Hilir Perak merupakan sebuah daerah di selatan negeri Perak. Daerah ini berpusat di Teluk Intan dan ditadbir oleh Majlis Perbandaran Teluk Intan. Daerah ini mempunyai keluasan 792 kilometer persegi dengan jumlah penduduk seramai 141,959 orang pada tahun 2020.[3]

Daerah Hilir Perak
Lokasi Daerah Hilir Perak di Perak
Lokasi Daerah Hilir Perak di Perak
Hilir Perak is located in Bumi
Hilir Perak
Hilir Perak (Bumi)
Koordinat: 4°N 101°E / 4°N 101°E / 4; 101Koordinat: 4°N 101°E / 4°N 101°E / 4; 101
Negara Malaysia
Negeri Perak
PusatTeluk Intan
Pihak berkuasa tempatanMajlis Perbandaran Teluk Intan
Pentadbiran
 • Pegawai daerahSaidi Bin Haji Shaari, AMK[1]
Keluasan
 • Jumlah792.07 km2 (305.82 batu persegi)
Penduduk
 (2020)
 • Jumlah141,959
 • Kepadatan180/km2 (460/batu persegi)
Zon waktuUTC+8 (MST)
 • Musim panas (DST)UTC+8
Poskod
36000+36700
Kod panggilan+6-05
Plat pendaftaran kenderaanA

Sejarah

sunting

Antara penempatan awal di daerah Hilir Perak ialah Teluk Intan, Pasir Bedamar, Batak Rabit dan Durian Sebatang.

Pada peringkat awal, Durian Sebatang dijadikan pusat pentadbiran British sebagai pelabuhan untuk mengumpulkan bijih timah dari kawasan Batang Padang, Bidor dan Tapah. Sir Hugh Low iaitu residen British meminta jasa baik gabenor Negeri Selat untuk mewujudkan bandar pentadbiran yang baharu di Teluk Mak Intan (nama lama bagi Teluk Intan). Pada 15 Mac 1882, satu bandar telah diwujudkan di situ dan diberikan nama Teluk Anson bersempena dengan nama pemangku Gabenor Negeri Selat pada ketika itu. Namun Durian Sebatang kekal sebagai penghubung bagi pemunggahan hasil tempatan dari Tapah dan Bidor.

Satu rancangan telah diwujudkan iaitu membina terusan bagi menghubungkan Durian Sebatang dan Teluk Anson. Pada tahun 1884, pemangku residen British di Perak, Frank Swettenham musykil akan rancangan ini kerana ia bakal menjadikan Teluk Anson sebagai sebuah pulau di Sungai Perak. Namun rancangan ini gagal dan digantikan dengan sistem kereta api yang mengubah peranan sungai sebagai laluan perhubungan. Sekitar 1880-an, kereta api telah dibina di Teluk Anson menghubungkannya dengan bandar lain seperti Ipoh, Kampar, Batang Padang, Pulau Pinang, Taiping dan Kuala Lumpur. Sistem kereta api lebih mudah dan cepat dalam mengangkut bijih timah, getah dan kayu balak. Sekitar 1934 hingga 1940, pelabuhan Teluk Anson menjadi pelabuhan kedua terpenting selepas Port Swettenham (Pelabuhan Klang).

Pada tahun 1938, Teluk Anson telah dijadikan bandar diraja bagi Raja Muda Perak sehingga kini. Penetapan ini telah dibuat oleh sultan Perak pada ketika itu, Sultan Iskandar Shah. Setelah itu, Sultan Idris Iskandar telah menukar nama Teluk Anson kepada Teluk Intan. Sekitar 1970-an, peranan Teluk Intan sebagai stesen kereta api telah ditamatkan kerana Sungai Perak yang semakin cetek dan berlakunya hakisan di tebing sungai menyebabkan gudang runtuh ke dalam sungai.[4]

Pada 5 April 1980, Majlis Daerah Hilir Perak telah ditubuhkan bagi mentadbir kawasan sekitar Langkap, Chui Chak, Pelawan dan Batu Dua Belas. Pada Januari 2016, Bagan Datuk telah diisytihar sebagai sebuah daerah kecil. Pada 15 Jun 2016, Bagan Datuk telah diisytihar sebagai sebuah daerah baharu dan memisahkannya dari daerah Hilir Perak.

Geografi

sunting

Daerah Hilir Perak terletak di selatan negeri Perak berkeluasan 792 kilometer persegi. Daerah ini bersempadan dengan daerah Perak Tengah di barat, Batang Padang di timur dan Bagan Datuk di selatan. Daerah ini terletak 123.3 kilometer di barat laut Kuala Lumpur dan 64.53 kilometer di selatan Ipoh.

Guna tanah

sunting

Keluasan tanah yang diusahakan untuk pertanian ialah seluas 127,000 Hektar yang merupakan 77% daripada keseluruhan luas kawasan daerah Hilir Perak. Daripada luas kawasan tersebut, seluas 75,600 hektar atau 59.5% adalah kepunyaan estet manakala 51,400 hektar adalah kepunyaan pekebun kecil. Daerah Hilir Perak merupakan kawasan terbesar yang ditanam dengan kelapa sawit dan koko/kelapa iaitu masing-masing 65.5%, 15.2% dan kelapa seluas 8%.

Pecahan pentadbiran

sunting

Daerah Hilir Perak terbahagi kepada lima mukim, satu bandar dan empat pekan.

 
Status Nama Luas (km²)[5]
Mukim Changkat Jong 211
Durian Sebatang 350
Labu Kubong 91.12
Sungai Durian 101.5
Sungai Manik 58.57
Bandar Teluk Intan 5.14
Pekan Batak Rabit 0.09
Chikus 0.008
Degong 0.09
Langkap 0.32

Demografi

sunting
Sejarah kependudukan
TahunPend.±%
1970210,843—    
1980203,028−3.7%
1991202,059−0.5%
2000190,868−5.5%
2010202,593+6.1%
2020141,959−29.9%

Pada tahun 1970, jumlah penduduk di daerah ini seramai 210,843 orang. Pada tahun 1980, jumlah penduduk di daerah ini menunjukkan penurunan lebih tujuh ribu berkemungkinan akibat penghijrahan penduduk ke kawasan bandar yang lebih pesat. Jumlah penduduk di daerah ini terus menurun sehingga mencatatkan jumlah 190 ribu penduduk pada tahun 2000. Pada tahun 2010, jumlah penduduk meningkat sedikit kepada 202 ribu orang. Berdasarkan bancian Malaysia 2020, jumlah penduduk di Daerah Hilir Perak ialah seramai 141,959 orang dengan kepadatan penduduk 173 orang perkilometer persegi yang dikategorikan sebagai taburan penduduk sederhana. Majoriti penduduk merupakan Bumiputera, dengan jumlah 74,304 orang. Jumlah penduduk di daerah ini pada tahun 2020 menurun mendadak berbanding pada tahun 2010 disebabkan perpecahan daerah Bagan Datuk daripada daerah ini pada 2016.[3]

Jumlah penduduk mengikut mukim, bandar dan pekan (2010-2020)[5]
Status Nama 2010 2020
Mukim Changkat Jong 22,980 25,618
Durian Sebatang 80,095 82,071
Labu Kubong 10,480 11,853
Sungai Durian 5,440 4,582
Sungai Manik 7,955 8,240
Bandar Teluk Intan 8,260 8,308
Pekan Batak Rabit - 175
Chikus - 24
Degong 84 90
Langkap 1,378 998
Bagan Datuk 65,921 -
Jumlah 136,672 141,959
Peratusan etnik penduduk warganegara (1980-2020)
Etnik 1980 1991 2000 2010 2020
Bumiputera 49.4 50.4 53.6 53.5 57.4
Cina 29.5 28.7 27.6 28.2 29
India 21 20.8 18.7 18.1 13.1
Lain-lain 0.1 0.1 0.1 0.2 0.5

Majoriti penduduk di daerah ini beragama Islam iaitu 53.8 peratus dari jumlah penduduk. Majoriti penduduk beragama Islam adalah dari kalangan masyarakat Melayu dan minoriti dari etnik lain. Agama Buddha merupakan agama kedua terbesar iaitu 25.3 peratus dengan majoriti dalam kalangan masyarakat Cina. Agama Hindu membentuk 11.9 peratus dalam kalangan penduduk dengan majoritinya merupakan masyarakat India. Agama Kristian dan lain-lain pula terdiri daripada 2.7 peratus penduduk. 5.3 peratus penduduk tidak mengetahui status agamanya manakala 1.1 peratus penduduk tidak beragama.[3]

Peratusan agama penduduk (1991-2020)
Agama 1991 2000 2010 2020
Islam 51.1 54.1 53.7 53.8
Buddha 19.5 21.8 25.3 25.3
Hindu 18.8 16.8 16.4 11.9
Kristian 1.7 1.9 2.1 1.8
Lain-lain 8.5 5.2 1.6 0.9
Tidak diketahui 0.1 0.02 0.3 5.3
Tidak beragama 0.3 0.12 0.5 1.1

Ekonomi

sunting

Sektor pertanian, perikanan serta pembuatan merupakan penyumbang utama ekonomi daerah Hilir Perak. Terdapat perancangan untuk mewujudkan industri penapisan petroleum serta perindustian bijih besi di Rungkup, Bagan Datoh dimana peroleum yang dihantar melalui kapal tangki akan ditapis dan disalurkan menggunakan paip ke Kelantan dan kapal tangki yang lain akan mengambil petroleum tersebut.

Pusat-Pusat Tumpuan

sunting

Kebanyakkan pusat tumpuan tertumpu di bandar Teluk Intan dan sebahagiannya pula terletak di bandar-bandar yang lain iaitu Langkap, Hutan Melintang dan Bagan Datoh.

Membeli-belah

sunting

Antara kawasan membeli-belah yang utama di daerah ini:

  • Lotus Hypermarket
  • The Store, Teluk Intan
  • Pasaraya MM (Bangunan lama Pasaraya Billion)
  • Kompleks Menara Condong, Teluk Intan
  • Kompleks Aik Aik, Teluk Intan
  • TF Value Mart, Teluk Intan
  • Billion Hutan Melintang

Pendidikan

sunting

Antara pusat pendidikan di daerah Hilir Perak:

Kesihatan

sunting
  • Hospital Besar Teluk Intan
  • Hospital Pakar Anson Bay
  • Pusat Pakar Rajindar Singh
  • Klinik Kampus Perubatan UKM Cawangan Teluk Intan
  • Medifa Care (Jururawat Bergerak Ke Rumah)

Pelancongan

sunting

Antara kawasan pelancongan di daerah Hilir Perak:

Penginapan

sunting

Antara hotel-hotel yang popular di daerah ini:

  • Hotel Grand Court, Teluk Intan
  • Hotel Anson, Teluk Intan
  • Hotel Angsoka, Teluk Intan
  • Hotel Rivertel, Teluk Intan
  • Hotel G-City, Teluk Intan
  • Rumah Rehat Teluk Intan

Rujukan

sunting
  1. ^ "Laman Web Pejabat Daerah Dan Tanah Teluk Intan - Direktori Pegawai". pdttelukintan.perak.gov.my.
  2. ^ "Rancangan Struktur Negeri Perak 2040" (PDF). Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada 2018-03-28. Dicapai pada 2018-03-28.
  3. ^ a b c https://www.dosm.gov.my/mycendash/
  4. ^ https://ptg.perak.gov.my/portal/web/teluk-intan/sejarah-daerah
  5. ^ a b https://www.citypopulation.de/en/malaysia/perak/admin/