNO Baru 2013 2020
Pertubuhan Perpaduan Rakyat Kebangsaan Sabah PERPADUAN 2013
Parti Sejahtera Angkatan Perpaduan Sabah SAPU 2013
Parti Damai Sabah SPP 2013
Parti Kerjasama Anak Negeri Anak Negeri   2013 2018 2020
Parti Gagasan Bersama Rakyat Sabah BERSAMA 2013
Parti Kebenaran Sabah KEBENARAN 2013
Parti Bersatu Bugis Sabah PBBS 2013
Parti Ekonomi Rakyat Sabah PERS 2013
Parti Amanah Negara[6] Amanah   2015 2018 2020
Parti Harapan Rakyat Sabah PHRS 2016 2018 2020
Parti Warisan Sabah Warisan   2016 2018 2020
Parti Solidariti Tanah Airku STAR Sabah   2016 2018 2020
Parti Pribumi Bersatu Malaysia[6] Bersatu   2016 2020
Parti Perpaduan Rakyat Sabah PPRS 2017 2018 2020
Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu UPKO   2019 2020

SarawakSunting

Nama Singkatan Simbol Diasaskan URL Pilihan raya terakhir
Parlimen Negeri
Parti Rakyat Bersatu Sarawak SUPP   1959 2018 2021
Parti Tindakan Demokratik[6] DAP   1965 2018 2021
Parti Reformasi Negeri STAR 1996 [37] 2018
Parti Aspirasi Rakyat Sarawak Aspirasi 2021
Parti Islam Se Malaysia[6] PAS   1996[8] 2018 2021
Parti Pesaka Bumiputera Bersatu PBB 1973 2018 2021
Parti Keadilan Rakyat[6] PKR   1999 2018 2021
Parti Rakyat Sarawak PRS 2004 2018 2021
Parti Demokratik Progresif Sarawak SPDP 2002 2018 2021
Parti Bumi Kenyalang PBK 2013 2018 2021
Parti Bansa Dayak Sarawak Baru PBDSB 2013 2018 2021
Parti Rakyat Gabungan Jaksa Pendamai PEACE 2013 2018
Parti Ekonomi Rakyat Sarawak Bersatu PERSB   2013
Parti Amanah Negara[6] Amanah   2015 2018 2021
Parti Sedar Rakyat Sarawak SEDAR 2018 [38] 2021

Parti gabungan, pakatan dan campuranSunting

Nama Bahasa Malaysia Singkatan Simbol Diasaskan Dibubarkan Parti anggota
Pusat Tenaga Rakyat PUTERA 1947 1948 PKMM, API, AWAS, BATAS, GERAM, HM
Majlis Bertindak Bersama Se-Malaya AMCJA 1947 1948 MDU, PMFTU, MNDYL, MIC
Parti Perikatan PERIKATAN   1951 1973 UMNO, MCA, MIC
Barisan Sosialis SF 1958 1969 PRM, Buruh, PPK
Konvensyen Solidariti Malaysia MSC 1965 1965 PAP, PPP, UDP, SUPP, Machinda
Barisan Nasional BN   1973 UMNO, MCA, MIC, PBRS
Harakah Keadilan Rakyat HAK 1986 1986 PAS, PRM, Nasma, SDP, PPM
Angkatan Perpaduan Ummah APU 1989 1996 PAS, S46, Berjasa, Hamim, KIMMA
Gagasan Rakyat GR 1989 1996 DAP, PBS, PRM, S46
Barisan Alternatif BA 1998 2008 PAS, PKR, DAP
Angkatan Insaf Rakyat AIR 1999 1999 AKIM, Berjasa, Hamim, Islah
Pakatan Rakyat PR   2008 2015 DAP, PKR, PAS, SNAP
Pakatan Harapan PH   2015 DAP, PKR, Amanah, UPKO
Gagasan Sejahtera GS   2016 PAS, Ikatan, Berjasa
Gabungan Sabah GASA 2016 2018 STAR Sabah, SAPP
Gabungan Parti Sarawak GPS 2018 PBB, SUPP, PRS, PDP
Gabungan Bersatu Sabah GBS 2018 2020 PBS, STAR Sabah, PBRS, UMNO Sabah
Muafakat Nasional MN   2019 UMNO, PAS
Perikatan Nasional PN   2020 Bersatu, PAS, STAR, SAPP, Gerakan
Gabungan Rakyat Sabah GRS   2020 PN, BN dan PBS
Gabungan Anak Sarawak GASAK 2020 PBDSB dan Aspirasi

Parti tidak/belum berdaftarSunting

Parti-parti yang tak berdaftar, sama ada masih dalam proses pendaftaran, pendaftaran ditolak atau memang gerakan yang tidak berdaftar.

Nama Bahasa Malaysia Singkatan Simbol Diasaskan URL
Parti Bahtera Sejahtera Bahtera 2021
Parti Kuasa Rakyat Kuasa Rakyat   2021
Parti Harapan Malaysia PHM 2016
Parti Demokratik Malaysia (Baru) MDP   2012
Parti Hak Asasi Manusia Malaysia HRP   2009 [39]
Barisan Bertindak Demokratik India Malaysia[9][10] MINDRAF 2009
Parti Mahasiswa Negara[11][12] PMN   2008
Kongres Dayak Malaysia[13][14] MDC   2005 [40]
Parti Reformasi Insan Malaysia PRIM 1999
Hizbut Tahrir[15] HT   1953 [41]

Parti yang telah ditukar namaSunting

Parti yang telah ditukar nama mengikut tahun penukaran nama mereka.

Nama Bahasa Malaysia Singkatan Simbol Diasaskan pada Ditukar pada Bertukar kepada Singkatan
Parti Perikatan[16]   1951 1974 Barisan Nasional BN
Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu (Baru)[17] UMNO (Baru)   1988 1996 Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu UMNO
Ikatan Masyarakat Islam Malaysia[18][19][20] IKATAN 1991 1999 Parti Keadilan Nasional KeADILan
Parti Demokratik Sabah[21] PDS 1994 1999 Pertubuhan Pasokmomogun Kadazandusun Murut Bersatu UPKO
Angkatan Keadilan Insan Malaysia[22] AKIM   1995 2010 Parti Kesejahteraan Insan Tanah Air KITA
Parti Demokratik Setiahati Kuasa Rakyat Bersatu Sabah[23] SETIA   1994 2011 Parti Bersatu Sasa Malaysia MUPP
Parti Pekerja-Pekerja Malaysia[24] PPM   1978 2015 Parti Amanah Negara AMANAH
Parti Pembangunan Warisan Sabah PPWS 2013 2016 Parti Warisan Sabah Warisan
Parti Kerjasama Rakyat Sabah PAKAR 2010 2017 Parti Kerjasama Anak Negeri Anak Negeri
Parti Demokratik Progresif Sarawak SPDP 2002 2018 Parti Demokratik Progresif PDP
Pertubuhan Pasokmomogun Kadazandusun Murut Bersatu UPKO 1999 2019 Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu UPKO
Parti Reformasi Negeri STAR   1996 2020 Parti Aspirasi Rakyat Sarawak ASPIRASI
Parti Pekerja Sarawak[25] SWP 2012 2021 Parti Bangsa Malaysia PBM

Parti yang telah dibubarkanSunting

Parti yang telah dibubarkan dan telah tidak aktif mengikut tahun penubuhan mereka.

Nama Bahasa Malaysia Nama Bahasa Inggeris Singkatan Simbol Diasaskan Dibubarkan Pilihan raya terakhir
Parti Komunis Malaya[26] Communist Party of Malaya CPM   1930 1989
Kesatuan Melayu Muda Young Malays Union KMM   1938 1945
Parti Kebangsaan Melayu Malaya Malay Nationalist Party PKMM 1945 1950
Kesatuan Demokratik Malaya Malayan Democratic Union MDU 1945 1948
Angkatan Pemuda Insaf Awakened Youth Organization API   1946 1948
Angkatan Wanita Sedar Cohort of Awakened Women AWAS 1946 1948
Gerakan Angkatan Muda GERAM 1946 1948
Parti Nasionalis Malaya Malaya Nationalist Party PERAM 1946 1948
Ikatan Pemuda Tanah Air Melayu PETA 1947 1948
Pemuda Radikal Melayu Malay Radical Youth PERAM 1948 1948
Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu United Malays National Organisation UMNO 1946 1988
Hizbul Muslimin Hizbul Muslimin HM   1948 1948
Parti Radikal Malaya Radical Party (Malaya) 1951 1952
Parti Kemerdekaan Malaya Independence of Malaya Party IMP 1951 1954
Parti Kebangsaan Perak National Association of Perak NAP 1953 1957
Parti Negara National Party 1953 1962
Parti Progresif Penduduk Malaysia Malaysian People's Progressive Party myPPP 1953 2019
Parti Buruh Malaya Labour Party of Malaya Buruh   1954 1969
Liga Pemuda Sosialis Malaya Malayan Socialist Youth League   1956 1958
Parti Malaya Malayan Party 1956 1964
Parti Negara Sarawak National Party of Sarawak PANAS 1960 1968
Pertubuhan Kebangsaan Kadazan Bersatu United National Kadazan Organisation UNKO 1961 1964
Pertubuhan Kebangsaan Sabah Bersatu United Sabah National Organisation USNO   1961 1991
Barisan Rakyat Jati Sarawak Sarawak Native People's Front BARJASA 1961 1968
Parti Kebangsaan Sarawak Sarawak National Party SNAP   1961 2013[27]
Pertubuhan Pasok Momogun Bersatu United Pasok Momogun Organisation PASOK MOMOGUN 1962 1964
Persatuan Cina Sarawak Sarawak Chinese Association SCA 1962
Parti Pesaka Anak Sarawak Sarawak Native's Heritage Party PESAKA 1962 1973
Persatuan Cina Sabah Sabah Chinese Association SCA 1962 1979
Parti Demokratik Bersatu United Democratic Party UDP 1962 1967
Parti Perhimpunan Kebangsaan National Convention Party PPK 1963 1965
Parti Machinda Machinda Party MACHINDA 1964
Pertubuhan Bersatu Pasok-Momogun Kadazan United Pasok-Momogun Kadazan Organisation UPKO 1964 1967
Kongres India Sabah Sabah Indian Congress SIC 1964
Parti Bumiputera Bumiputera Party 1967 1973
Parti Marhaen Marhaen Party 1968 1974
Parti Komunis Malaya (Puak Revolusioner)[26] Communist Party of Malaya (Revolutionary Faction) CPM-RF   1970
Parti Keadilan Masyarakat Malaysia Social Justice Party (Malaysia) PEKEMAS   1971 1979
Parti Komunis Kalimantan Utara[28] North Kalimantan Communist Party NKCP   1971 1990
Parti Komunis Malaya (Marxis-Leninis) [26] Communist Party of Malaya (Marxist-Leninist) CPM-ML   1974
Parti Tindakan Sabah Bersatu United Sabah Action Party USAP 197? 1974
Independent People's Progressive Party Independent People's Progressive Party 1974
Kesatuan Insaf Tanah Air Homeland Consciousness Union KITA 1974
Parti Negara Rakyat Sarawak Sarawak People's National Party PNRS 1974
Parti Bersatu Rakyat Jelata Sabah Sabah United People's Party BERJAYA   1975
United Sabah Assembly Party United Sabah Assembly Party PUSAKA 1977 1978
Parti Sosial Demokratik Social Democratic Party SDP 1978
Parti Anak Jati Sarawak Sarawak Native's Party PAJAR 1978 1978
Parti Sarawak Demokratik Bersatu Sarawak United Democratic Party BERSATU 1978
Parti Cina Bersatu Sabah Sabah Chinese Consolidated Party PCBS 1980
Parti Hizbul Muslimin Malaysia Muslim People's Party of Malaysia HAMIM   1983
Parti Bangsa Dayak Sarawak Sarawak Native People's Party PBDS   1983 2004
Parti Buruh Bersatu Sarawak Sarawak United Labour Party 1983
Parti Bersatu Rakyat Bumiputera Sabah Sarawak United Bumiputera People's Party BERSEPADU 1984
Parti Nasionalis Malaysia Nationalist Party of Malaysia NASMA 1985
Parti Demokratik India Malaysia Democratic Malaysian Indian Party DMIP 1985 1997
Parti Cina Sabah Sabah Chinese Party SCP 1986
Parti Solidariti Malaysia Malaysian Solidarity Party MSP 1986
Persatuan Rakyat Malaysia Sarawak Sarawak Malaysian People's Association PERMAS 1987 1991
Parti Melayu Semangat 46 Spirit of 46 Malay Party S46   1989 1996
Parti Rakyat Sabah Sabah People's Party 1989 1991
Angkatan Keadilan Rakyat People's Justice Front AKAR   1989 2001
Barisan Rakyat Sabah Bersekutu Federated Sabah People's Front BERSEKUTU   1998 2010
Parti Demokratik Malaysia Malaysian Democratic Party MDP   1998 2010
Parti Kebangsaan Sarawak Sarawak National Party SNAP   1961 2013 PRN 2011
Parti Kesejahteraan Insan Tanah Air Malaysian People’s Wellbeing Party KITA   2011 2018
Parti Generasi Baru New Generation Party NewGen 2013 2018
Parti Nasional Malaysia Malaysian National Party MNP 2013 2018
Parti Nasional Penduduk Malaysia People's National Party of Malaysia PNP 2013 2018
Parti Progresif Penduduk Malaysia Malaysian People's Progressive Party myPPP   1953 2019 PRU 2018

Lihat jugaSunting

Rujukan dan catatanSunting

  1. ^ "Jangan fokus belia, Malaysia perlu parti politik baharu tanpa had usia". Malaysia Gazette. 2 September 2020. Dicapai pada 7 Disember 2021.
  2. ^ Diarkibkan 2013-03-24 di Wayback Machine
  3. ^ Diarkibkan 2018-08-16 di Wayback Machine
  4. ^ Diarkibkan 2019-06-28 di Wayback Machine
  5. ^ Diarkibkan 2016-04-14 di Wayback Machine
  6. ^ a b c d e f g h i j k l Parti peringkat nasional yang mempunyai cawangan di Sabah
  7. ^ Mula dituuhkan di Sabah pada 1986. Rujuk HAMDAN Aziz (December 2020). "Keberadaan PAS di Sabah Serta Pencapaian dalam Pilihan Raya Umum, 1986-2018" (PDF). Jebat: Malaysian Journal of History, Politics & Strategic Studies. 47: 1–30 – melalui Journal Article UKM.
  8. ^ Mula ditubuhkan di Sarawak pada 1996. Rujuk: "PRN Sarawak: 10 fakta menarik tentang PAS". Harakahdaily. Disember 5, 2021. Dicapai pada 9 Disember 2021.
  9. ^ Penubuhan Barisan Bertindak Demokratik India Malaysia (MINDRAF) telah tidak aktif setelah pendaftaran parti Parti Hak Asasi Manusia (HRP) oleh P. Uthayakumar dari HINDRAF
  10. ^ ANNOUNCEMENT OF HUMAN RIGHTS PARTY (HRP), MALAYSIA.
  11. ^ Parti Mahasiswa Negara ditubuhkan oleh sekumpulan mahasiswa universiti tapi menhadapi halangan undang-undang untuk didaftarkan kerana melanggari Akta Universiti dan Kolej Universiti (AUKU) 1971
  12. ^ University Students Form New Party, 7 January 2008, People are the boss
  13. ^ Kongres Dayak Malaysia telah ditaja penubuhannya pada 2005 tetapi gagal didaftarkan sehingga kini
  14. ^ "In Search Of The Elusive Dayak Political Unity". Bernama. 2002-10-03. Dicapai pada 2006-05-14. Cite has empty unknown parameter: |coauthors= (bantuan)
  15. ^ Hizbut Tahrir ialah satu gerakan politik Islam antarabangsa yang mempunyai cawangan di Malaysia.
  16. ^ Parti Perikatan berkembang untuk meliputi parti-parti komponen baru selain 3 parti asalnya, UMNO, MCA dan MIC, dan dinamakan semula sebagai Barisan Nasional.
  17. ^ UMNO (Baru) telah ditubuhkan pada 16 Februari 1988. Terma "Baru" bagaimanapun telah dilupuskan melalui pindaan perlembagaan pada Julai tahun yang sama.
  18. ^ Perlembagaan IKATAN telah dipinda untuk menukar namanya kepada Parti Keadilan Nasional (KeADILan)
  19. ^ "PKR watershed election, by Azam Aris, Tuesday 26 February 2008, The Edge". Diarkibkan daripada yang asal pada 2011-12-08. Dicapai pada 2010-04-27.
  20. ^ Malaysiakini : PKR launched, promises to be truly multi-racial
  21. ^ Perlembagaan PDS telah dipinda untuk menukar namanya kepada Pertubuhan Pasokmomogun Kadazandusun Murut Bersatu (UPKO) pada 28 Julai 1999.
  22. ^ Perlembagaan Angkatan Keadilan Insan Malaysia (AKIM) telah dipinda untuk menukar nama serta perlembagaanya kepada Parti Kesejahteraan Insan Tanah Air (KITA)
  23. ^ Perlembagaan Parti Demokratik Setiahati Kuasa Rakyat Bersatu Sabah (SETIA) telah dipinda untuk menukar namanya kepada Parti Bersatu Sasa Malaysia(BERSAMA)
  24. ^ Perlembagaan Parti Pekerja-Pekerja Malaysia (PPM) telah dipinda untuk menukar namanya kepada Parti Amanah Negara (AMANAH)
  25. ^ Parti Pekerja Sarawak diluluskan pendaftarannya – BorneoPost Online
  26. ^ a b c Parti Komunis Malaya beroperasi secara sah dari 1945-1948. Tetapi selepas ia diharamkan, parti itu bergerak di bawah tanah untuk melancarkan pemberontakan bersenjata. Pada 1970, mantan Rejimen Ke-8 Tentera Pembebasan Kebangsaan Malaya, sayap bersenjata PKM, berpecah untuk membentuk PKM (Puak Revolusioner). Pada 1974, berlaku perpecahan ketiga antara kader PKM yang mahu menamatkan penentangan ideologinya terhadap persekutuan Malaysia yang lebih besar dan membentuk PKM (Marxis Leninis).
  27. ^ Mahkamah kekal keputusan ROS batal pendaftaran SNAP BERNAMA. 17 Januari 2013
  28. ^ Parti Komunis Kalimantan Utara tidak pernah beroperasi sebagai entiti politik yang sah.

Pautan luarSunting