Yang Berhormat Datuk Seri Panglima Dr. Jeffrey Gapari Kitingan (lahir 22 Oktober 1948) merupakan seorang ahli politik dari negeri Sabah, Malaysia dan kini menyandang jawatan sebagai Timbalan Ketua Menteri Sabah II. Beliau merupakan Presiden Parti Solidariti Tanah Airku Sabah dan pernah menyandang jawatan sebagai Timbalan Menteri Pelancongan, Kesenian dan Kebudayaan.[1] Beliau lahir di Kota Marudu dan merupakan alumni siswazah dari Universiti Harvard (Sekolah Kerajaan John F. Kennedy).[2] Abangnya ialah Tan Sri Datuk Seri Panglima Joseph Pairin Kitingan, juga seorang ahli politik merupakan bekas ketua Menteri Sabah. Beliau juga adalah bekas Pengarah Yayasan Sabah dibawah lantikan Tun Datu Mustapha Datu Harun iaitu Yang di-Pertua Negeri Sabah pertama.


Jeffrey Kitingan

SPDK, PGDK (Sabah)
Timbalan Ketua Menteri Sabah
Memegang jawatan
29 September 2020
Berkhidmat dengan
Bung Moktar Radin dan Joachim Gunsalam
Didahului olehWilfred Madius Tangau
Christina Liew
Jaujan Sambakong
Menteri Pertanian dan Perikanan Sabah
Memegang jawatan
29 September 2020
Didahului olehJunz Wong Hong Jun
Timbalan Menteri Pelancongan, Kesenian dan Kebudayaan
Dalam jawatan
10 Mac 2020 – 29 September 2020
RajaAl-Sultan Abdullah
Perdana MenteriLogo Perikatan Nasional.svg Bendera BERSATU.svg Yang Amat Berhormat Tan Sri Dato' (Dr) Haji Muhyiddin bin Haji Muhammad Yassin
MenteriGabungan Parti Sarawak.jpg PBB.jpg Yang Berhormat Dato' Sri Nancy binti Shukri
Didahului olehPakatan-harapan-logo.jpg Bendera Parti Keadilan Rakyat PKR 4975x2490 px.svg Yang Berhormat Tuan Muhammad Bakhtiar Wan Chik (PKR)
Anggota Parlimen Malaysia
untuk P180 Keningau
Memegang jawatan
10 Mei 2018
Didahului olehBarisan Nasional.png Pbslogo.JPG Yang Berhormat Tan Sri Datuk Seri Panglima Joseph Pairin Kitingan (BN)
Majoriti13286(45)
Anggota Dewan Undangan Negeri Sabah
untuk Tambunan
Memegang jawatan
10 Mei 2018
GabenorTuan Yang Terutama Tun Haji Juhar bin Haji Mahiruddin
Yang di-Pertua Negeri Sabah
Ketua MenteriYang Amat Berhormat Datuk Seri Panglima Mohd. Shafie Haji Apdal
Didahului olehBarisan Nasional.png Pbslogo.JPG Yang Berhormat Tan Sri Datuk Seri Panglima Joseph Pairin Kitingan (BN)
Majoriti6136(1037)
Anggota Dewan Undangan Negeri Sabah
untuk Bingkor
Dalam jawatan
2013 – 10 Mei 2018
Didahului olehBarisan Nasional.png Pbslogo.JPG Tan Sri Datuk Seri Panglima Joseph Pairin Kitingan (BN)
Digantikan olehSabahanSTAR.jpg Datuk Robert Tawik @ Nordin (STAR)
Majoriti5,350(456)
Timbalan Pengerusi
Perikatan Nasional
Memegang jawatan
8 September 2020
Presiden
Parti Solidariti Tanah Airku
Memegang jawatan
2015
Butiran peribadi
Lahir (1948-10-22) 22 Oktober 1948 (umur 72)
Tambunan
Parti politikPbslogo.JPG PBS (1990-1994, 1996-2000)
Akar.jpg AKAR (1994-1996)
Pbrslogo.gif PBRS (2002-2002)
Bendera Parti Keadilan Rakyat PKR 4975x2490 px.svg PKR (2006-2011)
STAR.jpg STAR Cawangan Sabah (2012-2016)
SabahanSTAR.jpg STAR (2015-Kini)
Sekutu gabungan
politik lain
Logo Perikatan Nasional.svg PN (2020-Kini)

Gabungan Rakyat Sabah (GRS)(September 2020 - Kini)
PasanganDatin Cecilia Edwin
PekerjaanAhli Parlimen
Laman sesawang[1]

PolitikSunting

Dilantik sebagai Timbalan MenteriSunting

Pada 9 Mac 2020, beliau dilantik sebagai Timbalan Menteri kabinet Malaysia memegang portfolio Pelancongan, Kebudayaan dan Kesenian oleh Perdana Menteri, Tan Sri Muhyiddin Yassin. Pada 25 Februari 2020, parti pimpinannya membuat penggabungan sebagai pihak keyakinan dan perbekalan dengan Perikatan Nasional bagi membentuk kerajaan baharu dan menumbangkan kerajaan pada ketika itu di bawah pimpinan Pakatan Harapan. Upacara mengangkat sumpah jawatan dilakukan pada 10 Mac 2020.

Kerjaya politikSunting

Beliau dikenali sebagai seorang ahli politik yang kontroversi, pernah ditahan di bawah Akta Keselamatan Dalam Negeri kerana disyaki merancang untuk memisahkan Sabah daripada persekutuan Malaysia.[3] Beliau pernah menyertai Parti Bersatu Sabah (PBS), Parti Bersatu Rakyat Sabah (PBRS), Parti Angkatan Keadilan Rakyat (AKAR Bersatu) dan Pertubuhan Pasokmomogun Kadazandusun Murut Bersatu (UPKO). Pada tahun 2003, beliau memohon untuk menyertai Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu (UMNO) tetapi ditolak.[4]

Beliau merupakan salah seorang Naib Presiden Parti Keadilan Rakyat sehingga meletak jawatan pada 28 Oktober 2009.

Dalam Pilihan Raya Umum Malaysia 2008, beliau mencabar abangnya Joseph Pairin dari BN-PBS di kawasan Parlimen Keningau tetapi kalah.

Pada 2011-2012, beliau menyertai Parti Reformasi Negeri kini Parti Solidariti tanah Airku Rakyat SABAH (STAR), dan menjadi Pemimpin STAR Sabah. Dalam PRU-13, beliau tewas sekali lagi kepada abangnya di Keningau, namun berjaya memenangi DUN Bingkor.[5] PRU-14, beliau berjaya menewaskan dua pencabarnya untuk memenangi kerusi Parlimen Keningau dengan kemenagan tipis. Di peringkat negeri pula, beliau berjaya abangnya untuk memenangi kerusi Tambunan.

Pembuat keputusan pilihan raya negeri 2018 dan hasil seterusnyaSunting

Berikutan pilihan raya umum 2018, BN dan gabungan Pakatan Harapan (PH) dengan Parti Warisan Sabah (WARISAN) diikat dengan 29-29 kerusi pada pilihan raya negeri Sabah 2018. Jeffrey dengan partinya Parti Solidariti Tanah Air (STAR) di bawah Gabungan Sabah (GS) yang tidak selari dari kedua-dua pihak, telah memenangi dua kerusi dalam pilihan raya dan kemudiannya muncul sebagai pembuat keputusan "king maker" untuk pembentukan kerajaan negeri dari kedua-dua pihak. Beliau kemudian memutuskan untuk bekerjasama dengan BN untuk membentuk kerajaan negeri campuran dengannya dilantik sebagai Timbalan Ketua Menteri manakala Musa Aman dari BN terus menjadi Ketua Menteri selama 5 tahun lagi di bawah kerajaan campuran baru. Keputusannya untuk mengekalkan kedudukan BN di Sabah mendapat banyak kritikan dari penduduk Sabah yang ingin melihat perubahan di bawah pentadbiran kerajaan negeri yang baru dan ada yang melabelnya sebagai "pengkhianat Sabah" terutama apabila beliau pernah menjadi pembangkang yang teguh terhadap pemerintahan BN sebelum pilihan raya. Berikutan keputusannya secara tiba-tiba untuk bekerjasama dengan BN melalui pemimpinnya, Musa Aman, cawangan PKR Sabah telah menggesa Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) untuk menyiasat kedua-dua individu itu, dengan menyebut "kemungkinan wang berganti tangan antara kedua" yang boleh membawa kepada politik secara tiba-tiba. Berikutan aduan itu, Perdana Menteri, Mahathir Mohamad telah mengumumkan bahawa mereka tidak akan mengiktiraf pemilihan di Sabah jika berlaku rasuah. Situasi juga berubah apabila enam orang wakil rakyat dari parti bersekutu UPKO menukar parti mereka kepada WARISAN, memberikan sokongan kepada parti pimpinan Shafie Apdal. Tindakan ini memberikan keuntungan PH dengan kelebihan 35 kerusi yang mencukupi untuk menubuhkan kerajaan negeri yang sah. Selain itu, Yang di-Pertua Negeri Sabah (TYT) Juhar Mahiruddin juga telah meminta Musa Aman untuk turun dari kedudukannya, kerana kedudukan semasa Musa aman telah melanggar Perkara 7 (1) Perlembagaan Negeri Sabah apabila dia kehilangan jumlah majoriti kerusi dewan undangan negeri. Pada 14 Mei 2018, surat dari TYT dihantar ke kediaman Musa Aman yang menyatakan bahawa dia bukan lagi Ketua Menteri berkuatkuasa dari 12 Mei 2018. Jawatan Ketua Menteri Sabah yang baharu, disandang oleh Shafie Apdal berkuat kuasa 12 Mei 2018 atas perkenan Yang di-Pertua Negeri Sabah.

KesihatanSunting

Dari Disember 2007 hingga Mei 2008, selama enam bulan beliau terlantar di kantil akibat kemalangan dan hampir lumpuh.[6]

Keputusan pilihan rayaSunting

Parlimen Malaysia[7][8]
Tahun Kawasan pilihan raya Kerajaan Undi Peratusan Pembangkang Undi Peratusan
1995 Bandau Jeffrey Kitingan (AKAR) 5,851 35% Maximus Ongkili (PBS) 10,716 63%
2008 Keningau Joseph Pairin Kitingan (PBS) 14,598 56.2% Jeffrey Kitingan (PKR) 10,334 39.8%
2013 Joseph Pairin Kitingan (PBS) 15,818 43.8% Jeffrey Kitingan (STAR) 11,900 33.0%
2018 Daniel Kinsik (PBS) 12,742 24.9%2 Jeffrey Kitingan (STAR) 13,286 26.0%2
Jake Nointin (WARISAN) 13,241 25.9%2
Nota:
Jadual tidak termasuk undi untuk calon yang selesai di tempat ketiga atau lebih rendah.
2 % Yang digunakan untuk pilihan raya 2018.

Anugerah dan penghargaanSunting

MalaysiaSunting

  •   Sabah :
    •   Seri Panglima Darjah Kinabalu (SPDK) - Datuk Seri Panglima (2020)[9]
    •   Panglima Gemilang Darjah Kinabalu (PGDK) - Datuk (1987)

Lihat jugaSunting

RujukanSunting

  1. ^ "Nancy menteri pelancongan". www.bharian.com.my. 2020-03-09. Dicapai pada 2020-03-10.
  2. ^ "Kennedy School Graduate Held Prisoner", The Harvard Crimson. 10 Februari 1992.
  3. ^ "MALAYSIA, Human Rights Undermined: Restrictive Laws in a Parliamentary Democracy", Amnesty International. Dicapai 20 Mac 2007.
  4. ^ "Why Jeffrey Kitingan is rejected as an UMNO member", MGG Pillai Journalism and Commentaries. 9 Jun 2003.
  5. ^ The Star/Asia News Network (6 Mei 2013). "Malaysia elections: Opposition wave fails to win Sabah". AsiaOne. Dicapai pada 5 September 2013.
  6. ^ SABAH EX-ISA DETAINEE'S SPITBALL SPLATS BACK
  7. ^ "Keputusan Pilihan Raya Umum Parlimen/Dewan Undangan Negeri". Election Commission of Malaysia. Dicapai pada 18 Mei 2018. Percentage figures based on total turnout (including votes for candidates not listed).
  8. ^ "Sabah [Parliament Results]". The Star (Malaysia). Diarkib daripada yang asal pada 18 Mei 2018. Dicapai pada 18 Mei 2018.
  9. ^ "Hamzah Zainudin, Ismail Sabri antara empat dapat Datuk Seri Panglima Sabah". Berita Harian. 2 Oktober 2020. Dicapai pada 4 Oktober 2020.


Pautan luarSunting