Ismail Sabri Yaakob

Perdana Menteri Malaysia ke-9 dan yang sekarang

Dato' Sri Ismail Sabri bin Yaakob (lahir 18 Januari 1960) ialah seorang ahli politik Malaysia yang menjadi ahli Parlimen Bera dari UMNO, Barisan Nasional dan kini menyandang jawatan sebagai Perdana Menteri Malaysia. Sebelum ini, beliau memegang jawatan sebagai Menteri Pertahanan bermula pada 10 Mac 2020. Pada 7 Julai 2021, Muhyiddin Yassin telah melantik beliau sebagai Timbalan Perdana Menteri Malaysia yang baharu.[2] Beliau juga seorang bekas Menteri Kabinet dari Kementerian Kemajuan Luar Bandar dan Wilayah.[3] Pada peringkat parti, beliau ialah Naib Presiden UMNO.


Ismail Sabri Yaakob

SSAP (Pahang); SPDK (Sabah); DGSM (Melaka); DIMP (Pahang); DMSM (Melaka); ADK (Sabah)
إسماعيل صبري يعقوب
9th Prime Minister of Malaysia Dato' Sri Ismail Sabri Yaakob.jpg
Perdana Menteri Malaysia ke-9
Memegang jawatan
21 Ogos 2021
RajaAl-Sultan Abdullah
Didahului olehLogo Perikatan Nasional.svg Bendera BERSATU.svg Muhyiddin Yassin
Anggota Parlimen Malaysia
untuk P90 Bera, Pahang
Memegang jawatan
21 Mac 2004
Didahului olehKonstituensi baharu
Majoriti4,982 (2004)
4,313 (2008)
2,143 (2013)
2,311 (2018)
Naib Presiden UMNO
(Menjalankan tugas sebagai Timbalan Presiden UMNO mulai 20 Disember 2018-30 Jun 2019)
Memegang jawatan
30 Jun 2018
Berkhidmat dengan
Mahdzir Khalid
Mohamed Khaled Nordin
PresidenAhmad Zahid Hamidi
Didahului olehAhmad Zahid Hamidi
Hishammuddin Hussein
Mohd Shafie Apdal
Timbalan Perdana Menteri ke-13
Dalam jawatan
7 Julai 2021 – 16 Ogos 2021
RajaAl-Sultan Abdullah
Perdana MenteriLogo Perikatan Nasional.svg Bendera BERSATU.svg Yang Amat Berhormat Tan Sri Dato' (Dr) Haji Muhyiddin bin Haji Muhammad Yassin
Didahului olehPakatan-harapan-logo.svg Bendera Parti Keadilan Rakyat PKR 4975x2490 px.svg Wan Azizah Wan Ismail
Menteri Kanan
Kluster Keselamatan
Dalam jawatan
10 Mac 2020 – 7 Julai 2021
RajaAl-Sultan Abdullah
Perdana MenteriLogo Perikatan Nasional.svg Bendera BERSATU.svg Yang Amat Berhormat Tan Sri Dato' (Dr) Haji Muhyiddin bin Haji Muhammad Yassin
Digantikan olehHishammuddin Hussein
Menteri Pertahanan
Dalam jawatan
10 Mac 2020 – 16 Ogos 2021
RajaAl-Sultan Abdullah
TimbalanYang Berhormat Dato' Sri Ikmal Hisham bin Abdul Aziz
Didahului olehYang Berhormat Tuan Haji Mohamad bin Sabu
Digantikan olehHishammuddin Hussein
Kawasan pilihan rayaBera
Ketua Pembangkang
Dalam jawatan
11 Mac 2019 – 24 Februari 2020
RajaAl-Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah
Perdana MenteriPakatan-harapan-logo.jpg Bendera BERSATU.svg Tun Dr Mahathir Mohamad
Didahului olehDato’ Seri Dr Ahmad Zahid Hamidi
Digantikan olehAnwar Ibrahim
Menteri Kemajuan Luar Bandar dan Wilayah
Dalam jawatan
29 Julai 2015 – 10 Mei 2018
RajaSultan Abdul Halim Mu’adzam Shah
Sultan Muhammad V
Perdana MenteriBarisan Nasional.png UMNO (Malaysia).svg Dato' Seri Najib bin Tun Abdul Razak
Didahului olehDato' Sri Mohd Shafie Apdal
Digantikan olehRina Mohd Harun
Menteri Pertanian dan Industri Asas Tani
Dalam jawatan
16 Mei 2013 – 29 Julai 2015
Perdana MenteriNajib Razak
Didahului olehNoh Omar
Digantikan olehAhmad Shabery Cheek
Menteri Perdagangan Dalam Negeri, Koperasi dan Kepenggunaan
Dalam jawatan
10 April 2009 – 15 Mei 2013
Perdana MenteriNajib Razak
Didahului olehShahrir Samad (Perdagangan Dalam Negeri, Kepenggunaan)
Noh Omar (Koperasi)
Digantikan olehHasan Malek
Menteri Belia dan Sukan
Dalam jawatan
18 Mac 2008 – 9 April 2009
Perdana MenteriAbdullah Ahmad Badawi
Didahului olehAzalina Othman
Digantikan olehAhmad Shabery Cheek
Butiran peribadi
LahirIsmail Sabri bin Yaacob
(1960-01-18) 18 Januari 1960 (umur 61)
Temerloh, Pahang, Persekutuan Tanah Melayu (kini Malaysia)
Parti politikBarisan Nasional.png Barisan Nasional
UMNO (Malaysia).svg UMNO
Sekutu gabungan
politik lain
Logo Perikatan Nasional.svg PN (2020-kini)
PasanganDatin Sri Muhaini Zainal Abidin (k. 1986)
Anak-anak4 (termasuk Gadaffi)
HubunganZamri Yaakob (abang)
PekerjaanAhli politik
ProfesionPeguam
GajiRM40,122.05 sebulan[1]
Nilai bersihRM1 ke 2.5 juta[1]

Keluarga

Beliau berkahwin dengan Datin Sri Muhaini Zainal Abidin pada 1986 dan dikurniakan empat anak, tiga lelaki dan seorang perempuan. Anak beliau, Dafi atau Gadaffi Ismail Sabri merupakan bekas pelajar Akademi Fantasia Musim 5 iaitu sebuah rancangan realiti berbentuk hiburan yang kini menjadi seorang penyanyi.[4] Anak sulungnya, Datin Nina Sabrina berkahwin dengan pereka fesyen, Dato' Jovian Mandagie.

Pendidikan

Ismail Sabri memulakan alam persekolahan di Sekolah Kebangsaan Bangau pada tahun 1967. Kemudian, beliau meneruskan pendidikannya di Sekolah Menengah Air Putih[5], Kuantan pada 1973 dan Sekolah Menengah Teknik Kuantan, Pahang pada 1976. Beliau kemudiannya belajar tingkatan enam di Jaya Akademik seterusnya menyambung pelajaran di Fakulti Undang-undang Universiti Malaya pada tahun 1980.

Kerjaya awal

Beliau telah memulakan kerjayanya mulai pada tahun 1985 sebagai seorang peguam. Beliau pernah dilantik sebagai Ahli Majlis Daerah Temerloh pada 1987 dan Ahli Majlis Perbandaran Temerloh pada 1996. Pada tahun 1995, beliau dilantik menjadi Setiausaha Politik kepada Menteri Kebudayaan, Kesenian dan Pelancongan, Datuk Sabaruddin Chik. Selain itu beliau juga pernah dilantik sebagai Ahli Lembaga Pengarah Lembaga Pahang Tenggara (DARA) pada tahun 1995 juga Lembaga Penggalakan Pelancongan Malaysia pada tahun yang sama.

Kerjaya politik

Pada tahun 1987, beliau dilantik menjadi Ahli Jawatankuasa UMNO bahagian Temerloh. Kemudian, pada tahun 1988, beliau dilantik sebagai Ketua Penerangan UMNO Bahagian Temerloh. Pada tahun 1993, beliau dipiih pula sebagai Ketua Pergerakan Pemuda Bahagian, Timbalan Ketua Bahagian (2001) dan menjadi Ketua UMNO Bahagian Temerloh pada tahun 2004.

Dalam pilihan raya umum 2008, Ismail Sabri Bin Yaakob bertanding menggunakan tiket Barisan Nasional. Beliau telah bertanding di kawasan parlimen Bera, negeri Pahang. Ismail Sabri Bin Yaakob telah menang dengan mendapat undi sebanyak 18051. Calon lawan ialah Mazlan Aliman dari PAS mendapat 14,230 undi - Kalah. Peratus pengundi yang keluar ialah 76%. Undi rosak sebanyak 783.

Ismail Sabri berada dalam Kabinet sejak tahun 2008 sebagai Menteri Belia dan Sukan. Pada tahun 2019, beliau dilantik sebagai Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Hal Ehwal Pengguna; Menteri Pertanian dan Industri Asas Tani pada 2013 dan Menteri Kemajuan Luar Bandar dan Wilayah pada 2015.

Pada 20 Disember 2018, beliau dilantik untuk menjalankan tugas sebagai Timbalan Presiden UMNO yang baru selepas penyandangnya, Ahmad Zahid Hamidi dilantik sebagai Presiden de facto UMNO mulai 18 Disember 2018.[6] Ismail Sabri dilantik sebagai Timbalan Perdana Menteri Malaysia ke-13 pada 7 Julai 2021. Beliau juga mengekalkan portfolio Menteri Pertahanan sejak dilantik pada 9 Mac 2020.

Selaku Menteri Kemajuan Luar Bandar dan Wilayah

Jihad Memerangi Orang Tengah

Ismail Sabri mengisytiharkan 2014 sebagai tahun 'Jihad Memerangi Orang Tengah’ iaitu setahun selepas beliau dilantik menjawat jawatan Menteri Pertanian dan Industri Asas Tani. Jihad Memerangi Orang Tengah dilaksanakan oleh beliau terhadap penguasaan orang tengah yang selama ini mengaut keuntungan daripada hasil titik peluh nelayan, petani dan penternak.[petikan diperlukan]

Sebanyak 200 Pusat Pengumpulan Hasil Pertanian (PHP) telah diwujudkan oleh Ismail Sabri di seluruh negara bagi membantu usaha Jihad Memerangi Orang Tengah. Melalui PHP, seramai 40,000 petani, penternak dan nelayan terlibat dalam urusan pembekalan hasil pertanian di setiap pusat pengumpulan yang diwujudkan dan dapat menghasilkan 62,400 tan metrik hasil pertanian dengan nilai jualan sehingga RM250 juta.

MARA Digital

Inisiatif MARA Digital diilhamkan Ismail Sabri sewaktu menerajui Kementerian Kemajuan Luar Bandar dan Wilayah (KKLW). MARA Digital digerakkan oleh Ismail Sabri secara besar-besaran sebagai usaha memastikan usahawan Bumiputera tidak ketinggalan dalam perniagaan bidang teknologi maklumat dan telekomunikasi (ICT) yang mempunyai pasaran meluas di seluruh negara.[petikan diperlukan]

MARA Digital Mall yang pertama telah dibuka di Menara MARA, Jalan Tuanku Abdul Rahman pada 8 Disember 2015. Selain itu,

Membandarkan Luar Bandar

"Membandarkan Luar Bandar" ialah suatu agenda transformasi yang dilancarkan oleh Kementerian Kemajuan Luar Bandar dan Wilayah (KKLW) berpaksikan kepada keperluan dan kehendak rakyat di samping memastikan proses pembangunan luar bandar berada di landasan yang betul.[7]

Pelaksanaan yang dirangka untuk tempoh lima tahun itu memberi penumpuan kepada enam fokus utama iaitu prasarana, pembangunan belia, ekonomi, keusahawanan, modal insan dan sistem penyampaian. Penyediaan infrastruktur asas luar bandar juga akan diperhebat terutamanya di kawasan yang masih kurang liputan terutamanya di Sabah dan Sarawak serta kawasan pedalaman di semenanjung Malaysia termasuk kawasan Orang Asli untuk menggalakan generasi muda supaya terus tinggal dan membina masa hadapan di luar bandar.[7]

Kontroversi

Seruan boikot

Pada 2015, Ismail Sabri mencetuskan protes ke atas jawatan Facebooknya yang mendesak pengguna Melayu untuk memboikot perniagaan yang memonopoli dan menguntungkan perniagaan Cina yang mendiskriminasi usahawan bukan Cina, dengan mengatakan bahawa orang Melayu perlu menggunakan kuasa pengguna untuk menghalang "menguntungkan" oleh etnik Cina Malaysia yang mengawal lebih dari 90% ekonomi Malaysia.

Sebagai balasan, penganalisis politik, Wan Saiful Wan Jan, ketua pemikir Institut Demokrasi dan Ekonomi, berkata secara peribadi bahawa mana-mana pengundi Malaysia tanpa mengira kaum, akan ditolak oleh komen Ismail. "Saya fikir reaksi mana-mana orang Melayu atau Cina yang beriman yang berpegang kepada perpaduan Malaysia akan menjadi jijik. "Dan saya fikir, atau sekurang-kurangnya berharap, pengundi Cina akan ingat apa yang dikatakannya ketika datang kepada undi."[8]

Ketua Polis Negara Tan Sri Khalid Abu Bakar menyatakan bahawa menteri itu akan disiasat di bawah Akta Hasutan 1948 dan Ismail Sabri telah menghapuskan jawatan Facebook.[9]

Low Yat 2

Pada tahun 2015, Ismail Sabri sekali lagi menimbulkan kontroversi apabila beliau mencadangkan untuk menubuhkan "Low Yat 2", sebuah kios gadai janji digital dijangka menempatkan pedagang Melayu semata-mata.[10]

Persatuan Cina Malaysia (MCA), sebuah parti komponen Barisan Nasional, mengkritik cadangan itu. Pengerusi Biro Publisiti MCA Datuk Chai Kim Sen melabel Datuk Ismail Sabri Yaakob sebagai Menteri Kabinet yang regen untuk cadangannya.[11] Presiden MCA Datuk Seri Liow Tiong Lai berkata penubuhan Low Yat 2 hanya akan menjejaskan hubungan kaum, dan menggambarkan cadangan untuk pusat membeli-belah bumiputera sebagai "pendekatan antagonis".[12] Biro perkhidmatan dan aduan MCA menasihatkan Ismail Sabri untuk mendekati isu-isu dari sudut pandang pelbagai kaum dan berhenti membuat kenyataan yang tidak masuk akal seperti "peniaga Cina adalah penguntung" dan "orang Melayu sahaja Low Yat 2" dan berkata "Kami terkejut dengan percubaan Ismail Sabri untuk mengaplikasikan pemikirannya yang berpusat pada isu sekolah Cina dan menuduh orang lain bersifat perkauman. Pemikirannya tidak logik, dan mentaliti beliau mesti dibuang sekaligus untuk menjadi menteri sejati bagi semua kaum, "[13]

Ahli UMNO Datuk Saifuddin Abdullah juga mengkritik cadangan itu, dengan mengatakan bahawa cadangan Ismail Sabri tidak akan memberi manfaat kepada orang Melayu dan rakyat Malaysia pada umumnya, dengan menyatakan bahawa mempunyai kawasan perniagaan di mana peniaga dipisahkan oleh etnik hanya akan menjadi benteng.[14]

Banyak orang netizen Melayu juga mengkritik cadangan itu, dengan banyak mengejek konsep Low Yat 2.[15]

Dua pemimpin Pemuda Parti Rakyat Bersatu Sarawak (SUPP), sebuah parti komponen Barisan Nasional, kemudian membuat laporan polis terhadap Ismail Sabri, mendakwa ucapannya mengenai 'Low Yat Plaza 2 untuk peniaga Melayu pada hari Selasa adalah menghasut. Para menteri juga menuntut pihak berkuasa negeri menghalangnya dari memasuki Sarawak. Setiausaha publisiti dan maklumat setiausaha pusat SUPP, Milton Foo berkata, "Dia tidak layak untuk menjadi menteri selepas membuat beberapa kenyataan bersifat perkauman. Selepas 'memboikot kenyataan pedagang Cina' pada bulan Februari, kini sekali lagi dia melakukannya. Jelas sekali, dia tidak bertaubat,"[16]

Pada 8 Disember 2015, Ismail Sabri merasmikan pembukaan Mara Digital Mall di Medan Mara, Kuala Lumpur.[17] Walaupun peniaga adalah semua orang Melayu, Ismail menyeru kaum minoriti untuk menyokong pusat membeli-belah.

Pembatalan penajaan Universiti Taylor

Pada 16 September, kontraktor perkhidmatan bas Universiti Taylor, Wawasan Sutera menggunakan kenderaan yang membawa logo universiti itu untuk mengangkut penumpang ke perhimpunan perkauman baju merah 916 tanpa izinnya.

Dua hari kemudian, Universiti Taylor mengumumkan bahawa mereka akan menamatkan kontrak dengan Wawasan Sutera.

Seterusnya, Ismail Sabri mengumumkan bahawa Majlis Amanah Rakyat (Mara) akan menamatkan penajaan untuk pengambilan pelajar seterusnya ke Taylor's University, dalam apa yang dilihat sebagai pertukaran tukar. Dia tidak menyebut sebab-sebab di sebalik pembatalan itu.

Media sosial amat bersemangat apabila tangkapan skrin kenyataan yang didakwa dibuat olehnya menjadi virus, memerintahkan pengarah Mara untuk menamatkan penajaan para pelajarnya dengan serta-merta.[18]

Ahli Parlimen Parti Tindakan Demokratik (DAP) MP Teresa Kok mengkritik keputusan itu, menyebutnya sebagai "pembubaran peribadi dan penyalahgunaan kuasa", dan meminta kabinet untuk menghina Ismail Sabri, serta mencabarnya untuk menyatakan secara terbuka alasan mengapa keputusan itu, seperti dan juga menerbitkan laporan dalaman yang membawa kepada keputusan itu.[19]

Pengerusi Biro Publisiti MCA Senator Chai Kim Sen berkata ketidakmampuan menteri untuk menyatakan walaupun satu sebab untuk keputusan ini bukan sahaja "tidak dapat dibezakan" tetapi "walaupun kebudak-budakan". Mengatakan bahawa Ismail Sabri terkenal dengan ucapan perkaumannya ketika dia menyeru boikot perniagaan Cina, MCA Chai berkata pengumuman terbaru beliau tentang Mara hanya akan "melemahkan reputasi yang telah dirahasiinya sebagai perkauman". Beliau juga mengutuk menteri untuk bekerja menentang aspirasi kerajaan untuk menghasilkan 160,000 pelajar asing menjelang 2020 dan menambah, "Institusi pendidikan dijangka tetap tidak berminat.[19]

Isu telur penyu

Pada 4 November 2015, gambar Ismail Sabri mengadakan makan malam di sebuah restoran makanan laut di Sandakan bersama-sama dengan Ketua Umno Beluran, Datuk James Ratib. Satu piring sedozen penyu telur di meja makan dilihat dalam gambar.[20] Ismail menafikan memakan telur penyu, memetik "sebab kesihatan". Pada 9 November 2015, Ismail mendakwa bahawa dia tidak menyedari undang-undang yang melarang pemilikan dan penggunaan telur penyu di Sabah.[21] Pada 19 November 2015, foto lain muncul dan menjadi virus di Facebook memaparkan serpihan kulit telur penyu di atas meja di hadapan beberapa pengunjung.[22] Menurut Ismail Sabri, beliau telah mengarahkan peguamnya untuk mengambil tindakan undang-undang terhadap pihak-pihak yang menuduhnya memakan telur penyu.[22] Berikutan dengan isu itu, pelbagai NGO dan organisasi penyelidikan Sabah menggesa Jabatan Hidupan Liar Sabah mengambil tindakan terhadap tetamu makan malam serta restoran yang menyediakan telur.[23][24][25][26]

Penyu ialah spesies dilindungi di bawah Enakmen Pemuliharaan Hidupan Liar Sabah 1997.[20]

Vape dan e-rokok

Pada 9 November 2015, Ismail Sabri menyatakan bahawa beliau menyokong industri vape dan e-rokok di Malaysia. Beliau berkata bahawa industri Melayu yang didominasi adalah kisah kejayaan keusahawanan bumiputera walaupun amaran kesihatan oleh Kementerian Kesihatan Malaysia.[27] Beliau telah mengharapkan agar industri yang tidak terkawal dapat berkembang secara global.[28] Ramai doktor dan doktor terkenal telah memberi sokongan padu kepada Ismail Sabri untuk industri.[29] Lawan terbaru terhadap industri vape ialah Sultan Johor Sultan Ibrahim Ismail yang secara terbuka mengumumkan bahawa semua gerai vape mesti ditutup pada 1 Januari 2016.[30] Ismail Sabri sejak itu telah hilang sokongannya.

Komen sebelum pilihan raya umum Malaysia 2018

Pada 13 April 2018, Ismail Sabri sekali lagi menimbulkan kontroversi apabila beliau berkata "Setiap undi bagi DAP adalah seperti memberi kuasa kepada pakatan Pakatan Harapan (PH) untuk menghapuskan "hak istimewa" Melayu dan "keunikan" dari Islam" seperti yang dilaporkan oleh akhbar berbahasa Melayu Utusan Malaysia. Ini kemudiannya disahut oleh Kit Siang, yang mengatakan bahawa Ismail Sabri seolah-olah "cuba untuk merangka pilihan raya umum akan datang sebagai pertempuran antara orang Melayu dan Cina serta antara Islam dan musuh-musuhnya", dan bertanya sama ada Ismail Sabri dan UMNO akhbar Utusan Malaysia yang ditadbir akan dituduh di bawah Akta Anti-Fake News 2018 baru-baru ini yang disiarkan oleh kerajaan untuk komen-komen provokatif. Kit Siang juga menjelaskan bahawa dokumen asas Pakatan Harapan, termasuk manifesto pilihan raya, telah jelas dan spesifik dalam memberikan sokongan tanpa syarat kepada Artikel 153 mengenai hak istimewa Melayu dan Artikel 3 tentang Islam sebagai agama rasmi Persekutuan, juga mengatakan bahawa walaupun DAP atau parti kaum lain berjaya membentuk kerajaan baru di negara ini jika memenangi pilihan raya, orang Melayu tidak akan binasa kerana majoriti pengundi Malaysia yang majoritinya masih Melayu dan majoriti kawasan parlimen dan dewan undangan negeri di negara ini adalah pengundi Melayu-majoriti kawasan.

Keputusan pilihan raya

Parlimen Malaysia: P90 Bera, Pahang[31][32][33]
Year Kerajaan Undi Peratusan Pembangkang Undi Peratusan Buang undi Majoriti Keluar
2004 Ismail Sabri Yaakob (UMNO) 16,714 53.75% Abd Wahab Ismail (PAS) 12,244 39.37% 31,096 4,982 76.53%
2008 Ismail Sabri Yaakob (UMNO) 18,051 54.50% Mazlan Aliman (PAS) 14,230 42.96% 33,123 4,313 77.04%
2013 Ismail Sabri Yaakob (UMNO) 21,669 50.46% Zakaria Abdul Hamid (PKR) 19,526 45.47% 42,944 2,143 84.21%
Mohd Wali Ahmad (Bebas) 670 1.56%
2018 Ismail Sabri Yaakob (UMNO) 20,760 43.89% Zakaria Abdul Hamid (PKR) 18,449 39.00% 48,339 2,311 82.33%
Musaniff Ab Rahman (PAS) 8,096 17.11%

Anugerah

  •   Melaka :
    •   Darjah Mulia Seri Melaka (DMSM) - Datuk (2004)[34]
    •   Darjah Gemilang Seri Melaka (DGSM) - Datuk Seri (2020)[35][36]
  •   Pahang :
    •   Darjah Indera Mahkota Pahang (DIMP) - Dato' (2005)[37]
    •   Sri Sultan Ahmad Shah Pahang (SSAP) - Dato' Sri (2008)[38]
  •   Sabah :
    •   Seri Panglima Darjah Kinabalu (SPDK) - Datuk Seri Panglima (2020)[39]

Lihat juga

Rujukan

  1. ^ a b "Portal Pengisytiharan Harta". Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia. Diarkibkan daripada yang asal pada 24 Ogos 2020. Dicapai pada 15 Oktober 2020.
  2. ^ "Pertahanan: Menteri Ismail Sabri, Timbalan Menteri Ikhmal Hisham". www.bharian.com.my. 2020-03-09. Dicapai pada 2020-03-10. Pada 7 Julai 2021 Muhyiddin Yassin telah melantik beliau sebagai Timbalan Perdana Menteri Malaysia yang baharu.
  3. ^ http://www.bharian.com.my/bharian/articles/SenaraipenuhbarisanKabinet2013/pilihanraya/PRU13/Article/index_html Diarkibkan 2013-05-27 di Wayback Machine.
  4. ^ Ismail Sabri kota 
janji tujuh tahun lalu
  5. ^ https://www.twitter.com/IsmailSabri60/status/759715568794472450
  6. ^ https://www.freemalaysiatoday.com/category/nation/2018/12/20/ismail-sabri-now-umnos-acting-deputy-president/ Dicapai pada 22 Disember 2018
  7. ^ a b "Ismail Sabri Lancar Agenda Transformasi 'Membandarkan Luar Bandar'". mSTAR. 20 November 2015. Dicapai pada 19 Ogos 2021.
  8. ^ "TMI". Diarkibkan daripada yang asal pada 2015-02-05. Dicapai pada 15 August 2015.
  9. ^ "The sun daily". Dicapai pada 15 August 2015.
  10. ^ "astroawani". Dicapai pada 15 August 2015.
  11. ^ "The star". Dicapai pada 15 August 2015.
  12. ^ "The star liow tiong lai". Dicapai pada 15 August 2015.
  13. ^ "The star public services". Dicapai pada 15 August 2015.
  14. ^ "Saifuddin abdullah ly2". Dicapai pada 15 August 2015.
  15. ^ "Vulcanpost". Dicapai pada 15 August 2015.
  16. ^ "Mkini supp". Dicapai pada 15 August 2015.
  17. ^ "At 'Low Yat 2' opening, Ismail Sabri calls on minorities to support all-Malay IT mall". Dicapai pada 8 December 2015.
  18. ^ http://www.thestar.com.my/News/Nation/2015/09/21/Ismail-Sabri-MARA-terminate-Taylors/
  19. ^ a b "salinan arkib". Diarkibkan daripada yang asal pada 2017-09-23. Dicapai pada 2017-11-27.
  20. ^ a b Ismail Sabri: I didn’t eat turtle eggs, I only ate fish
  21. ^ Ismail Sabri: I honestly didn’t know there were laws against turtle eggs
  22. ^ a b Ismail Sabri says wouldn’t eat eggs with a fork, to sue over claims
  23. ^ Groups urge action over turtle eggs issue
  24. ^ "Ismail Sabri sues Sabah paper for RM10m over turtle egg case". The Malay Mail. 6 July 2017. Dicapai pada 13 April 2018.
  25. ^ Jo Ann Mool (3 January 2018). "Umno turtle eggs case: Leave bid on Jan. 29". Daily Express. Dicapai pada 12 April 2018.
  26. ^ Avila Geraldine (1 March 2018). "High Court rejects review application for defamation suit against newspaper to be heard in Sabah [NSTTV]". New Straits Times. Dicapai pada 13 April 2018.
  27. ^ http://www.thestar.com.my/news/nation/2015/11/10/vapes-ismail-sabri/
  28. ^ http://www.thestar.com.my/news/nation/2015/11/09/vape-ismail-sabri-malaysia-products/
  29. ^ http://english.astroawani.com/malaysia-news/vaping-i-beg-differ-doctor-tells-ismail-sabri-80385
  30. ^ http://www.straitstimes.com/asia/se-asia/sultan-of-johor-orders-all-vape-outlets-in-the-state-to-close-shop-by-jan-1
  31. ^ "Keputusan Pilihan Raya Umum Parlimen/Dewan Undangan Negeri". Election Commission of Malaysia. Dicapai pada 4 February 2017. Percentage figures based on total turnout.
  32. ^ "Malaysia General Election". undiinfo Malaysian Election Data. Malaysiakini. Dicapai pada 4 February 2017. Keputusan hanya boleh didapati di pilihan raya 2004.
  33. ^ "KEPUTUSAN PILIHAN RAYA UMUM 13". Sistem Pengurusan Maklumat Pilihan Raya Umum. Election Commission of Malaysia. Dicapai pada 24 March 2017.
  34. ^ "83 Datuks in Malacca list". Lee Yuk Peng. The Star. 9 October 2004. Dicapai pada 19 October 2018.
  35. ^ "Ismail Sabri heads list of recipients of Melaka State Awards". Bernama. 10 October 2020. Dicapai pada 10 October 2020.
  36. ^ "Ismail Sabri dahului senarai penerima darjah kebesaran Melaka" (dalam bahasa Malay). Berita Harian. 10 October 2020. Dicapai pada 10 October 2020.CS1 maint: unrecognized language (link)
  37. ^ "Sultan of Pahang's 75th birthday honours list". The Star. 26 October 2005. Dicapai pada 19 October 2018.
  38. ^ "David Arumugam, Khadijah Ibrahim now Datuks". Bernama. The Star. 12 February 2009. Dicapai pada 12 October 2018.
  39. ^ "Hamzah Zainudin, Ismail Sabri antara empat dapat Datuk Seri Panglima Sabah". Berita Harian. 2 Oktober 2020. Dicapai pada 4 Oktober 2020.

Pautan luar