Persatuan Bola Sepak Sabah atau Sabah FA adalah sebuah kelab bola sepak profesional yang mewakili negeri Sabah dalam kejohanan bola sepak di Malaysia.sebelum itu, pasukan ini dikenali dengan "The North Borneo Football club (NBFC)" sebelum di tukar kepada Persatuan Bola Sepak Sabah (SAFA) pada tahun 1977. Stadium utama pasukan ini ialah Stadium Likas yang terletak di Kota Kinabalu, Sabah.

Sabah FA
Sabah.gif
Nama penuhPersatuan Bola Sepak Sabah (SAFA)
GelaranSang Badak (Sabah Rhinos)
Diasaskan1963; 57 tahun yang lalu (1963)
StadiumStadium Likas,Kota Kinabalu
(Muatan: 35,000)
PemilikIndonesia MNC Group
PresidenSabah Datuk Wetrom Bahanda
PengurusMalaysia Henry Saimpon
JurulatihIndonesia Kurniawan Dwi Yulianto
LigaLiga Super Malaysia
2020ke-10
Tapak sesawangLaman kelab
tuan rumah
tempat lawan
ketiga

Beberapa pemain kebangsaan Malaysia telah dilahirkan dari pasukan ini seperti Matlan Marjan dan penyerang kembar Malaysia era 80-an Hassan Sani dan James Wong serta penjaga gol, Datuk Peter Rajah.

SejarahSunting

Sabah merupakan salah satu pasukan yang begitu dikenali di Malaysia. Zaman kegemilangan Sabah bermula pada penghujung tahun 1970-an. Pada masa inilah beberapa pemain berkualiti telah dilahirkan. Pemain seperti Hassan Sani dan James Wong merupakan antara tonggak utama yang telah membantu Sabah menjadi naib juara liga dan layak ke separuh akhir Piala Malaysia pada tahun 1979 dan paling menarik Sabah menjadi pasukan yang paling banyak menjaringkan gol.[1] Tidak cukup dengan itu, status Sabah semakin melonjak apabila gergasi Inggeris Manchester United berkunjung ke bumi Sabah pada tahun 80-an untuk mengadakan satu perlawanan persahabatan. Perlawanan tersebut menyaksikan Manchester United menewaskan pilihan Sabah dengan jaringan 0-2.[2]

Apabila liga separuh profesional diperkenalkan pada awal 1989, Sabah menjadi antara pasukan yang sering mencabar pasukan elit seperti Selangor dalam kancah bola sepak Malaysia. Pemain seperti Matlan Marjan yang menjadi ketua pasukan kebangsaan pada ketika itu, membantu Sabah memenangi pertandingan profesional pertama mereka iaitu Piala FA Malaysia pada tahun 1995 setelah menewaskan Pahang 3-1. Meskipun skandal rasuah bola sepak berlaku pada 1994 dan 1995 yang melibatkan beberapa tonggak utama Sabah seperti penyerang berbisa kebangsaan Matlan Marjan, namun bola sepak Sabah masih kekal pada prestasinya. Sabah berjaya memenangi Piala FA Malaysia pada 1995 dan Liga Perdana (kini Liga Super Malaysia) pada 1996. Sabah juga muncul selaku naib juara Piala Malaysia 1996.

Pada era 2000, prestasi Sabah mula merosot. Mereka hanya sekadar menduduki tangga ke 11 liga dan kemudiannya tersingkir ke Liga Perdana 2. Sabah cuba bangkit pada musim berikutnnya dan berjaya menjadi naib juara liga. Sabah kembali ke pentas utama bola sepak Malaysia dan mereka berjaya menduduki tempat ketiga liga. Sabah juga muncul selaku naib juara Piala Malaysia 2002 buat kali kedua.

Musim berikutnya, Sabah berjaya menduduki tempat keempat liga dan mereka sekali lagi kecewa apabila tewas buat kali ketiga di perlawanan akhir Piala Malaysia.

Apabila Liga Super Malaysia 2004 diperkenalkan, prestasi Sabah mula dilihat menurun. Sabah terpaksa berhempas-pulas untuk menyelamatkan diri dari penyingkiran ke Liga Perdana pada musim pertama Liga Super. Pada musim berikutnnya Sabah terpaksa akur apabila tersingkir ke Liga Perdana meskipun mempunyai penyerang berbisa Julio Rodriguez yang menjaringkan 18 gol.

Selepas tersingkir ke Liga Perdana, Sabah gagal untuk kembali ke Liga Super meskipun memasuki pusingan kalah mati untuk ke Liga Super. Meskipun bermula baik pada awal musim 2007/08, Sabah hanya sekadar menduduki tangga keempat.

Ketibaan jurulatih baru Gary Phillips memulakan kebangkitan prestasi Sabah FA. Dalam masa 7 bulan sahaja khidmat beliau yang bermula pada Disember 2009, Sabah berjaya menduduki tangga ke 2 Liga Perdana sekaligus mengakhiri 6 tahun penantian Sabah FA untuk beraksi di Liga Super.

Namun segalanya nampak sukar bagi sabah untuk beraksi dalam liga super. mereka bergelut untuk bersaing dengan pasukan-pasukan elit di liga super apabila sentiasa berada di zon penyingkiran. Gary Phillips direhatkan dan digantikan dengan Jurulatih berpengalaman yang juga merangkap Jurulatih Piala Presiden sabah ketika itu iaitu Justin ganai. Akhirnya Justin berjaya membimbing sabah untuk kekal pada saingan liga super 2012 dan berjaya membawa sabah ke peringkat suku akhir piala Malaysia sebelum tewas kepada pasukan T-Team 4-2 secara Aggregat.

PenajaanSunting

Tempoh Pengeluar Kit Penaja
2004   Line 7 Dunhill
2005 TM
2005–06 TM Net
2006–07 Celcom , TMnet
2007–08 Celcom
2009 Streamyx
2010   Carino TM
2011   Adidas -
2012
2013 Graceone
2014   Carino BSA
2015   Adidas Globaltec
2016 Sabah Energy & Asian Supply Base
2017   Carino
2018
2019   MNC Group
2020

StadiumSunting

Stadium Likas merupakan stadium utama Sabah untuk perlawanan Liga, Piala FA, dan Piala Malaysia. Stadium ini terletak di daerah Likas dan mengambil masa hanya 10 minit dari pusat bandar Kota Kinabalu. Stadium ini juga mempunyai kapasiti 35,000 tempat duduk. Sebelum terbinanya Stadium Likas, sabah beraksi sebagai tuan rumah di Stadium Penampang. Stadium ini mempunyai kapasiti dalam 10,000 orang dan mengambil masa 20 minit perjalanan dari pusat bandar kota kinabalu. Namun, stadium ini tidak mempunyai lampu limpah dan pasukan sabah terpaksa bermain pada waktu petang. Pada perlawanan suku akhir Piala Malaysia 2007, Sabah menggunakan Kompleks Sukan Tawau yang berkapasiti 15,000 tempat duduk. Sabah terus menggunakan Kompleks Sukan Tawau untuk pusingan awal Liga Perdana Malaysia 2007-08. Selepas itu, Sabah kembali menggunakan Stadium Likas.

Kelab PenyokongSunting

  • Tawau City Hoodlum (TCH)
  • North Borneo Ultras (NBU)
  • SabahRhinos.com since 1997
  • Kelab Penyokong Sabah Rhino
  • Sabah Football Fans Club
  • Ultras Sandakan

PencapaianSunting

DomestikSunting

Kejohanan Juara Naib Juara
Divisyen 1/Liga Perdana/Liga Super 1996
Divisyen 2/Liga Premier 2019 2001, 2010
Piala Malaysia 1996, 2002, 2003
Piala FA Malaysia 1995 1993, 1994, 1998
Piala Sumbangsih 1996

BeliaSunting

Kejohanan Juara Naib Juara
Piala Presiden 1999 1994, 1996, 1997

BorneoSunting

Kejohanan Juara Naib Juara
Piala Borneo 1962, 1963, 1967, 1969, 1970, 1971, 1972
1977, 1978, 1979, 1980, 1984, 1985
1987

Rekod Pencapaian DomestikSunting

Musim Liga Posisi Piala Malaysia Piala FA
Amatur
1978 - - Separuh Akhir[3] -
1979 Piala Malaysia 2 Separuh Akhir -
1980 Piala Malaysia 6 - -
1981 Piala Malaysia 15 - -
1982 Piala Malaysia 8 Suku Akhir[3] -
1983 Piala Malaysia 10/16 - -
1984 Piala Malaysia 5 Suku Akhir -
1985 Piala Malaysia 16 - -
1986 Piala Malaysia Menarik Diri[3] - -
1987 Piala Malaysia 10/17 - -
1988 Piala Malaysia 15/17 - -
Semi-Pro
1989 Liga Divisyen 2 3/8 - -
1990 Liga Divisyen 1 8/10 - Separuh Akhir
1991 Liga Divisyen 1 7/10 - Pusingan Awal
1992 Liga Divisyen 1 8/10 - Separuh Akhir
1993 Liga Divisyen 2 3/8 - Naib Juara
Profesional
1994 Liga Perdana 4/16 Peringkat Kumpulan Naib Juara
1995 Liga Perdana 5/15 Separuh Akhir Juara
1996 Liga Perdana Juara Naib Juara Pusingan Ke-2
1997 Liga Perdana 3/15 Peringkat Kumpulan Pusingan Ke-2
1998 Perdana 1 5/12 Separuh Akhir Naib Juara
1999 Perdana 1 4/10 Peringkat Kumpulan Separuh Akhir
2000 Perdana 1 11/12 Peringkat Kumpulan Pusingan Awal
2001 Perdana 2 Naib Juara Peringkat Kumpulan Separuh Akhir
2002 Perdana 1 3/14 Naib Juara Suku Akhir
2003 Perdana 1 4/13 Naib Juara Separuh Akhir
2004 Liga Super 6/8 Separuh Akhir Suku Akhir
2005 Liga Super 8/8 Peringkat Kumpulan Suku Akhir
2005/06 Liga Premier
(Kumpulan B)
4/8 Peringkat Kumpulan Pusingan Awal
2006/07 Liga Premier 6/11 Separuh Akhir Suku Akhir
2007/08 Liga Premier 4/13 Peringkat Kumpulan Suku Akhir
2009 Liga Premier 9/13 Peringkat Kumpulan Pusingan Awal
2010 Liga Premier Naib Juara Peringkat Kumpulan Pusingan Awal
2011 Liga Super 10/14 Suku Akhir Pusingan Awal
2012 Liga Super 13/14 Tidak Layak Pusingan Awal
2013 Liga Premier 5/12 Tidak Layak Pusingan Ke-2
2014 Liga Premier 8/12 Tidak Layak Pusingan Ke-2
2015 Liga Premier 7/12 Tidak Layak Pusingan Awal
2016 Liga Premier 9/12 Tidak Layak Pusingan Ke-3
2017 Liga Premier 7/12 Tidak Layak Suku Akhir
2018 Liga Premier 6/12 Separuh Akhir Pusingan Ke-2
2019 Liga Premier Juara Peringkat Kumpulan Pusingan Ke-2
2020 Liga Super 10/12 - -

Rekod Pencapaian AsiaSunting

1996: Pusingan kedua

PemainSunting

Skuad UtamaSunting

Sehingga 6 Februari 2020
No. Posisi Pemain
1   GK Wan Azraie
2   DF Mafry Balang
3   DF Rawilson Batuil (Kapten)
4   DF Dendy Lowa
6   DF Park Tae-soo
7   MF Ricco Nigel Milus
8   MF Azzizan Nordin (Naib-kapten)
9   FW Guy Gnabouyou
10   MF Petrus Shitembi
11   MF Alto Linus
13   MF Hamran Peter
14   DF Jenius Karib
15   DF Randy Baruh
16   DF Zubir Azmi
No. Posisi Pemain
17   FW Arius Dius Jais
18   MF Mohd Azwan Abdul Fattah
19   MF Ummareng Bacok
20   FW Rodoljub Paunović
21   FW Maxius Musa
22   GK Robson Rendy Rining
23   MF Sabri Sahar
24   MF Mohd Syukri Baharun
25   DF Evan Wensley
27   FW Stanley Sulong
28   MF Mazlan Yahya
29   FW Shahrizam Sahar
30   GK Rozaimie Rohim
93   MF Dennis Buschening
-   DF Bagus Kahfi

Bekas PemainSunting

Pemain Import Luar Negara

  Scott Ollerenshaw
  Seslija Milomir
  Veselin Kovacevic
  Robert Gaspar
  David Rocastle
  Jamie Phoenix
  Tim Bredbury
  Keith Gumbs
  Joseph Amoah
  Safou Lassi
  Ian Lake
  Jaroslav Netolička
  Miroslav Janu
  Miroslav Denk
  Michal Vana
  Vítězslav Tuma
  Paul Bastock
  James Rodwell
  Chris Zoricich
  Josiah Seton
  Andrezinho Esposito
  Julio Rodriguez
  Paulus Shipanga
  Dumisa Ngobe
  Junior
  André Scotti Ossemer
  Ahmed El Sayed El Fatih
  Charles Obi
  Kofi Ayew Mafarah
  Udensi Christopher Ikechukwu
  Branco Panic
  Dedi Kusnandar
  Zdravko Šimić
 

Pemain Tempatan

  Rashid Piut
  Hassan Sani
  James Wong
  Peter Rajah
  Matlan Marjan
  Karti Tukimin
  Razali Zinin
  Rothman Zillah
  Azah Ezrin
  Mohd. Ali Hassan
  Amirshah Alicha
  Omar Maya Amat
  Mattusin Bowie
  Jainin Tinin
  Gerard Mojiliu
  Jelius Ating
  Musa Hendrik
  Bobby Chua Kim Lun
  Gapor Mohamad
  Austin Orou
  Conrad Mojungkim
  Mark Damun
  Yahya Kassim
  John Tabad
  Jekerison Kilan
  Richard Ribu
  Henry Anjun
  Burhan Ajui
  Harun Laban
  Dunian Sulog
  Ramlan Silamat
  Andrew Laban
  Andrew Majanggim
  Suharmin Yusuf
  Mohd Jaya Kassim
  Abdullah Awang Adi
  Henry soimpon
  Junaidy Tuah
  Charles Tindi
  Romzi Musa
  Rizal Awang Jad
  Sophian Said
  Madzalan Emoi
  Herman Limus
  Mokhtar Dayoh
  Rezuan Aman Khan
  zaykiel Leong
  Glbert Junior
  Gasili Pangalot
  Henry Parsi
  Sylvester Sindih
  Billyton Vun Ket Ming
  Farid Saibun
  Joey Ryan Gundok
  Azrul Ejati Damsah
  Mohd Shahrul Chankui
  Abdul Majid Abdul Hamid
  Yusmady Yusa
  Jerry Kinti
  Johnny Takom
  Paddy Edwin
  Marvin Rampangjow
  Paul Houpin
  Sahsi Panicker
  Awang Sabtu Jamil
  Justin Ganai
  Johnny Dominicus
  Lim Thau Phing
  Adelide Cornelius
 

Pemain Import Tempatan

  Khairul Azman Mohamed
  Yap Wai Loon
  Ong Kim Swee
  G. Ravichandran
  S. Balachandran
  M.Pavalamani
  Rosdee Sulong
  Shahrin Majid
  Mohd Fareed Shah Hassan
  Mohd Gadaffi M Karim
  Sunder Selveraju
  Kalasigaram Sanbagamaran
  Asmawi Bakiri
  Sharil Arsat
  Mohd Nazrulerwan Makmor
  Mohd. Nafuzi Zain
  Wong Sai Kong
  Es Lizuan Zahid Amir
  Redzuan Mohd Radzy
  Mohd Arsyah Ayob
  Ahmad Tharmini Sarbian
  Farid Ideris
  M. Siva Kumar
  Hariri Mohd Safi
  Chow Chee Weng
  Stanley Bernard Samuel
  Munir Amran
  Rizal Sukiman
  G.Jeevanathan
  Jeremy Mathew Danker

JurulatihSunting

Tahun Jurulatih
2020-   Lucas Kalang Laeng
2020   Kurniawan Dwi Yulianto
2017-2019   Jelius Ating
2016-2017   Steve Vilmiaire
2015-2016   Vjeran Simunić
2015   Mike Mulvey
2014   Milomir Šešlija
2013   Johnny Dominicus
2012-2013   David McCreery
2012   Andrew Majjangkim
2011-2012   Justin Ganai
2009-2011   Garry Phillips
2008-2009   Wathiq Naji Jasim
2007-2008   Drago Mamic
2007   José Luis
2005-2006   Justin Ganai
2004-2005   Jose Antonio Rocha Garrido
2001-2004   Peter Butler
2000-2001   David Woodfield
1999   Ken Worden
1999   Justin Ganai
1998   Ken Shellito
1996-1997   Ron Smith
1995-1996   Kelly Tham
1992-1995   Oldřich Sedláček
1990-1992   Roy Lorenson
1989-1990   Frank Upton
1987-1988   Stanley Chew
1986   Azah Ezrein
1985   Stanley Chew
1984   James Wong
1980-1983   Gerd Schmidt
197?-1979   Stanley Chew

Kejayaan JurulatihSunting

Jurulatih berikut memenangi 1 trofi semasa mengemudi Sabah FA:

Jurulatih Tempoh Kejuaraan
  Kelly Tham 1995–1996 Piala FA Malaysia 1995
  Ron Smith 1996–1998 Liga Perdana 1996
  Jelius Ating 2017–2019 Liga Premier Malaysia 2019

Lihat jugaSunting

RujukanSunting

Pautan LuarSunting

}}