Lesotho ([le.su.tu]; nama rasmi Kerajaan Lesotho; Bahasa Sotho: 'Muso oa Lesotho) ialah sebuah negara di selatan Afrika yang terletak di tengah-tengah dan dikelilingi oleh Afrika Selatan. Lesotho secara kasarnya bererti "tanah penutur bahasa Sotho".[5]

Kerajaan Lesotho

'Muso oa Lesotho (Sesotho)
Bendera Lesotho
{{{coat_alt}}}
Bendera Lambang
Cogan kata: "Khotso, Pula, Nala" (Bahasa Sotho)
"Keamanan, Hujan, Kemakmuran"
Lokasi  Lesotho  (biru gelap) – di Afrika  (biru cair & kelabu gelap) – di Kesatuan Afrika  (biru cair)
Lokasi  Lesotho  (biru gelap)

– di Afrika  (biru cair & kelabu gelap)
– di Kesatuan Afrika  (biru cair)

Location of Lesotho
Ibu negara
dan bandar terbesar
Maseru
29°28′S 27°56′E / 29.467°S 27.933°E / -29.467; 27.933
Bahasa rasmi
Kumpulan etnik
  • 99.7% Sotho
  • 0.3% Orang Afrika lain
KerajaanRaja berperlembagaan berpalimen unitari
• Raja
Letsie III
Moeketsi Majoro
• Timbalan Perdana Menteri
Monyane Moleleki
• Speaker Perhimpunan
Ntlhoi Motsamai
PerundanganParlimen
Senat
Perhimpunan Kebangsaan
Kemerdekaan
• daripada United Kingdom
4 Oktober 1966
Keluasan
• Jumlah
30,355 km2 (11,720 bt2) (ke-137)
• Air (%)
0.0032%
Penduduk
• Anggaran 2016
2,203,821[1] (ke-144)
• Bancian 2004
2,031,348
• Kepadatan
68.1/km2 (176.4/sq mi) (ke-138)
KDNK (PPP)Anggaran 2017 
• Jumlah
$7.448 bilion[2]
• Per kapita
$3,868[2]
KDNK (nominal)Anggaran 2017 
• Jumlah
$2.721 bilion[2]
• Per kapita
$1,413[2]
Gini (2015)54.2[3]
tinggi · ke-17
HDI (2018)0.518[4]
rendah · ke-164
Mata wangLoti Lesotho (LSL), Rand Afrika Selatan (ZAR)
Zon masaUTC+2 (Waktu Piawai Afrika Selatan)
Bahagian memandukiri
Kod panggilan+266
DPT Internet.ls

SejarahSunting

Sejarah Lesotho moden bermula pada 1822 apabila kaum Basotho mengangkat Moshoeshoe I sebagai Raja Basuto pada tahun itu. Seterusnya, puak Moshoeshoe terlibat dalam zaman Mfecane, suatu zaman peperangan antara puak-puak selatan Afrika akibat perkembangan Kerajaan Zulu pada awal abad ke-19. Mulai 1856 hingga 1868, puak Moshoeshoe mula terlibat dalam pertempuran dengan Negara Bebas Oranye milik Belanda dalam Perang Negara Bebas-Basotho, menyebabkan baginda memohon perlindungan daripada pihak British.[6] Hal ini menyebabkan Basotho dijadikan sebagai negeri naungan British pada 12 Mac 1868.[7] Moshoeshoe mangkat pada 11 Mac 1870 lalu memulakan zaman pemerintahan penjajah di Lesotho.

Pada 3 November, Basotho diilhakkan ke dalam Koloni Cape, tetapi pemerintahan ini tidak mendapat kepuasan golongan Basotho lalu menyebabkan terjadinya Perang Senjata Basuto pada 1880.[8][9] Pada 1884, pihak Basotho memperoleh perkenan diraja British, menjadikan Basotho sebagai tanah jajahan mahkota dengan nama Basutoland, seterusnya mengeluarkan Basotho daripada pemerintahan Koloni Cape.[6] Basutoland mendapat kemerdekaan daripada British pada 4 Oktober 1966.[10]

GeografiSunting

Lesotho mencakup luas sebesar 30,355 km2. Negara ini merupakan satu-satunya negara merdeka yang sepenuhnya terletak di atas ketinggian 1,000 meter. Titik terendahnya ialah 1,400 m, dan lebih daripada 80% kawasan Lesotho terletak di ketinggian melebihi 1,800 m. Lesotho juga merupakan negara terkurung daratan terbesar di dunia dan dikelilingi sepenuhnya oleh Afrika Selatan.

Oleh kerana ketinggiannya, Lesotho lebih dingin sepanjang tahun daripada kawasan lain pada latitud yang sama. Maseru dan dataran rendah sekitarnya sering mencapai 30°C pada musim panas. Musim sejuk lazim membuat suhu dataran rendah turun mencecah -7 °C, manakala suhu di kawasan daratan tinggi boleh mencapai -20 °C pada waktu tertentu. Salji biasa turun di dataran tinggi antara bulan Mei dan September; puncak yang lebih tinggi boleh mengalami hujan salji sepanjang tahun.

PolitikSunting

Lesotho ialah sebuah negara raja berperlembagaan, dengan Raja Lesotho sebagai ketua negara, dan raja terkini ialah Letsie III. Meskipun begitu, Raja Lesotho tidak memiliki sebarang kuasa politik yang ketara, dan lazimnya hanya bertindak sebagai perlambangan simbolik negara. Tambahan pula, Raja Lesotho dihalang daripada melakukan sebarang tindakan politik. Seterusnya, Perdana Menteri ialah ketua kerajaan Lesotho.

Sistem legislatif Lesotho terdiri daripada dua buah dewan, Senat sebagai dewan atasan dan Perhimpunan Kebangsaan sebagai dewan bawahan. Senat terdiri daripada 33 kerusi dengan 22 kerusi diambil oleh ketua-ketua puak secara kewarisan, dan selebihnya diambil oleh ahli lantikan Raja.

 
Peta daerah-daerah Lesotho.

Pembahagian pentadbiranSunting

Lesotho dibagi secara administratif kepada 10 buah derah, masing-masing diketuai oleh seorang pemerintah daerah. Daerah-daerah ini dibahagikan lagi menjadi 80 buah kawasan.

PertahananSunting

Keselamatan dalaman dan luaran Lesotho adalah tanggungjawab Suruhanjaya Pertahanan yang dibentuk dan ditakrifkan oleh Fasal 145 dalam perlembagaan negara. Perdana Menteri ialah pengerus secara rasmi (ex officio), dan terdapat enam anggota Suruhanjaya Pertahanan yang lain, iaitu Komandan dan Wakil Komandan Pasukan Pertahanan Lesotho, Pesuruhjaya dan Pembantu Komisioner Perkhidmatan Polis Berkuda Lesotho, dan Pengarah dan Wakil Pengarah Perkhidmatan Keselamatan Negara Lesotho. Suruhanjaya Pertahanan mempunyai kuasa untuk secara mengarahkan pasukan pertahanan secara strategi, polisi, dan penjara, tetapi bukan khidmat pertahanan, yang hanya ditanggungjawabkan kepada pihak pemerintah. Suruhanjaya Pertahanan mempunyai kuasa untuk melantik serta membuang kakitangan kanan pasukan pertahanan, polis, dan penjara, tetapi bukan pengarah dan wakil pengarah khidmat pertahanan yang dilantik oleh Perdana Menteri secara peribadi.[11]

DemografiSunting

Berdasarkan maklumat PBB, Lesotho mempunyai jumlah penduduk sebanyak 2,108,328 orang. 25% penduduk Lesotho ialah penduduk bandar dan 75% lagi duduk di luar bandar. Tambahan pula, peningkatan tahunan jumlah penduduk bandar dianggarkan sebanyak 3.5%. Kepadatan penduduk lebih rendah di dataran tinggi daripada di kawasan dataran rendah barat. Walaupun majoriti penduduk (60.2%) berumur antara 15 dengan 64 tahun, Lesotho mempunyai populasi belia yang besar dengan peratusan sekitar 34.8%.[12] Lesotho secara asasnya ialah sebuah negara bangsa yang dihuni kaum Basotho (99.7% penduduk). Bahasa Sotho (SeSotho) ialah bahasa rasmi negara.

Agama Kristian menjadi agama utama hampir kesemua penduduk Lesotho dengan jumlah penganut melebihi 95% populasi negara.[13] Aliran Protestan dianuti kira-kira 50% penduduk negara manakala hampir 40% penduduk pula menuruti aliran Gereja Katolik. Golongan bukan Kristian mewakili 1.5% penduduk dan 3.5% lagi diisytihar sebagai tidak beragama.[14]

Dalam aspek kesihatan, Lesotho memiliki kadar penghidap HIV/AIDS sebanyak 23.6% setakat 2018, nilai kedua tertinggi dunia selepas Eswatini.[15] Selain itu, Lesotho juga memiliki kes batuk kering tertinggi dunia.[16]

EkonomiSunting

Lesotho ialah sebuah negara berpendapatan rendah serta diiktiraf sebagai "kurang membangun" oleh Bank Dunia.[17][18] 58% penduduk negara berada di bawah garis kemiskinan kebangsaan (2002/3).[19] Ekonomi Lesotho banyak bergantung kepada bidang pertanian, penternakan, perlombongan dan penghasilan. Selain itu, penduduk negara juga banyak bergantung terhadap kiriman wang daripada warga Lesotho di luar negara.[20] Dikelilingi oleh Afrika Selatan, ekonomi Lesotho disepadukan bersama-sama ekonomi negara itu.

Mata wang rasmi negara ialah loti (LSL), tetapi boleh digunakan bersama-sama rand Afrika Selatan.

PrasaranaSunting

 
Bangunan pentadbiran Universiti Kebangsaan Lesotho.

PendidikanSunting

Lesotho secara perundangan tidak menetapkan sebarang kewajipan pendidkan formal dalam kalangan rakyat, tetapi pemerintah giat dalam menawarkan pendidikan rendah percuma kepada rakyat negara.[21] Secara purata, pemerintah Lesotho menghabiskan kira-kira 12% KDNK dalam sektor pendidikan.[22] Lesotho memiliki kadar celik huruf yang tinggi dalam kalangan negara Afrika dengan peratusan sebanyak 85% (wanita) dan 68% (lelaki).[23]

RujukanSunting

  1. ^ "World Population Prospects: The 2017 Revision". ESA.UN.org (data tersuai diperlukan melalui tapak sesawang). Jabatan Hal Ehwal Ekonomi dan Sosial Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu, Bahagian Populasi. Dicapai pada 10 September 2017.
  2. ^ a b c d "Lesotho". Tabung Kewangan Antarabangsa.
  3. ^ "GINI index". Bank Dunia. Diarkibkan daripada yang asal pada 8 April 2016. Dicapai pada 31 Mac 2016.
  4. ^ "Human Development Report 2019" (dalam bahasa Inggeris). UNDP. 10 December 2019. Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada 2020-04-30. Dicapai pada 10 December 2019.
  5. ^ Nicole Itano (2007). No Place Left to Bury the Dead. Simon and Schuster. m/s. 314. ISBN 978-0-7432-7095-3.
  6. ^ a b Roberts-Wray, Sir Kenneth (1966). Commonwealth and Colonial Law. London: F.A. Praeger. m/s. 830.
  7. ^ Tylden, G. (1950). The Rise of the Basuto. Juta. m/s. 107.
  8. ^ Sam Romaya; Alison Brown (April 1999). "City profile: Maseru, Lesotho". Cities. 16 (2): 123–133. doi:10.1016/S0264-2751(98)00046-8.
  9. ^ James S. Olson, Robert S. Shadle (ed.) (1996). Historical Dictionary of the British Empire. Greenwood Press. m/s. 118. ISBN 0-313-27917-9.CS1 maint: extra text: authors list (link)
  10. ^ Karen Tranberg Hansen, Mariken Vaa (2004). Reconsidering Informality: Perspectives from Urban Africa. Nordic African Institute. m/s. 180. ISBN 91-7106-518-0.
  11. ^ Lihat Fasal 145 Perlembagaan Lesotho. Diarkibkan 3 Mac 2016 di Wayback Machine.
  12. ^ "Lesotho". The World Factbook. Dicapai pada 15 Mei 2007.
  13. ^ "Table: Christian Population as Percentages of Total Population by Country". Pew Research Center. Diarkibkan daripada yang asal pada 11 Mei 2017. Dicapai pada 21 April 2018.
  14. ^ "Lesotho: Demographic and Health Survey, 2014" (PDF). Ministry of Health. m/s. 38. Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada 25 Disember 2016. Dicapai pada 21 April 2018.
  15. ^ "Prevalence of HIV, total (% of population ages 15-49) - Lesotho | Data". data.worldbank.org. Dicapai pada 2020-07-14.
  16. ^ "Incidence of tuberculosis (per 100,000 people) | Data". data.worldbank.org. Dicapai pada 2020-07-14.
  17. ^ "World Economic Outlook Database, April 2019". IMF.org. Tabung Kewangan Antarabangsa. Dicapai pada 29 September 2019.
  18. ^ "Bank Dunia Country and Lending Groups". datahelpdesk.worldbank.org. Bank Dunia. Dicapai pada 29 September 2019.
  19. ^ "LESOTHO Sharing Growth by Reducing Inequality and Vulnerability: A Poverty, Gender, and Social Assessment" (PDF). Bank Dunia.
  20. ^ "Bank Dunia Lesotho: Country Brief". Diarkibkan daripada yang asal pada 2014-03-31. Dicapai pada 2012-03-03.
  21. ^ "Lesotho Ministry of Education and Training – Basic Education". Education.gov.ls. 5 Oktober 2005. Diarkibkan daripada yang asal pada 20 Julai 2010. Dicapai pada 4 Julai 2010.
  22. ^ "Unesco Institute for Statistics: Date Centre". 14 September 2007. Diarkibkan daripada yang asal pada 30 Januari 2011. Dicapai pada 28 Februari 2011.
  23. ^ "Lesotho". UNESCO (dalam bahasa Inggeris). 2014-11-04. Dicapai pada 2019-05-18.

Pautan luarSunting

  •   Kategori berkenaan Lesotho di Wikimedia Commons