Colombo (Sinhala: කොළඹ, rumi: Koḷam̆ba, Tamil: கொழும்பு, rumi: Koḻumpu; Arab: كَلَنبُو, rumi: Kalanbu[1]) ibu kota pentadbiran dan kehakiman negara pulau Sri Lanka[2] terletak di pesisiran baratnya. Ia mempunyai kependudukan sebanyak 5.6 juta orang[3][4][5][6] paling ramai di sana.

Colombo
කොළඹ கொழும்பு
Kerajaan
 - Datuk Bandar A. J. Mohommad Muzammil (UNP)
Kepadatan (2011)
 - Jumlah 4,575,000

Geografi sunting

Terletak sebuah tasik Beira di tengah kota berkeluasan 65-hektar (160-ekar) malah dikelilingi banyak terusan.[7] Kota ini terletak di muara sungai Kelani.

Iklim sunting

Colombo beriklim monsun tropika (kelas Köppen: Am) menghampiri tropika yang memanas sepanjang tahun. Suhu paling tinggi rata-rata 31 °C (87.8 °F) dari Mac hingga April,[8] selepas itu hujan lebat turun sepanjang monsun April-Jun tetapi juga September-November. Musim sejuk pada hujung tahun bersuhu kering dengan purata 22 °C (71.6 °F). Curahan hujan tahunan disukat sekitar 2,500 milimeter (98 in) setahun.[9]

Data iklim untuk Colombo, Sri Lanka (biasa 1991–2020, lampauan 1961–2020)
Bulan Jan Feb Mac Apr Mei Jun Jul Ogo Sep Okt Nov Dis Tahun
Rekod tinggi suhu, °C (°F) 35.2
(95.4)
35.9
(96.6)
36.1
(97.0)
35.2
(95.4)
34.5
(94.1)
33.5
(92.3)
32.6
(90.7)
32.7
(90.9)
32.5
(90.5)
33.6
(92.5)
34.2
(93.6)
35.0
(95.0)
36.1
(97.0)
Purata maksimum suhu harian, °C (°F) 31.4
(88.5)
31.6
(88.9)
32.0
(89.6)
32.0
(89.6)
31.5
(88.7)
30.7
(87.3)
30.3
(86.5)
30.3
(86.5)
30.4
(86.7)
30.4
(86.7)
30.6
(87.1)
30.9
(87.6)
31.0
(87.8)
Purata suhu harian, °C (°F) 27.2
(81.0)
27.6
(81.7)
28.4
(83.1)
28.7
(83.7)
28.9
(84.0)
28.4
(83.1)
28.1
(82.6)
28.1
(82.6)
27.9
(82.2)
27.5
(81.5)
27.3
(81.1)
27.2
(81.0)
27.9
(82.2)
Purata minimum suhu harian, °C (°F) 23.1
(73.6)
23.6
(74.5)
24.8
(76.6)
25.3
(77.5)
26.2
(79.2)
26.1
(79.0)
25.9
(78.6)
25.9
(78.6)
25.4
(77.7)
24.7
(76.5)
23.9
(75.0)
23.5
(74.3)
24.9
(76.8)
Rekod rendah suhu, °C (°F) 16.4
(61.5)
18.8
(65.8)
17.7
(63.9)
21.2
(70.2)
20.5
(68.9)
21.4
(70.5)
21.4
(70.5)
21.6
(70.9)
21.2
(70.2)
21.0
(69.8)
18.6
(65.5)
18.1
(64.6)
16.4
(61.5)
Purata kerpasan, mm (inci) 79.6
(3.13)
77.4
(3.05)
102.7
(4.04)
248.9
(9.80)
313.6
(12.35)
196.7
(7.74)
122.6
(4.83)
115.5
(4.55)
264.2
(10.40)
359.3
(14.15)
345.8
(13.61)
170.7
(6.72)
2,397
(94.37)
Purata bilangan hari kerpasan (≥ 1.0 mm) 4.9 5.1 7.7 12.6 16.6 15.2 10.0 10.2 15.2 18.6 16.0 9.0 141.2
Purata kelembapan relatif (%) (at Daytime) 69 69 71 75 78 79 78 77 78 78 76 73 75
Purata bulanan jangka masa sinaran matahari 248.0 246.4 275.9 234.0 201.5 195.0 201.5 201.5 189.0 201.5 210.0 217.0 2,621.3
Sumber 1: NOAA (humidity, sun 1961–1990)[10][11]
Sumber 2: Deutscher Wetterdienst (extremes)[12]

Sejarah sunting

Ia pernah menarik banyak orang Arab yang berdagang di sana malah menjadi pihak perantara antara kerajaan-kerajaan Singala dengan seluruh dunia.[13][14] Ibn Battutah pernah melawat kota ini pada abad ke-14.[1]

Empayar Portugis mula bertapak di sini selepas rombongan pimpinan Dom Lourenço de Almeida berjaya membuat perjanjian berdagang kayu manis dengan kerajaan Kotte selepas menghadap Raja Parakramabahu VIII (1484–1518) pada 1505 yang membolehkan mereka menubuhkan kubu di pantai sana.[15] Mereka mengusir banyak orang Arab Islam yang menduduki kawasan situ dan mempergunakan banyak hubungan dengan kerabat Raja Parakramabahu sehingga lama-lama berjaya mengambil alih sebahagian besar kerajaan baginda dengan bantuan ketenteraan dari jajahan Goa.[15][16]

Belanda menawan kota ini dengan sokongan kerajaan Kandi selepas menandatangangi perjanjian monopoli dagang dengan Raja Rajasinha II dengan tahun 1638.[15]

Galeri sunting

Rujukan sunting

  1. ^ a b Ibnu Battutah (2003). Wan Roslili Abd. Majid, Ismail Haji Ibrahim (penyunting). Pengembaraan Ibn Battutah. Diterjemahkan oleh Syed Nurul Akla Syed Abdullah; Adi Setia Mohd. Dom. Kuala Lumpur: Institut Kefahaman Islam Malaysia. ISBN 9839099574.
  2. ^ "History of Parliament of Sri Lanka, "Colombo is the Commercial Capital now"". Official Sri Lanka government website. Diarkibkan daripada yang asal pada 2014-12-20. Dicapai pada 2015-01-07.
  3. ^ Kumarage A, Amal (1 November 2007). "Impacts of Transportation Infrastructure and Services on Urban Poverty and Land Development in Colombo, Sri Lanka" (PDF). Global Urban Development Volume 3 Issue 1. Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada 4 March 2016. Dicapai pada 8 March 2015.
  4. ^ "The 10 Traits of Globally Fluent Metro Areas" (PDF). 2013. Brookings Institution. Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada 2 April 2015. Dicapai pada 17 March 2015.
  5. ^ "Colombo: The Heartbeat of Sri Lanka/ Metro Colombo Urban Development Project". The World Bank. 21 March 2013. Diarkibkan daripada yang asal pada 12 April 2015. Dicapai pada 17 March 2015.
  6. ^ "Turning Sri Lanka's Urban Vision into Policy and Action" (PDF). UN Habitat. m/s. 7. Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada 4 March 2016.
  7. ^ The lake in the middle of Colombo Diarkibkan 2007-10-19 di Wayback Machine, Lanka Library
  8. ^ "Colombo weather". Diarkibkan daripada yang asal pada 2009-10-05. Dicapai pada 2006-12-02.
  9. ^ "World Weather Information Service – Colombo". World Meteorological Organization. Diarkibkan daripada yang asal pada February 18, 2017. Dicapai pada November 19, 2016.
  10. ^ "World Meteorological Organization Climate Normals for 1991-2020 — Colombo". National Oceanic and Atmospheric Administration. Dicapai pada January 3, 2024.
  11. ^ "Colombo Climate Normals 1961–1990". National Oceanic and Atmospheric Administration. Dicapai pada November 19, 2016.
  12. ^ "Klimatafel von Colombo (Kolamba) / Sri Lanka (Ceylon)" (PDF). Baseline climate means (1961–1990) from stations all over the world (dalam bahasa Jerman). Deutscher Wetterdienst. Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada 16 April 2019. Dicapai pada November 19, 2016.
  13. ^ "History of Colombo". Diarkibkan daripada yang asal pada 2011-12-02. Dicapai pada 2007-03-21.
  14. ^ Prof. Manawadu, Samitha. "Cultural Routes of Sri Lanka As Extensions of International Itineraries : Identification of Their Impacts on Tangible & Intangible Heritage" (PDF). m/s. 3. Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada 21 March 2016. Dicapai pada 2007-01-17.
  15. ^ a b c "European Encroachment and Dominance:The Portuguese". Sri Lanka: A Country Study. Diarkibkan daripada yang asal pada 2006-10-05. Dicapai pada 2006-12-02.
  16. ^ Ross, Russell R.; Savada, Andrea Matles (1990). Sri Lanka: A Country Study. Defence Dept., Army. m/s. 360. ISBN 978-0-16-024055-3.