Setiausaha Politik (Malaysia)

Setiausaha Politik adalah jawatan berperlembagaan di Malaysia. Sebagai salah satu daripada anggota pentadbiran[1] Kerajaan Persekutuan, seorang Setiausaha Politik dilantik oleh Perdana Menteri [2] sama ada atas pilihannya sendiri atau atas nasihat seorang Menteri.

SejarahSunting

Setiausaha Politik mula diperkenalkan di Malaysia pada Oktober 1963[3] dengan pelantikan dua tokoh[4] ke jawatan tersebut. Mereka ialah Shariff Ahmad yang dilantik menjadi Setiausaha Politik kepada Menteri Pertanian, dan Abdullah Ahmad yang dilantik menjadi Setiausaha Politik kepada Menteri Pembangunan Luar Bandar yang juga Timbalan Perdana Menteri, Abdul Razak Hussain. Selepas tempoh tersebut, negeri-negeri lain turut meminda undang-undang di negeri masing-masing bagi membolehkan Setiausaha Politik kepada Menteri Besar dilantik.

Berikut merupakan Setiausaha Politik kepada Menteri Besar yang pertama dilantik di negeri masing-masing

Portfolio Pemegang jawatan Tarikh lantikan
Setiausaha Politik kepada Menteri Besar Johor Abdul Aziz Ishak 2 April 1967[5]
Setiausaha Politik kepada Menteri Besar Kedah Ustaz Abdullah Haji Ali Jun 1969[6]
Setiausaha Politik kepada Menteri Besar Kelantan Ustaz Khaidhir Khatib Mei 1964
Setiausaha Politik kepada Menteri Besar Negeri Sembilan Darul Aman Mohd. Aii Mei 1965[7]
Setiausaha Politik kepada Menteri Besar Pahang
Setiausaha Politik kepada Menteri Besar Perak
Setiausaha Politik kepada Menteri Besar Perlis Jaafar Hassan Mei 1964[8]
Setiausaha Politik kepada Menteri Besar Selangor Ahmad Razali Mohd Ali Julai 1964[9]
Setiausaha Politik kepada Menteri Besar Terengganu[10]
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Melaka
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Pulau Pinang Mohd Yussof Latiff Disember 1965[11]

Tugas dan perananSunting

Tidak ada gambaran yang jelas mengenai tugas dan tanggungjawab seorang Setiausaha Politik, ini keranan bidang tugas Setiausaha Politik ditentukan oleh Jemaah Menteri. Namun, secara umum, seorang Setiausaha Politik ditugaskan untuk membantu tugas-tugas politik seorang Menteri dan memberikan nasihat yang sewajarnya kepada situasi politik di kawasan Parlimen, di negeri atau di Malaysia. Abdullah Saidol menjelaskan bahawa seorang Setiausaha Politik perlu memahami, menyampaikan, dan menjelaskan program-program pembangunan negeri dan dasar Kerajaan kepada rakyat diperingkat akar umbi.[12]

Senarai Setiausaha PolitikSunting

Peringkat PersekutuanSunting

Kabinet MuhyiddinSunting

Setakat 24 April 2020, berikut merupakan Setiausaha Politik yang telah dilantik oleh Kerajaan[13] dan akan berkhidmat sehingga habis penggal kepimpinan.

Portfolio Pemegang jawatan Tarikh mengangkat sumpah Tarikh tamat
Setiausaha Politik kepada Perdana Menteri Datuk Seri Mohd Nardin Awang
Setiausaha Politik Kanan
24 April 2020 16 Ogos 2021
Saiful Adli Dato' Mohd. Arshad 24 April 2020 16 Ogos 2021
Datuk Azlinda Abdul Latif 24 April 2020 16 Ogos 2021
Setiausaha Politik kepada Menteri Kanan, Kementerian Perdagangan Antarabangsa dan Industri YB Muhammad Hilman Idham 24 April 2020 16 Ogos 2021
Setiausaha Politik kepada Menteri Kanan, Kementerian Pertahanan Syed Mohd. Fazmi Sayid Mohammad 24 April 2020 16 Ogos 2021
Setiausaha Politik kepada Menteri Kanan, Kementerian Kerja Raya Hamzah Brahim 24 April 2020 16 Ogos 2021
Setiausaha Politik kepada Menteri Kanan, Kementerian Pendidikan Fadli Hafiz Che Yusoff 24 April 2020 16 Ogos 2021
Setiausaha Politik kepada Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Ekonomi) Zahari Kechik 24 April 2020 16 Ogos 2021
Setiausaha Politik kepada Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Undang-Undang dan Parlimen) Wan Rohimi Wan Daud 24 April 2020 16 Ogos 2021
Setiausaha Politik kepada Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) Datuk Wan Mohamad Dato' Sheikh Abdul Aziz 24 April 2020 16 Ogos 2021
Setiausaha Politik kepada Menteri Alam Sekitar dan Air Dr Mohd Zuhdi Marsuki 24 April 2020 16 Ogos 2021
Setiausaha Politik kepada Menteri Sumber Manusia Khamarulazlan Mohamad Hanafiah 24 April 2020 16 Ogos 2021
Setiausaha Politik kepada Menteri Wilayah Persekutuan Budiman Mohd. Zohdi 24 April 2020 16 Ogos 2021
Setiausaha Politik kepada Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat Dato’ Armizan Mohd. Ali 24 April 2020 16 Ogos 2021
Setiausaha Politik kepada Menteri Pengajian Tinggi Datin Maizatul Akmam Alawi 24 April 2020 16 Ogos 2021
Setiausaha Politik kepada Menteri Tenaga dan Sumber Asli Azizan Md. Zain 24 April 2020 16 Ogos 2021
Setiausaha Politik kepada Menteri Dalam Negeri Sayed Amir Muzakkor Sayed Mohamad 24 April 2020 16 Ogos 2021
Setiausaha Politik kepada Menteri Kesihatan Datuk Shamsul Najmi Shamsuddin 24 April 2020 16 Ogos 2021
Setiausaha Politik kepada Menteri Pertanian dan Industri Makanan Samad Jambri 24 April 2020 16 Ogos 2021
Setiausaha Politik kepada Menteri Luar Negeri Abd. Halim Jalil 24 April 2020 16 Ogos 2021
Setiausaha Politik kepada Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Hal Ehwal Pengguna Lidam Assan 24 April 2020 16 Ogos 2021
Setiausaha Politik kepada Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi Dato’ Sri Haji Syed Hamzah Syed Paie 24 April 2020 16 Ogos 2021
Setiausaha Politik kepada Menteri Perusahaan Perladangan dan Komoditi Mohd. Kamal Nazmi Kamaruddin 24 April 2020 16 Ogos 2021
Setiausaha Politik kepada Menteri Perpaduan Negara Datuk Md Jais Sarday 24 April 2020 16 Ogos 2021
Setiausaha Politik kepada Menteri Belia dan Sukan Datuk Ahmad Darus 24 April 2020 16 Ogos 2021
Setiausaha Politik kepada Menteri Komunikasi dan Multimedia Abdul Razak Haji Ahmad 22 Mei 2020 16 Ogos 2021
Setiausaha Politik kepada Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan Nor Hizwan Haji Ahmad 22 Mei 2020 16 Ogos 2021
Setiausaha Politik kepada Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi Datuk Megat Firdouz Megat Junid 22 Mei 2020 16 Ogos 2021
Setiausaha Politik kepada Menteri Pelancongan, Kesenian dan Kebudayaan Mohamed Kamaluddin Mohd Effendie 22 Mei 2020 16 Ogos 2021
Setiausaha Politik kepada Menteri Pengangkutan Ling Tian Soon 3 Julai 2020 16 Ogos 2021
Setiausaha Politik kepada Menteri Pembangunan Luar Bandar Faizah Haji Baharom 3 Julai 2020 16 Ogos 2021
Setiausaha Politik kepada Menteri Kewangan

Peringkat negeriSunting

Kerajaan negeri juga boleh melantik Setiausaha Politik. Walau bagaimanapun, pelantikan setiausaha politik di negeri ditentukan oleh negeri masing-masing melalui enakmen dan keputusan Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri atau Kabinet Negeri. Peranan dan tanggungjawab setiausaha politik negeri serupa dengan setiausaha politik persekutuan.

Semenanjung MalaysiaSunting

Di negeri-negeri Semenanjung Malaysia, seorang Setiausaha Politik dilantik oleh ketua Kerajaan Negeri masing-masing dan hanya menguruskan urusan politik sahaja.

Portfolio Pemegang jawatan
Setiausaha Politik kepada Menteri Besar Johor YB Dato' Zulkurnain Kamisan
Setiausaha Politik kepada Menteri Besar Kedah Afnan Hamimi Taib Azamudden
Setiausaha Politik kepada Menteri Besar Kelantan Ustaz Mohd Asri Mat Daud
Setiausaha Politik kepada Menteri Besar Negeri Sembilan Mokhtar Ahmad
Setiausaha Politik kepada Menteri Besar Pahang Dato' Tajul Razi Abdul Aziz
Setiausaha Politik kepada Menteri Besar Perak YB Dato' Sham Mat Sahat[14]
Setiausaha Politik kepada Menteri Besar Perlis Mohd Khalid Ahmad
Setiausaha Politik kepada Menteri Besar Selangor YB Juwairiya Zulkifli
Setiausaha Politik kepada Menteri Besar Terengganu Haji Muhyidin Abdul Rashid
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Melaka Datuk Sazali Muhd Din
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Pulau Pinang YB Teh Lai Heng

SabahSunting

Setiap Menteri negeri Sabah mempunyai seorang Setiausaha Politik. Ketua Menteri pula boleh melantik hingga empat orang Setiausaha Politik untuk dirinya sendiri.

Sesi 2020-kiniSunting

Berikut merupakan senarai Setiausaha Politik bagi kerajaan negeri Sabah:

Setiausaha Politik Menteri Sabah sesi 2020-kini[15]
Portfolio Pemegang jawatan Tarikh mengangkat sumpah
Ketua Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Abdul Kassim bin Jali @ Razali 9 November 2020
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Dr Roland Chia Ming Shen 9 November 2020
Dato' Redonah binti Bahanda 9 November 2020
Ceasar Mandela Malakun 19 Februari 2021
Setiausaha Politik kepada Menteri Kewangan YB Fairuz bin Renddan 9 November 2020
Johari bin Saiman 9 November 2020
Setiausaha Politik kepada Timbalan Ketua Menteri - Menteri Kerja Raya Fadilah binti Sarbi 9 November 2020
Setiausaha Politik kepada Timbalan Ketua Menteri - Menteri Pertanian dan Perikanan Arlinsia binti Agang 9 November 2020
Setiausaha Politik kepada Timbalan Ketua Menteri - Menteri Pembangunan Perindustrian Yubidi bin Gompoyo 9 November 2020
Setiausaha Politik kepada Menteri Kerajaan Tempatan dan Perumahan Datuk M. Yahya Dunggi 9 November 2020
Setiausaha Politik kepada Menteri Pembangunan Luar Bandar Jilias bin Lintar 9 November 2020
Setiausaha Politik kepada Menteri Tugas-tugas Khas Amat bin Md Yusof @ Ahmad Yusof 9 November 2020
Setiausaha Politik kepada Menteri Pelancongan, Kebudayaan dan Alam Sekitar Mohd Kurniawan Naim bin Moktar 9 November 2020
Setiausaha Politik kepada Menteri Pembangunan Masyarakat dan Kesejahteraan Rakyat Datuk Siti Aminah bin Aching 9 November 2020
Setiausaha Politik kepada Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi Judiet binti Fidilis @ Noraini binti Idris 9 November 2020
Setiausaha Politik kepada Menteri Belia dan Sukan Ireneus Pagut @ Jreneus Pagut 9 November 2020
Sesi 2018–2020Sunting
Setiausaha Politik Menteri Sabah sesi 2018-2020[16]
Portfolio Pemegang jawatan Tarikh mengangkat sumpah
Ketua Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sabah Datuk Mohd Hisham Abd Fattah 10 Oktober 2018
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sabah Pg Roslan Pg Nasrun 10 Oktober 2018
Chak Wah Cheun 10 Oktober 2018
Adzhar Jasni @ Eddy 10 Oktober 2018
Paul Kerangkas 10 Oktober 2018
Setiausaha Politik kepada Menteri Kewangan Sabah Jo-anna Sue Henley Rampas 10 Oktober 2018
Setiausaha Politik kepada Timbalan Ketua Menteri - Menteri Perdagangan dan Perindustrian Sabah Albert Gulabok @ Albert Alex Bingkasan 10 Oktober 2018
Joisin Romut 10 Oktober 2018
Setiausaha Politik kepada Timbalan Ketua Menteri - Menteri Pelancongan, Kebudayaan dan Alam Sekitar Sabah Lee Mee Peng 10 Oktober 2018
Raymond Ahuar (Dipecat pada 13 Februari 2020[17]) 10 Oktober 2018
Setiausaha Politik kepada Timbalan Ketua Menteri - Menteri Kerajaan Tempatan Dan Perumahan Zulkiflee Laurcal Allani 10 Oktober 2018
Ali Jainal KK Oto 10 Oktober 2018
Setiausaha Politik kepada Menteri Pembangunan Infrastruktur Jatil Junggok 10 Oktober 2018
Setiausaha Politik kepada Menteri Pertanian dan Industri Makanan Sabah Untuh @ Rakam bin Sijim 10 Oktober 2018
Setiausaha Politik kepada Menteri Pembangunan Luar Bandar Sabah Carlyee Lajiman 10 Oktober 2018
Setiausaha Politik kepada Menteri Pelajaran dan Inovasi Rapahi Edris 10 Oktober 2018
Setiausaha Politik kepada Menteri Undang-undang dan Hal Ehwal Anak Negeri Faizal Julaili 10 Oktober 2018
Setiausaha Politik kepada Menteri Kesihatan dan Kesejahteraan Rakyat Sabah Liau Fui Fui 7 Ogos 2019
Setiausaha Politik kepada Menteri Belia dan Sukan Sabah Henry Shim Chee On 7 Ogos 2019

SarawakSunting

Ketua Menteri Abang Johari Openg mempunyai 32 setiausaha politik di seluruh Sarawak.[18] Berikut merupakan senarai Setiausaha Politik bagi kerajaan negeri Sarawak bagi tempoh 1 Oktober 2019 hingga 31 Disember 2020.

Portfolio Pemegang jawatan Parti politik Tarikh mengangkat sumpah
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Abu Seman Jahwi PBB 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Kenil Jaraiie PBB 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Buang Bolhassan PBB 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Dr Richard Rapu PBB 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Faridah Osman PBB 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Sharkawi Suhaili PBB 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Julani Mokhtar PBB 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Victor Temenggung Angang PBB 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Romeo Christopher Tegang PBB 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Maurice Joannes Giri PBB 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Petrus Igat Mathias PBB 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Charles Balan Seling PBB 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Michael Mujah Lihan PBB 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Tapah Ata PBB 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Abdul Samat Gany PBB 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Jenny Bangga PBB 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Dr Simon Sinang Bada PBB 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Susan Chemerai Anding PBB 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Dayang Nurfizawaty Abang Abdul Karim PBB 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Teng Ung Woo SUPP 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Daniel Bujal SUPP 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Tan Kai SUPP 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Michael Tiang Ming Tee SUPP 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Soo Li Ching SUPP 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Nicholas Kudi Jantai PRS 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Datuk Seri Doris Sophia Brodie PRS 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Edwin Banta PRS 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Charles Chad Nissom PRS 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Beatrice Kedoh Tajang PRS 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Alexander Asing Sadai PDP 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Robert Ayu PDP 1 Oktober 2019
Setiausaha Politik kepada Ketua Menteri Sarawak Brian Fung Kok Shiun PDP 1 Oktober 2019

RujukanSunting

  1. ^ Tugas TPM, menteri, timbalan menteri dan setiausaha politik terhenti
  2. ^ "Setiausaha-setiausaha Politik". Bahagian Pasca Perkhidmatan, Jabatan Perkhidmatan Awam (dalam bahasa Malay). Diarkibkan daripada yang asal pada 2007-09-04. Dicapai pada 4 September 2018.CS1 maint: unrecognized language (link)
  3. ^ Shariff Ahmad (4 September 1964). "Setiausaha Politik: Tugas dan khidmat-nya". Berita Harian. m/s. 4. Dicapai pada 2 Jun 2020.
  4. ^ "Dua bekas wartawan di-lantek jadi julong2 setiausha politik utk Menteri2". Berita Harian. 11 Oktober 1963. m/s. 5. Dicapai pada 2 Jun 2020.
  5. ^ Beliau merupakan individu ahli politik pertama yang dilantik. Sebelum beliau, jawatan Setiausaha Politik dipegang oleh pegawai kerajaan. "Aziz Ishak di-lantek Setiausaha Politik MB". Berita Harian. 1 April 1967. m/s. 5. Dicapai pada 2 Jun 2020.
  6. ^ "Setiausaha politik MB Kedah di-lantek". Berita Harian. 20 Jun 1969. m/s. 6. Dicapai pada 2 Jun 2020.
  7. ^ "S-usaha politik MB Negeri: Lantekan-nya di-setujui". Berita Harian. 5 Mei 1965. m/s. 2. Dicapai pada 2 Jun 2020.
  8. ^ "S-usaha politik MB Perlis ahli undang2". Berita Harian. 8 Mei 1964. m/s. 3. Dicapai pada 2 Jun 2020.
  9. ^ "Undang2 untok s-usaha politik M.B. Selangor". Berita Harian. 18 September 1964. m/s. 1. Dicapai pada 2 Jun 2020.
  10. ^ Jawatan ditubuhkan pada Julai 1964. Pada tahun 1961, Kerajaan Negeri Terengganu di bawah PAS telah melantik Penasihat Politik kepada Menteri Besar, Mohd Daud Abdul Samad iaitu Senator Da Abdul Jalil Awang. Rujukan: "Gaji Sultan Trengganu Di-Naikkan". Berita Harian. 31 Julai 1964. m/s. 5. Dicapai pada 2 Jun 2020. & "Taib Sabri Di-Singkirkan". Berita Harian. 17 Julai 1961. m/s. 1. Dicapai pada 2 Jun 2020.
  11. ^ "Ketua Menteri dapat s-usaha politik baru". Berita Harian. 3 Disember 1965. m/s. 8. Dicapai pada 2 Jun 2020.
  12. ^ "Setiausaha politik perlu fahami, sebar program pembangunan kepada rakyat". Utusan Borneo (Sarawak). 2017-07-21. Dicapai pada 2018-09-05.
  13. ^ Mohd Foad, Helmi (2020-04-24). "25 Setiausaha Politik Menteri Kabinet angkat sumpah jawatan". Wilayahku. Dicapai pada 2020-04-24.
  14. ^ Lantikan baharu selepas pertukaran Menteri Besar Perak. RujukSAYED HESHAM IDRIS (23 Disember 2020). "ADUN Pengkalan Baru dilantik Penasihat Khas MB Perak bertaraf exco". Utusan Malaysia. Dicapai pada 16 Jun 2021.
  15. ^ "15 setiausaha politik angkat sumpah". Utusan Borneo. 9 November 2020. Diarkibkan daripada yang asal pada 2021-06-28. Dicapai pada 28 Jun 2021.
  16. ^ "19 new political secs appointed by Shafie". Daily Express. 11 Oktober 2018. Diarkibkan daripada yang asal pada 2018-10-17. Dicapai pada 28 Jun 2021.
  17. ^ Annabelle Lee (14 Feb 2020). "Pembantu TKM Sabah dipecat lepas lakukan lawatan kerja". Malaysiakini. Diarkibkan daripada yang asal pada 2020-02-15. Dicapai pada 28 Jun 2021.
  18. ^ "32 Setiausaha Politik Ketua Menteri akan berkhidmat selama 15 bulan". Utusan Borneo. 10 Oktober 2019. Diarkibkan daripada yang asal pada 2021-06-28. Dicapai pada 28 Jun 2021.