Laluan kereta api Pantai Timur

(Dilencongkan dari Laluan KTM Pantai Timur)

Laluan kereta api Pantai Timur (East Coast Rail Line, ECRL) ialah landasan kereta api tolok meter sehala di Malaysia yang terbentang di antara stesen kereta api Gemas di Negeri Sembilan dan stesen kereta api Tumpat di Kelantan. Laluan ini merupakan sebahagian daripada rangkaian rel di bawah kendalian Keretapi Tanah Melayu Berhad (KTMB). Gemas ialah persimpangan rel antara laluan kereta api Pantai Barat dan laluan kereta api Pantai Timur. Seperti laluan kereta api Pantai Barat, laluan ini dipanggil landasan kereta api Pantai Timur kerana laluan ini memberi perkhidmatan kepada dua negeri pantai timur Semenanjung Malaysia, iaitu Pahang dan Kelantan. Terengganu adalah satu-satunya negeri di Semenanjung Malaysia yang tidak mempunyai rangkaian kereta api KTMB. Malah, laluan ini tidak melalui di sepanjang pantai dan hanya bertemu dengan Laut China Selatan apabila ia berakhir di stesen keretapi Tumpat . Laluan ini juga melalui kawasan pedalaman yang diliputi hutan belantara, lantas mendapat jolokan Kereta Api Hutan.[1]

Laluan Pantai Timur
Laluan kereta api Pantai Timur di stesen Kuala Krai.
Umum
Nama lainKereta Api Hutan
Jenis
StatusBeroperasi
LokasiSemenanjung Malaysia
TerminalTumpat
Gemas
Bersambung sebagaiLaluan Pantai Barat
Stesen67
Perkhidmatan
Operasi
PemilikKeretapi Tanah Melayu
PengendaliKeretapi Tanah Melayu
CiriLaluan pemandangan
Depot
  • Tumpat
  • Kuala Krai
  • Gua Musang
  • Kuala Lipis
  • Gemas
Teknikal
Bilangan landasan1
Tolok landasanmetre
Peta laluan

Depoh Tumpat
Tumpat
Kampung Kok Pasir
Palekbang
Wakaf Bharu  ECR 
Bunut Susu
Kampung Machang
Rantau Panjang
Gual Periok
Repek
Pasir Mas
Persimpangan Pasir Mas
Chica Tinggi
To'Uban
Sungai Keladi
Bukit Panau
Tanah Merah
Kampung Paloh Rawa
Temangan
Sungai Nal
Depoh Kuala Krai
Kuala Krai
Pahi
Manek Urai
Kampung Baru
Sungai Mengkuang
Ulu Temiang
Ulak
Jeram
Kampung Baru Bukit Abu
Bukit Abu
Kuala Gris
Dabong
Kemubu
Sri Jaya
Sri Mahligai
Sri Bintang
Sungai Tasin
Jerek Baru
Bertam
Bertam Baru
Limau Kasturi
Sungai Sirian
Kampung Sungai Sirian
Sungai Koyan
Pan Malayan
Depoh Gua Musang
Gua Musang
Mentara Baru
Sempadan
Kelantan
Pahang
Merapoh
Telok Gunong
Kubang Rasa
Sungai Temau
Chegar Perah
Aur Gading
Dura
Kampung Berkam
Bukit Betong
Telang
Padang Tengku
Depoh Kuala Lipis
Kuala Lipis
Kerambit
Mela
Jerantut Yard
Jerantut
Kuala Krau
Jenderek
Kerdau
Mentakab Yard
Mentakab  ECR 
Sungai Belengu
Belengu
Mengkarak
Triang  ECR 
Kemayan
Sungai Lui
Ayer Hitam
Kuala Pilah
Plangei
Juasseh
Jempol
Persimpangan Bahau
Bahau
Jongkat
Rompin
Londah
Persimpangan GemasGemas  ETS 

Left arrow Laluan Pantai Barat Right arrow

Laluan Rel Pantai Timur telah dirancang untuk mempunyai pertukaran dengan ECRL di Mentakab dan memperluaskan rangkaian kereta api ke bandar-bandar yang terletak di Pantai Timur, seperti Kuantan dan Kuala Terengganu.[2]

Sejarah

sunting
 
Persimpangan antara laluan Pantai Barat (kiri) dan Pantai Timur (kanan) ke utara Gemas. Kini, sebahagian besar laluan Pantai Barat telah dikembarkan dan dielektrifikasi untuk memberi laluan kepada ETS, perkhidmatan antarabandar berkelajuan tinggi baharu yang diperkenalkan oleh KTMB pada 2010.

Laluan kereta api Pantai Timur telah dihentikan akibat banjir yang melanda pantai timur pada 22 Disember 2014, menyebabkan kerosakan besar pada infrastruktur landasan, peralatan papan tanda serta jentera penyelenggaraan landasan yang ditenggelami air. Pada Ogos 2020, Menteri Pengangkutan Malaysia Datuk Seri Dr Wee Ka Siong berkata kerajaan telah memperuntukkan RM874.7 juta untuk menaik taraf infrastruktur landasan dan tren di sektor pantai timur dan kereta api itu perlu memulakan semula perkhidmatan menjelang 2021.[3]

Pada 12 April 2021, KTMB melancarkan tren KTM Kelas 61 unit berganda diesel (DMU) untuk laluan pantai timur antara Kelantan dan Pahang. Menteri Pengangkutan Datuk Seri Dr Wee Ka Siong berkata tren DMU diperkenalkan khusus untuk menggantikan tren diesel konvensional KTM untuk laluan rel KTM Antarabandar Pantai Timur antara Tumpat dan Kuala Lipis. Beliau mendakwa DMU baharu itu akan mengurangkan masa perjalanan kerana kelajuan purata tren adalah kira-kira 100km/j, berbanding tren konvensional yang berjalan antara 50km/j dan 60km/j. Tren DMU, yang meliputi 216 kilometer dari Tumpat dan Gua Musang serta 94 kilometer dari Gua Musang ke Kuala Lipis, akan beroperasi sepenuhnya secara berperingkat. Laluan Tumpat-Gua Musang-Kuala Lipis mewakili fasa pertama proses naik taraf. Fasa kedua akan meliputi laluan ke Gemas, Negeri Sembilan, manakala fasa ketiga meliputi laluan Gua Musang-Mentakab di sepanjang laluan Pahang.[4]

Perkhidmatan

sunting

Laluan kereta api Pantai Timur menyediakan perkhidmatan kereta api seperti yang berikut:[5]

Rangkaian laluan

sunting
 
Stesen Tumpat, perhentian utara laluan Pantai Timur
 
Stesen Gemas, perhentian selatan laluan Pantai Timur

Laluan utama[6]

sunting
Nama stesen Bandar berdekatan Mercu tanda Catatan
Tumpat Tumpat, Kelantan
Kampung Berangan Tidak beroperasi
Kampung Kok Pasir Perhentian
Palekbang Perhentian
Wakaf Bharu Kota Bharu, Kelantan Stesen kereta api terdekat dengan ibu negeri Kelantan, Kota Bharu
Bunut Susu Perhentian
Kampung Machang Perhentian
Pasir Mas Pasir Mas, Kelantan Pertukaran ke Laluan Rantau Panjang
Chica Tinggi Perhentian
To' Uban Perhentian
Sungai Keladi Perhentian
Bukit Panau Perhentian
Tanah Merah Tanah Merah, Kelantan
Sungai Kusial Tidak beroperasi
Kampung Paloh Rawa Perhentian
Temangan Jambatan Guillemard
Tanjung Bidal Tidak beroperasi
Kampung Bidal Tidak beroperasi
Sungai Nal Perhentian
Kuala Krai Kuala Krai, Kelantan
Pahi Perhentian
Manek Urai
Sungei Mengkuang Perhentian
Kampung Baru Sungei Mengkuang Perhentian
Ulu Temiang Perhentian
Kampung Baru Bukit Abu Perhentian
Bukit Abu
Kuala Gris Perhentian
Dabong Dabong, Kelantan
Kemubu
Sri Jaya Perhentian
Sri Mahligai Perhentian
Sri Bintang Perhentian
Sungai Tasin Perhentian
Jerek Baru Perhentian
Bertam Perhentian
Bertam Baru
Limau Kasturi
Sungai Sirian Perhentian
Kampung Sungai Sirian Perhentian
Sungai Koyan Perhentian
Pan Malayan Perhentian
Chegar Bongor Tidak beroperasi
Sungai Kemudu Tidak beroperasi
Kuala Neroh Tidak beroperasi
Gua Musang Gua Musang, Kelantan
Chin Teck Tidak beroperasi
Lepan Tupai Perhentian
Mentara Tidak beroperasi
Mentara Baru Perhentian
Merapoh
Merapoh Baharu Tidak beroperasi
Telok Gunong Perhentian
Kubang Rasa Perhentian
Sungai Yu Tidak beroperasi
Sungai Temau
Chegar Perah
Paya Keladi Tidak beroperasi
Aur Gading Perhentian
Dura Perhentian
Kampung Berkam Perhentian
Bukit Betong Bukit Betong Perhentian
Kampung Berhala Tidak beroperasi
Telang Telang Perhentian
Padang Tengku
Kuala Ketir Tidak beroperasi
Kuala Lipis Kuala Lipis, Pahang
Kuala Lanar Tidak beroperasi
Tanjung Sekawin Tidak beroperasi
Sibar Tidak beroperasi
Batu Sembilan Perhentian
Kuala Lentang Tidak beroperasi
Kerambit
Sungai Lik Tidak beroperasi
Limau Purut Tidak beroperasi
Mela Perhentian
Kampung Sepial Tidak beroperasi
Tembeling Tidak beroperasi
Padang Piol Tidak beroperasi
Paya Teh Tidak beroperasi
Teh Tidak beroperasi
Jerantut Jerantut, Temerloh, Pahang
Jeransong Tidak beroperasi
Jendarak Perhentian
Mai Tidak beroperasi
Kuala Krau
Sungai Dalam Tidak beroperasi
Tekal Tidak beroperasi
Kerdau Perhentian
Mentakab Mentakab, Pahang
Sungai Belengu Tidak beroperasi
Mengkarak
Mentri Tidak beroperasi
Triang Triang, Pahang
Mengkuang Perhentian
Kemayan
Ayer Hitam Tidak beroperasi
Bahau Bahau, Negeri Sembilan
Rompin Tidak beroperasi
Londah Tidak beroperasi
Gemas Gemas, Negeri Sembilan Pertukaran dengan Laluan Pantai Barat
(Sambungan ke Laluan Pantai Barat)

Laluan Rantau Panjang

sunting
Nama stesen Bandar terdekat Mercu tanda Catatan
Pasir Mas Pasir Mas, Kelantan Persimpangan ke Laluan Cawangan Rantau Panjang
Repek Tidak beroperasi
Lubok Batil Tidak beroperasi
Gual Periok Tidak beroperasi
Gual Sitok Tidak beroperasi
Rantau Panjang Rantau Panjang, Kelantan Tidak beroperasi
(Sambungan ke Laluan Selatan )

Lihat juga

sunting

Rujukan

sunting
  1. ^ "The Jungle Railway". Malaysia Traveller.
  2. ^ "East Coast Rail Link (ECRL) Project, Malaysia". Railway Technology.
  3. ^ Tarrence Tan; Martin Carvalho; Hemananthani Sivanandam; Rahimy Rahim (11 August 2020). "Gemas-Tumpat rail line expected to be repaired and completed by mid-2021, says Dr Wee". The Star (Malaysia).
  4. ^ "Faster, smoother rail travel". The Star (Malaysia). 12 April 2021.
  5. ^ KTM Intercity
  6. ^ Peta Rangkaian Sistem KTM 1991