Mendam Berahi

kapal jenis ghali

Mendam Berahi (Jawi: مندم براهي) Mendam Berahi ialah sebuah kapal jenis ghali yang digunakan semasa Kesultanan Melayu Melaka pada abad ke-16. Kapal ini berada di bawah kendalian Laksamana Hang Tuah semasa beliau mengembara ke 14 buah negara atau bandar. Kapal ini digunakan bagi menjalinkan hubungan dengan negeri asing, perdagangan peminangan dan pengangkutan awam seperti khasnya bagi membawa jemaah haji ke Mekah.[6] Pelayaran ke Mekah yang berbulan-bulan lamanya memerlukan bekalan makanan yang berterusan. Disebabkan Mendam Berahi tidak dapat mengangkut bekalan makanan, air dan keperluan lain dengan banyak, kapal tersebut akan berlabuh di pelabuhan-pelabuhan bagi mendapatkan bekalan serta berlindung daripada cuaca yang tidak tenang.[7]

A Malay galley from the 15th to 16th centuries.jpg
Sebuah gali Melayu abad ke-15-16. Ini bukan Mendam Berahi, tetapi gambar ini memberi maklumat bagaimana rupa gali Melayu pada masa itu.
Sejarah
Kesultanan Melaka
Nama: Mendam Berahi
Dalam perkhidmatan: Antara 1509 hingga 1511[catatan 1]
Ciri-ciri umum
Kelas dan jenis: Ghali/gali
Panjang: 54.9 m (180.1 ka)[1]
Lunas: 11 m (36.1 ka)[1]
Anak kapal: 400 orang[2]:61
Persenjataan: 7 laras meriam[3][4]:299[5]:180

Kapal ini dibina khas untuk membawa puteri raja Majapahit.[8]

LegasiSunting

Replika Mendam Berahi akan dibina semula di Klebang oleh sepasukan pengkaji sejarah serta bernilai RM10 juta. Projek tersebut dijangka mengambil masa selama 2 tahun penyiapannya.[9][10][11]

CatatanSunting

  1. ^ Hikayat Hang Tuah menceritakan tentang perjalanan Hang Tuah ke pelbagai negara, sebagai tindak balas ancaman Portugis - Jadi tarikhnya adalah antara kedatangan Portugis dan kejatuhan Kesultanan Melaka. Hikayat itu sendiri tidak menyebut tarikh / tahun.

RujukanSunting

  1. ^ a b Musa, Hashim (2019). Teknologi perkapalan Melayu tradisional: Jong dan Ghali meredah tujuh lautan. In: Persidangan Antarabangsa Manuskrip Melayu 2019, 15-17 Oktober 2019, Auditorium, Pepustakaan Negara Malaysia. p. 18.
  2. ^ Yaapar, Md. Salleh (2019). "Malay Navigation and Maritime Trade: A Journey Through Anthropology and History". IIUM Journal of Religion and Civilisational Studies. 2: 53–72.
  3. ^ Hikayat Hang Tuah, VIII: 165. Transkripsi: Maka Mendam Berahi pun di-suroh dayong ka-laut. Maka Laksamana memasang meriam tujoh kali. Maka kenaikan pun belayar lalu menarek layar.
  4. ^ Nugroho, Irawan Djoko (2011). Majapahit Peradaban Maritim. Suluh Nuswantara Bakti. ISBN 9786029346008.
  5. ^ Salleh, Muhammad Haji (2010). The Epic of Hang Tuah. ITBM. ISBN 9789830687100.
  6. ^ Rahimah A. Hamid & A.S Hardy Shafii 2017, m/s. 151-153.
  7. ^ Yahaya Awang 2008, m/s. 13.
  8. ^ Marr & Milner 1986, m/s. 194.
  9. ^ Fairuz Zaidan (30 Jun 2017). "'Mendam Berahi' produk pelancongan baharu Melaka". BH Online. Foto oleh Khairunisah Lokman. Diarkibkan daripada yang asal pada 3 September 2020. Dicapai pada 3 September 2020.
  10. ^ Muhammad Saufi Hassan (12 Mac 2018). "Bina semula Mendam Berahi". myMetro. Diarkibkan daripada yang asal pada 3 September 2020. Dicapai pada 3 September 2020.
  11. ^ "Di Taman Tema Samudera : Kapal Mendam Berahi bakal dibina". Melaka Kini. 8 Februari 2019. Diarkibkan daripada yang asal pada 3 September 2020. Dicapai pada 3 September 2020.

BukuSunting