Buka menu utama

Akrilonitril ialah sebatian organik dengan formula kimia CH2CHCN. Sebatian ini terdiri daripada kumpulan vinil (etilena tanpa satu ikatan hidrogen) dengan nitril. Sebatian ini ialah cecair tak berwarna yang meruwap, tetapi boleh menjadi kekuningan akibat kehadiran bendasing. Akrilonitril merupakan bahan yang reaktif dan beracun meskipun dalam dos yang rendah. Sebatian ini digunakan sebagai monomer bagi pelbagai jenis plastik seperti poliakrilonitril.

Akrilonitril
Structural formula of acrylonitrile.svg
Acrylonitrile-2D-skeletal.svg
Acrylonitrile-3D-balls.png
Acrylonitrile-3D-vdW.png
Nama
Nama pilihan IUPAC
Prop-2-enanitril
Nama lain
Akrilonitril
2-Propenanitril
Sianoetena
Vinil sianida (VCN)
Sianoetilena
Propenanitril[1]
Pengenalpasti
107-13-1 Yes check.svgY
ChEBI CHEBI:28217 Yes check.svgY
ChEMBL ChEMBL445612 Yes check.svgY
ChemSpider 7567 Yes check.svgY
Nombor EC 608-003-00-4
Imej Jmol-3D Imej
Imej
KEGG C01998 Yes check.svgY
PubChem 7855
Nombor RTECS AT5250000
UNII MP1U0D42PETemplat:Fdacite
Penomboran UN 1093
Sifat
C3H3N
Jisim molar 53.06 g·mol−1
Rupa bentuk Cecair tidak berwarna
Ketumpatan 0.81 g/cm3
Takat lebur −84 °C (−119 °F; 189 K)
Takat didih 77 °C (171 °F; 350 K)
70 g/L
log P 0.19[2]
Tekanan wap 83 mmHg[1]
Bahaya
Bahaya-bahaya utama Mudah terbakar,
reaktf,
toksik,
karsinogen mungkin[1]
MSDS ICSC 0092
NFPA 704
Kemudahbakaran kod 3: Cecair dan pepejal yang boleh dinyalakan di bawah hampir semua keadaan suhu ambien. takat kilat di antara 23 dan 38 ° C (73 dan 100 ° F). Contohnya, petrol)Kesihatan kod 4: Pendedahan yang singkat mungkin menyebabkan kematian atau kecederaan sisa utama. Cth, gas VXKereaktifan kod 2: Mengalami perubahan kimia ganas pada suhu dan tekanan yang tinggi, bertindak balas ganas dengan air, atau boleh membentuk campuran letupan dengan air. Cth, fosforusBahaya khas (putih): tiada kodNFPA 704 berlian 4 warna
3
4
2
Takat kilat −1 °C; 30 °F; 272 K
471 °C (880 °F; 744 K)
Had letupan 3–17%
500 ppm (tikus, 4 jam)[3]
Had pendedahan kesihatan AS (NIOSH):
TWA 2 ppm C 10 ppm [15 minit] [kulit][1]
REL (Disyorkan)
Ca TWA 1 ppm C 10 ppm [15 minit] [kulit][1]
85 ppm[1]
Sebatian berkaitan
Sebatian berkenaan Asid akrilik
Akrolein
Kecuali jika dinyatakan sebaliknya, data diberikan untuk bahan-bahan dalam keadaan piawainya (pada 25 °C [77 °F], 100 kPa).
 Yes check.svgY pengesahan (apa yang perluYes check.svgY/X mark.svgN?)
Rujukan kotak info

PenghasilanSunting

Akrilonitril dihasilkan melalui proses pengammoksidaan propilena dengan udara sebagai mangkin, di mana ammonia dan udara bertindak balas dengan propilena untuk menghasilkan akrilonitril. Tindak balas ini dilakukan dalam industri pada suhu 400–510 °C dan tekanan 50–200 kPag. Proses ini juga dipanggil sebagai proses Sohio.

 

Tindak balas ini sering mengeluarkan hidrogen sianida dan asetonitril sebagai bahan sampingan yang biasanya dikumpul dan dipasarkan.[4]

Tindak balasSunting

Akrilonitril boleh menjalankan tindak balas Michael bersama pelbagai nukleofil, yakni dalam proses pensianoetilan. Dalam tindak balas di bawah, kuprum(II) asetat digunakan sebagai mangkin, dan Nu ialah nukleofil.[5]

 

Kesan kesihatanSunting

Akrilonitril merupakan sebatian reaktif dan meruwap pada dos yang rendah.[4] Sebatian ini menjalani pempolimeran dengan risiko letupan.

Akrilonitril juga berbahaya kepada kehidupan akuatik.[6]

RujukanSunting

  1. ^ a b c d e f g NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards. "#0014" (dalam bahasa Inggeris). National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH). 
  2. ^ "Acrylonitrile_msds". 
  3. ^ a b Templat:IDLH
  4. ^ a b Templat:Ullmann
  5. ^ Shuji Tomoda, "Pensianoetilan", "Sekai Daihyakka Jiken", versi CD-ROM, Heibonsha, 1999.
  6. ^ "CDC - ACRYLONITRILE - International Chemical Safety Cards - NIOSH". www.cdc.gov. Dicapai 2015-07-31.