Buka menu utama

Kiribati (Jawi: كيريباس atau كيريباتي, disebut: kiribati atau kiribas, IPA: /ˌkɪrɪˈbæs, -ˈbɑːti/),[7] juga dikenali sebagai Republik Kiribati, ialah sebuah negara pulau berdaulat di tengah-tengah Lautan Teduh. Jumlah penduduk tetap di pulau ini mencecah 110,000 (2015), dan lebih daripada separuh daripadanya tinggal di Atol Tarawa. Negara ini terdiri daripada 33 buah pulau atol dan terumbu dan satu pulau atol batu karang timbul, Banaba. Jumlah keluasan ialah 800 kilometer persegi (310 bt2)[8] dan bertaburan seluas 3.5 juta kilometer persegi di lautan (1,351,000 bt2).

Republik Kiribati

Ribaberiki Kiribati
Bendera Kiribati
{{{coat_alt}}}
Bendera Jata negara
Cogan kata: "Te Mauri, Te Raoi ao Te Tabomoa"
"Kesihatan, Keamanan dan Kemakmuran"
Lagu kebangsaan: Teirake Kaini Kiribati
Bangkit, Kiribati
Location of Kiribati
Ibu kotaTarawa[1][2][3]
Bandar terbesarTarawa
Bahasa rasmi
Kumpulan etnik
(2000)
98.8% Micronesian
1.2% lain-lain[4]
DemonimI-Kiribati
PemerintahanRepublik berparlimen
• Presiden
Anote Tong
Teima Onorio
PerundanganDewan Perhimpunan
Kemerdekaan
• daripada United Kingdom
12 Julai 1979
Keluasan
• Jumlah
811 km2 (313 bt2) (ke-186)
Populasi
• Anggaran 2010
103,500 (ke-197)
• Bancian 2010
103,500
• Kepadatan
135/km2 (349.6/sq mi) (ke-73)
KDNK (PPP)Anggaran 2011 
• Total
$599 juta[5]
• Per kapita
$5,721[5]
KDNK (nominal)Anggaran 2011 
• Jumlah
$167 juta[5]
• Per kapita
$1,592[5]
HDI (2013) 0.607[6]
sederhana · ke-133
Mata wangDolar Kiribati
Dolar Australia (AUD)
Zon masaUTC+12, +13, +14
Bahagian memandukiri
Kod panggilan+686
Internet TLD.ki

Kiribati mendapat kemerdekaan daripada United Kingdom pada tahun 1979. Ibu negara dan kawasan yang paling didiami, Tarawa Selatan, terdiri daripada beberapa pulau kecil yang disambung dengan tambak. Ia membentuk separuh daripada keluasan Atol Tarawa.

PenamaanSunting

Nama negara ini berdasarkan sebutan tempatan untuk "Gilbert" sempena nama Thomas Gilbert, seorang peneroka British yang melawati pulau-pulau Kiribati pada tahun 1788 untuk pemetaan Outer Passage dari Port Jackson ke Kwangtung.[9]

Nama "Kepulauan Gilbert" mula dituliskan dalam peta-peta milik Rusia dan Perancis pada 1820. Nama tersebut dimasukkan dalam gabungan Kepulauan Jajahan Gilbert dan Ellice pada tahun 1916 sehinggalah Kepulauan Ellice merdeka daripada gabungan tersebut dan mendapat nama baharu iaitu Tuvalu pada tahun 1976.

Ada yang berpendapat bahawa nama asli untuk Kepulauan Gilberts ialah Tungaru (lihat contoh Arthur Grimble, 1989[10]). Tetapi, nama Kiribati dipilih untuk negara baharu mereka setelah banci diadakan, atas sebab ia kedengaran lebih moden,[Penjelasan diperlukan][11] dan juga untuk fahamkan bahawa pulau-pulau lain juga ada dalam negara Kiribat (contohnya the Phoenix Group dan Line Islands), yang dahulunya bukan sebahagian daripada Tungaru.[12][13]

Sebutan berbeza daripada ejaan: Kiribas ialah sebutan rasmi kerana ti dalam bahasa Kiribati menghasilkan bunyi s.

SejarahSunting

Zaman dahuluSunting

Kiribati dahulu didiami orang Micronesia yang bercakap dalam bahasa Oseanik sama sejak 3000 SM[14] dan 1300 M.[15] Kawasan tersebut bukannya terpinggir; penakluk daripada Samoa, Tonga, dan Fiji, kemudian memperkenalkan budaya-budaya Polinesia dan Melanesia. Perkahwinan campur akhirnya mengaburkan perbezaan budaya dan menjadikan budaya mereka semua teradun.[16][17]

Politik dan KerajaanSunting

Untuk rencana lanjutan, lihat Politik Kiribati

DaerahSunting

Untuk rencana lanjutan, lihat Daerah Kiribati

GeografiSunting

Untuk rencana lanjutan, lihat Geografi Kiribati

EkonomiSunting

Untuk rencana lanjutan, lihat Ekonomi Kiribati

DemografiSunting

Untuk rencana lanjutan, lihat Demografi Kiribati

BudayaSunting

Untuk rencana lanjutan, lihat Budaya Kiribati

Lihat jugaSunting

RujukanSunting

  1. ^ http://www.kiribatitourism.gov.ki/index.php/aboutkiribati/aboutkiribatioverview |title = Kiribati government website |publisher = Government of Kiribati | accessdate = 2014-05-29
  2. ^ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/kr.html |title = CIA
  3. ^ http://publications.europa.eu/code/en/en-5000500.htm |title = European Union - list of countries in the world
  4. ^ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; teks bagi rujukan CIA tidak disediakan
  5. ^ a b c d "Kiribati". International Monetary Fund. Dicapai 19 April 2012. 
  6. ^ "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. m/s. 21–25. Dicapai 27 July 2014. 
  7. ^ "Kiribati: definition of Kiribati in Oxford dictionary (British & World English)". Percetakan Universiti Oxford. Dicapai 31 Disember 2014.
  8. ^ "Kiribati: 2011 Article IV Consultation-Staff Report, Informational Annexes, Debt Sustainability Analysis, Public Information Notice on the Executive Board Discussion, and Statement by the Executive Director for Kiribati". International Monetary Fund Country Report No. 11/113. 24 May 2011. Dicapai 4 October 2011. 
  9. ^ Samuel Eliot Morison (1944-05-22). "The Gilberts & Marshalls: A distinguished historian recalls the past of two recently captured pacific groups". Life. Dicapai 2009-10-14. 
  10. ^ Grimble, Arthur (1989). Tungaru traditions: writings on the atoll culture of the Gilbert Islands. Penguin Travel Library. University of Hawaii Press. ISBN 978-0-8248-1217-1. 
  11. ^ Macdonald, Barrie (2001) Cinderellas of the Empire: towards a history of Kiribati and Tuvalu, Institute of Pacific Studies, University of the South Pacific, Suva, Fiji, ISBN 982-02-0335-X, p. 1
  12. ^ Sabatier, Ernest. Dictionnaire gilbertin-français Tabuiroa, 1954 says that Kiribati is already the meaning for all the Gilberts District of GEIC.
  13. ^ Ridgell, Reilly (1995) Pacific Nations and Territories: The Islands of Micronesia, Melanesia, and Polynesia. 3rd Edition. Honolulu: Bess Press. ISBN 1573060011. p. 95.
  14. ^ Macdonald, Barrie (2001) Cinderellas of the Empire: towards a history of Kiribati and Tuvalu, Institute of Pacific Studies, University of the South Pacific, Suva, Fiji, ISBN 982-02-0335-X, p. 1
  15. ^ Thomas, 5
  16. ^ Kiribati. Encyclopædia Britannica
  17. ^ Background Note: Kiribati. mfep.gov.ki

Pautan luarSunting


Jika anda melihat rencana yang menggunakan templat {{tunas}} ini, gantikanlah ia dengan templat tunas yang lebih spesifik.