Buka menu utama

Marikh (♂) (daripada bahasa Arab atau Parsi: مريخ) merupakan planet yang keempat letaknya dari Matahari dalam Sistem Suria. Marikh terkenal dengan warna permukaannya yang merah apabila dilihat dari langit, terutamanya pada waktu malam. Ia mempunyai 2 satelit iaitu Phobos dan Deimos. Kedua-dua satelit tersebut menyerupai asteroid.

Marikh Simbol astronomi Marikh
OSIRIS Mars true color.jpg
Gambar warna sebenar pada tahun 2007
Ciri-ciri orbit
Epok J2000[1]
Afelion249,228,730 km (154.863,553 batu)
1.665 991 16 AU
Perihelion206,644,545 km (128,402,967 batu)
1.381 333 46 AU
Paksi semimajor227,936,637 km (141,632,976 batu)
1.523 662 31 AU
Kesipian0.093 412 33
Tempoh qamari779.96 hari
(2.135 tahun)
Kelajuan purata orbit24.077 km/s
(53,859 batu/j)
Kecondongan1.850 61°
(5.65° ke khatulistiwa Matahari)
Longitud nod menaik49.578 54°
Satelit2
Ciri-ciri fizikal
Jejari khatulistiwa3402.5 km (2114.2 batu)
(0.533 kali Bumi)
Jejari kutub3377.4 km (2098.6 batu)
(0.533 kali Bumi)
Luas permukaan1.448×108 km²
55,907,000 batu persegi (144 798 465 kilometer persegi)
(0.284 kali Bumi)
Isi padu1.6318×1011 km³
(0.151 kali Bumi)
Jisim6.4185×1023 kg
(0.107 kali Bumi)
Min ketumpatan3.934 g/cm³
Graviti permukaan khatulistiwa3.69 m/s2
(0.376 g)
Halaju lepas5.027 km/s (11,245 batu/j)
Tempoh putaran ikut bintang1.025 957 hari
(24.622 962 jam)
Halaju putaran khatulistiwa868.22 km/h (539.49 batu/j)
Kecondongan paksi25.19°
Jarak hamal kutub utara317.681 43°
(21 jam 10 minit 44 saat)
Keserongan kutub utara52.886 50°
Albedo0.15
Suhu min purata max
Celsius −113 °C −25 °C 7.3 °C
Atmosfera
Tekanan atmosfera0.7–0.9 kPa
Komposisi95.72% Karbon dioksida
2.7% Nitrogen
1.6% Argon
0.2% Oksigen
0.07% Karbon monoksida
0.03% Wap air
0.01% Nitrik oksida
2.5 ppm Neon
300 ppb Kripton
130 ppb Formaldehid
80 ppb Xenon
30 ppb Ozon
10 ppb Metana

sunting
Lihat pendokumenan templat ini
Planet Marikh.

Terdapat juga lingkaran asteroid yang kebanyakannya mengelilingi matahari di antara orbit planet ini dan Musytari. Putaran tersebut menyebabkan garis pusat pada garis khatulistiwa terpanjang bagi setiap planet dan bintang.

Segi fizikalSunting

Marikh sentiasa mengagumkan penduduk Bumi kerana warna kemerahannya dipenuhi misteri. Marikh hanya mempunyai keluasan 25% permukaan Bumi dan hanya 10% jisim Bumi (walau bagaimanapun keluasan daratan Bumi adalah sama dengan keluasan daratan Marikh). Atmosfera Marikh amat nipis dan tekanan atmosferanya hanya 750 Pa (kira-kira 0.75% purata di Bumi). Komposisi atmosfera Marikh adalah 95% karbon dioksida, 3% nitrogen, 1.6% argon dengan sedikit sahaja kandungan oksigen dan air. Pada tahun 2003, metana telah dikesan dalam atmosfera Marikh oleh teleskop Bumi dan telah disahkan (secara tidak rasmi) pada Mac 2004 oleh prob: Mars Express Orbiter. Kehadiran metana memang aneh disebabkan metana bukannya gas asli serta menunjukkan kemungkinan adanya punca gas tersebut di planet Marikh. Aktiviti gunung berapi, hentaman komet dan kehadiran kehidupan seni (mikroorganisma) seperti metanogen di planet ini masih belum dibuktikan lagi.

Marikh mempunyai tempat penting dalam imaginasi manusia disebabkan dipercayai ada makhluk hidup di Marikh. Ini disebabkan perjumpaan "terusan Marikh" oleh Percival Lowell (13 Mac 1855 – 12 November 1916), seorang penulis dan ahli astronomi Amerika yang menyatakan ia merupakan struktur buatan oleh penduduk planet Marikh dan perubahan kegelapan/kecerahan yang telah menyebabkan beliau percaya ada pertumbuhan vegetatif di Marikh. Di situ berpuncanya cereka tentang makhluk planet Marikh. Sekarang, pemerhatian Percival Lowell telah dikatakan tersesat dan dilabelkan sebagai paritan lama akibat pergerakan air pada zaman dahulu-kala.

Pada tahun 2000, terdapat penyelidikan terhadap meteorit yang dikatakan mempunyai fosil hidupan purba Marikh. Sehingga tahun 2004, kehidupan di planet Marikh masih tidak mendapat jawapan yang tetap dan tepat.Mengikut kajian, pada tahun 2003 planet ini telah berubah putarannya sehingga kini. Perubahan putaran ini telah menyebabkan pelbagai kesan kepada bumi, antaranya pelbagai perubahan cuaca dan sebagainya.

TopografiSunting

Keadaan topografi Marikh memang sejenis: gurun di Utara yang diratakan oleh lahar yang berbeza dengan tanah tinggi Selatan, yang dipenuhi kawah. Permukaan Marikh yang dipandang dari Bumi di bahagikan kepada 2 kawasan, dengan albedo yang berbeza. Kawasan yang lebih cerah diselimuti dengan debu dan pasir kemerahan (akibat ferum oksida) yang pernah dianggap sebagai benua dan diberikan nama seperti Arabia Terra ("tanah Arab"). Ciri-ciri gelap pernah dianggap sebagai lautan ciri gelap terbesar yang dilihat dari Bumi bernama Syrtis Major.

Planet Marikh mempunyai kutub yang mengandungi air beku dan karbon dioksida. Olympus Mons (iaitu Gunung Olympus) merupakan sebuah gunung berapi yang tidak aktif dan mencapai ketinggian 27 km, gunung yang tertinggi dalam sistem suria. Gunung berapi tersebut berada dalam kawasan tanah tinggi Tharsis, bersama dengan beberapa gunung berapi yang lain. Di samping itu, lembah Valles Marineris ataupun 'Parut Marikh' ialah lembah terbesar di sistem suria kita, dengan panjang 4000 km dan kedalaman berukur 7 km.

Orbit dan putaranSunting

Jarak Marikh dari Matahari ialah 230 juta km dengan satu pusingan orbit mengambil masa 687 hari Bumi. Satu tahun di Marikh adalah sama dengan 1.8809 tahun Bumi, yakni 1 tahun, 320 hari dan 18.2 jam.[1]

Marikh memiliki kecondongan paksi sebanyak 25.19°, serupa dengan kecondongan paksi Bumi. Satu hari di Marikh (sol) bersamaan dengan 24 jam, 39 minit dan 35.244 saat, sedikit lebih lama berbanding dengan hari di Bumi.[2]

BulanSunting

Rencana utama: Bulan Marikh

Marikh memiliki dua buah bulan, yakni Phobos dengan diameter kira-kira 22 km dan Deimos denga diameter kira-kira 12 km.

Bulan-bulan ini lazimnya didakwa diperoleh melalui penangkapan asteroid, meskipun cara sebenar tidak diketahui secara jelas.[3] Selain penangkapan asteroid, teori penglibatan badan ketiga serta gangguan hentaman juga dikemukakan.[4]

Selain itu, terdapat pelbagai objek bersaiz daripada 50 ke 100 meter yang mengorbit Marikh, dan terdapat ramalan tentang kewujudan gelang di antara orbit Phobos dengan Deimos.[5]

PenjelajahanSunting

Pelbagai kapal angkasa tanpa manusia telah tiba di Marikh oleh Kesatuan Soviet, Amerika, Eropah dan India.

Setakat ini, terdapat lapan kapal angkasa yang berfungsi di Marikh, enam di orbit dan dua lagi di daratan Marikh, yakni perayau Curiosity dan pendarat InSight.

RujukanSunting

  1. ^ Williams, David R. (1 September 2004). "Mars Fact Sheet". National Space Science Data Center (dalam bahasa Inggeris). NASA. Diarkibkan daripada asal pada 12 Jun 2010.  Parameter |url-status= tidak diketahui diabaikan (bantuan)
  2. ^ Badescu, Viorel (2009). Mars: Prospective Energy and Material Resources (edisi illustrated). Springer Science & Business Media. m/s. 600. ISBN 978-3-642-03629-3. 
  3. ^ "Close Inspection for Phobos". Laman rasmi ESA (dalam bahasa Inggeris). 
  4. ^ Ellis, Scott. "Geological History: Moons of Mars" (dalam bahasa Inggeris). CalSpace. Diarkibkan daripada asal pada 17 Mei 2007. 
  5. ^ Adler, M.; Owen, W.; Riedel, J. (Jun 2012). "Use of MRO Optical Navigation Camera to Prepare for Mars Sample Return". Concepts and Approaches for Mars Exploration. June 12–14, 2012. Houston, Texas.. 4337. http://www.lpi.usra.edu/meetings/marsconcepts2012/pdf/4337.pdf.

Pautan luarSunting