Jan Henryk Dąbrowski

Jan Henryk Dąbrowski [ˈjan ˈxɛnrɨɡ dɔmˈbrɔfskʲi; yan hén-rig dom-brof-ski] (Bahasa Jerman: Johann Heinrich Dąbrowski / Dombrowski,[5][6] Bahasa Perancis: Jean Henri Dombrowski;[7] 29 Ogos 1755[a] – 6 Jun 1818) merupakan seorang panglima perang berbangsa Poland. Beliau berkhidmat dalam Tentera Diraja Sachsen sebelum menyertai tentera Komanwel Poland–Lithuania pada tahun 1794. Pemecahan serta pembahagian tanah gabungan ini antara pihak-pihak Prusia, Rusia dan Habsburg mendorongnya menggiat memperjuangkan pemulihan kedaulatan Poland sebagai suatu kuasa merdeka semula; beliau mengetuai suatu pemberontakan membebaskan kawasan Wielkopolska daripada genggaman pihak Prusia lalu dibentuk menjadi kerajaan baharu menaikkan semula bangsa Poland.

Jan Henryk Dąbrowski
Jan Henryk Dąbrowski 1.PNG

POL COA Dąbrowski.svg
Coat of arms:
Dąbrowski
Kelahiran(1755-08-29)29 Ogos 1755[a]
Pierzchów, Poland
Meninggal dunia6 Jun 1818(1818-06-06) (umur 62)
Winna Góra, Posen, Prussia
Kesetiaan Electorate of Saxony (1770–1791)
Polish–Lithuanian Commonwealth (1791–1794)
Cisalpine Republic (1796–1803)
Italian Republic
Duci Warsaw (1807–1816)
PerkhidmatanCavalry
Tahun perkhidmatan1770–1816
PangkatGeneral of Cavalry
PertempuranKościuszko Uprising
War of the Second Coalition
Battle of Trebbia
Pertempuran Friedland
Russian Campaign
Battle of Leipzig
AnugerahOrder of Virtuti Militari[1]
Order of the White Eagle[2]
Grand Cross of the Legion of Honour[3]
Darjah Mahkota Besi[3]
Darjah Santo Vladimir[4]
Darjah Santa Anna[4]
Tugas lainSenator Kongres Poland
TandatanganAlbum p0019b - Henryk Dąbrowski.jpg

Beliau sangat disanjung atas sumbangannya kepada kelangsungan negara Poland moden (selain Tadeusz Kościuszko dan Józef Poniatowski) sehingga beliau dijadikan pahlawan negara tersebut.[8]

Awal hidupSunting

Jan Henryk lahir di Pierzchów, Kerajaan Poland[9] pada 29 Ogos 1755[a] kepada Jan Michał Dąbrowski, seorang kolonel dalam Tentera Diraja Sachsen[12] dan Zofia Maria Dąbrowska (nama lahir Sophie von Lettow)[13] kedua-dua mereka berbangsa Poland.[10] Beliau dibesarkan di Hoyerswerda, Elektorat Sachsen di mana beliau begitu dikelilingi budaya Jerman yang ada di sana.[14] Beliau menyertai tentera berkuda Sachsen pada sekitar tahun 1770[15][16] atau 1771.[14][17]

Kerjaya ketenteraanSunting

Semasa zaman KomanwelSunting

Beliau terlibat dalam Perang Warisan Bavaria (1778–1779) di mana ayahnya turut meninggal tahun sama.[14] Beliau pada ketika ini duduk di Dresden di mana beliau terlibat dalam ketenteraan secara giatnya sehingga mampu menaikkan pangkat diri sebagai Rittmeister tahun 1789.[14] Beliau berkhdimat sebagai adjutan agung Raja Frederick Augustus I 1788 hingga 1791.[18]

Semasa zaman NapoleonSunting

Pada tahun 1815, beliau dikurniakan pangkat kesateria dan senator oleh Kongres Poland yang baharu ditubuhkan.[19] Beliau turut dikurniakan Darjah Helang Putih pada 9 Disember tahun sama.[2]

Senja hidupSunting

Beliau bersara tidak lama dari dunia politik tidak lama selepas itu[20] di mana beliau menghabiskan sisa usianya di estet-estet Winna Góra, Duci Raya Posen, Kerajaan Prusia. Beliau meninggal dunia pada 6 Jun 1818 berikutan komplikasi penyakit pneumonia dan gangrena dihidapinya.[2] Mayatnya dimakamkan di gereja Winna Góra.[2]

NotaSunting

  1. ^ a b c His date of birth is usually reported as 29 August 1755,[10][11] following his own autobiographical account, through some sources give the date of 2 August, as reported in church documents.[6]

RujukanSunting

  1. ^ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; teks bagi rujukan Gąsowski1998 tidak disediakan
  2. ^ a b c d Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; teks bagi rujukan psb5 tidak disediakan
  3. ^ a b Capefigue, Baptiste H. R. (1842). L'Europe pendant le consulat et l'empire de Napoléon (dalam bahasa Perancis). Wouters, Raspoet et Co. m/s. 241.
  4. ^ a b Biographie des hommes vivants (dalam bahasa Perancis). Paris. 1817. m/s. 409.
  5. ^ Rüegg, Walter (2004). Geschichte der Universität in Europa (dalam bahasa German). C.H. Beck. m/s. 230. ISBN 3-406-36954-5.Selenggaraan CS1: bahasa tidak dikenali (link)
  6. ^ a b Skałkowski, 1946, p. 1
  7. ^ Connelly, Owen (2006). Blundering to Glory. Rowman & Littlefield. m/s. 172.
    Pivka, Otto. Napoleon's Polish troops. Osprey. m/s. 3. ISBN 0-85045-198-1.
    Leggiere, Michael V. (2002). Napoleon and Berlin, The Franco-Prussian war in North Germany 1813. University of Oklahoma. m/s. 374. ISBN 0-8061-3399-6.
  8. ^ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; teks bagi rujukan Rezler1982 tidak disediakan
  9. ^ Sokol, Stanley S.; Mrotek Kissane, Sharon F.; Abramowicz, Alfred L. (1992). The Polish biographical dictionary: profiles of nearly 900 Poles who have made lasting contributions to world civilization. Bolchazy-Carducci Publishers. m/s. 89. Dicapai pada 2009-10-29.
  10. ^ a b Rezler, Marek (1982). Jan Henryk Dąbrowski, 1755-1818. Krajowa Agencja Wydawnicza. m/s. 4. 29 sierpnia 1755 roku w Pierzchowcu (d. powiat bocheński) urodził się chłopiec, któremu zgodnie z tradycją rodzinną nadano podwójne imię: Jan Henryk
  11. ^ Zych, 1964, p. 55: "Tam to, 29 sierpnia 1755 r., przyszedł na świat Jan Henryk"
  12. ^ Zeitgenossen: ein biographisches Magazin für d. Geschichte unserer Zeit. Brockhaus. 1830. halaman 5–.
  13. ^ (dalam bahasa Jerman)Der Spiegel, Die Gesellschaft auf -ki
  14. ^ a b c d Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; teks bagi rujukan psb12 tidak disediakan
  15. ^ Conversations-Lexikon der neuesten Zeit und Literatur (dalam bahasa German). F. A. Brockhaus. 1832. m/s. 704.Selenggaraan CS1: bahasa tidak dikenali (link)
  16. ^ Bronikowski, Alexander (1827). Die Geschichte Polens (dalam bahasa German). Dresden: Hilscher. m/s. 135.Selenggaraan CS1: bahasa tidak dikenali (link)
  17. ^ Lerski, Jerzy Jan (1996). Historical Dictionary of Poland, 966-1945. Greenwood Publishing Group. halaman 102–103. ISBN 978-0-313-26007-0.
  18. ^ Allgemeines deutsches Conversations-Lexikon für die Gebildeten eines jeden Standes (dalam bahasa German). Leipzig: Gebr. Reichenbach. 1840. m/s. 537.Selenggaraan CS1: bahasa tidak dikenali (link)
  19. ^ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; teks bagi rujukan pbd tidak disediakan
  20. ^ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; teks bagi rujukan Lerski1996 tidak disediakan

Pautan luarSunting