Uranium adalah sejenis unsur logam yang radioaktif, berwarna kelabu keperakan dengan simbol U dan nombor atom 92. Uranium digunakan untuk menghasilkan tenaga nuklear yang berbahaya, senjata nuklear dan sebagainya.

Uranium,  92U
HEUraniumC.jpg
Ciri-ciri umum
RupaKelabu berkilat, membentuk lapisan oksida hitam apabila terdedah kepada udara
Uranium dalam jadual berkala
Hidrogen (bukan logam diatom)
Helium (gas adi)
Litium (logam alkali)
Berilium (logam alkali bumi)
Boron (metaloid)
Karbon (bukan logam poliatom)
Nitrogen (bukan logam diatom)
Oksigen (bukan logam diatom)
Fluorin (bukan logam diatom)
Neon (gas adi)
Natrium (logam alkali)
Magnesium (logam alkali bumi)
Aluminium (logam pascaperalihan)
Silikon (metaloid)
Fosforus (bukan logam poliatom)
Sulfur (bukan logam poliatom)
Klorin (bukan logam diatom)
Argon (gas adi)
Kalium (logam alkali)
Kalsium (logam alkali bumi)
Skandium (logam peralihan)
Titanium (logam peralihan)
Vanadium (logam peralihan)
Kromium (logam peralihan)
Mangan (logam peralihan)
Besi (logam peralihan)
Kobalt (logam peralihan)
Nikel (logam peralihan)
Kuprum (logam peralihan)
Zink (logam peralihan)
Galium (logam pascaperalihan)
Germanium (metaloid)
Arsenik (metaloid)
Selenium (bukan logam poliatom)
Bromin (bukan logam diatom)
Kripton (gas adi)
Rubidium (logam alkali)
Strontium (logam alkali bumi)
Ytrium (logam peralihan)
Zirkonium (logam peralihan)
Niobium (logam peralihan)
Molibdenum (logam peralihan)
Teknetium (logam peralihan)
Rutenium (logam peralihan)
Rodium (logam peralihan)
Paladium (logam peralihan)
Perak (logam peralihan)
Kadmium (logam peralihan)
Indium (logam pascaperalihan)
Timah (logam pascaperalihan)
Antimoni (metaloid)
Telurium (metaloid)
Iodin (bukan logam diatom)
Xenon (gas adi)
Sesium (logam alkali)
Barium (logam alkali bumi)
Lantanum (lantanid)
Serium (lantanid)
Praseodimium (lantanid)
Neodimium (lantanid)
Prometium (lantanid)
Samarium (lantanid)
Europium (lantanid)
Gadolinium (lantanid)
Terbium (lantanid)
Disprosium (lantanid)
Holmium (lantanid)
Erbium (lantanid)
Tulium (lantanid)
Yterbium (lantanid)
Lutetium (lantanid)
Hafnium (logam peralihan)
Tantalum (logam peralihan)
Tungsten (logam peralihan)
Renium (logam peralihan)
Osmium (logam peralihan)
Iridium (logam peralihan)
Platinum (logam peralihan)
Emas (logam peralihan)
Merkuri (logam peralihan)
Talium (logam pascaperalihan)
Plumbum (logam pascaperalihan)
Bismut (logam pascaperalihan)
Polonium (logam pascaperalihan)
Astatin (metaloid)
Radon (gas adi)
Fransium (logam alkali)
Radium (logam alkali bumi)
Aktinium (aktinid)
Torium (aktinid)
Protaktinium (aktinid)
Uranium (aktinid)
Neptunium (aktinid)
Plutonium (aktinid)
Amerisium (aktinid)
Kurium (aktinid)
Berkelium (aktinid)
Kalifornium (aktinid)
Einsteinium (aktinid)
Fermium (aktinid)
Mendelevium (aktinid)
Nobelium (aktinid)
Lawrencium (aktinid)
Rutherfordium (logam peralihan)
Dubnium (logam peralihan)
Seaborgium (logam peralihan)
Bohrium (logam peralihan)
Hasium (logam peralihan)
Meitnerium (ciri kimia tidak diketahui)
Darmstadtium (ciri kimia tidak diketahui)
Roentgenium (ciri kimia tidak diketahui)
Kopernisium (logam peralihan)
Nihonium (ciri kimia tidak diketahui)
Flerovium (ciri kimia tidak diketahui)
Moscovium (ciri kimia tidak diketahui)
Livermorium (ciri kimia tidak diketahui)
Tennessin (ciri kimia tidak diketahui)
Oganesson (ciri kimia tidak diketahui)
Nd

U

(Uqh)
protaktiniumuraniumneptunium
Nombor atom (Z)92
Kumpulan, kalan/a, kala 7
BlokBlok f
Konfigurasi elektron[Rn] 5f3 6d1 7s2
Bil. elektron per petala/cengkerang
2, 8, 18, 32, 21, 9, 2
Ciri-ciri fizikal
Takat lebur1405.3 K ​(1132.2 °C, ​2070 °F)
Takat didih4404 K ​(4131 °C, ​7468 °F)
Ketumpatan suhu bilik hampir19.1 g/cm3
apabila cecair, pada t.l.17.3 g/cm3
Haba pelakuran9.14 kJ/mol
Haba pengewapan417.1 kJ/mol
Muatan haba molar27.665 J/(mol·K)
Tekanan wap
T (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
pada S (K) 2325 2564 2859 3234 3727 4402
Ciri-ciri atom
KeelektronegatifanSkala Pauling: 1.38
Tenaga pengionanpertama: 597.6 kJ/mol
ke-2: 1420 kJ/mol
Jejari atomempirik: 156 pm
Jejari kovalen196±7 pm
Jejari van der Waals186 pm
Rampaian
Struktur hablurortorombik
Struktur hablur orthorhombic bagi uranium
Kelajuan bunyi rod nipis3155 m/s (pada 20 °C)
Pekali pengembangan terma13.9 µm/(m·K) (pada 25 °C)
Daya pengaliran terma27.5 W/(m·K)
Kerintangan elektrik0.280 µΩ·m (pada 0 °C)
Sifat kemagnetanparamagnet
Modulus Young208 GPa
Modulus ricih111 GPa
Modulus pukal100 GPa
Nisbah Poisson0.23
Kekerasan Vickers1960–2500 MPa
Kekerasan Brinell2350–3850 MPa
Nombor CAS7440-61-1
Sejarah
PenamaanSempena planet Uranus
PenemuanMartin Heinrich Klaproth (1789)
Pengasiangan pertamaEugène-Melchior Péligot (1841)
Isotop utama bagi uranium
Iso­top Kelim­pahan Separuh hayat Mod reputan Pro­duk
232U sin 68.9 y SF
α 5.414 228Th
233U surih 1.592×105 y SF 197.93[1]
α 4.909 229Th
234U 0.005% 2.455×105 y SF 197.78
α 4.859 230Th
235U 0.720% 7.04×108 y SF 202.48
α 4.679 231Th
236U trace 2.342×107 y SF 201.82
α 4.572 232Th
238U 99.274% 4.468×109 y α 4.270 234Th
SF 205.87
| rujukan | dalam Wikidata

SejarahSunting

Unsur uranium ditemui oleh pakar kimia Jerman, Martin Heinrich Klaproth pada tahun 1789. Beliau berjaya memendakkan suatu mendakan kuning dengan melarutkan uraninit ke dalam asid nitrik lalu menggunakan natrium hidroksida untuk meneutralkan larutan.[2] Beliau kemudiannya memanaskannya dengan arang batu lalu mendapat oksida uranium, tetapi disangkanya sebagai logam uranium tulen.[2][3] Beliau menamakan unsur itu sebagai uranium sempena planet Uranus yang ditemui lapan tahun sebelumnya.[4]

Penghasilan logam uranium tulen pertama kali dilaksanakan oleh Eugène-Melchior Péligot pada 1841 melalui tindak balas uranium tetraklorida dan kalium.[5]

Ciri-ciriSunting

Uranium merupakan unsur alami yang memiliki nombor atom kedua terbesar selepas plutonium.[6]

IsotopSunting

Kesemua isotop uranium adalah tidak stabil dan bersifat radioaktif lemah. Isotop uranium yang dapat dijumpai secara alami ialah uranium-238 (99.2739 ke 99.2752%), uranium-235 (0.7198 ke 0.7202%), dan sedikit uranium-234 (0.0050–0.0059%).[7] Ketiga-tiga isotop adalah radioaktif dan mereput lalu membebaskan zarah alfa. Uranium-238 memiliki separuh hayat selama 4.47 bilion tahun, lebih kurang usia Bumi manakala uranium-235 mempunyai separuh hayat selama 704 juta tahun.[8]

SebatianSunting

 
Tindak-tindak balas yang melibatkan logam uranium.

Peringkat pengoksidaan paling umum bagi uranium ialah +2 dan +4 dengan oksida-oksidanya ialah uranium dioksida, UO2 dan uranium trioksida, UO3.[9] Uranium dioksia serta triuranium oktoksida, U3O8 merupakan oksida-oksida uranium paling umum. Uranium dioksida merupakan bentuk uranium yang sering digunakan dalam reaktor nuklear. Sisa-sisa uranium biasanya ditukarkan kepada bentuk oksida disebabkan oleh kestabilannya.[10]

Logam uranium boleh dipanaskan pada suhu 250 ke 300 °C untuk bertindak balas dengan hidrogen lalu menghasilkan uranium hidrida. Suhu pemanasan yang lebih tinggi boleh menyebabkan hidrogen terurai daripada sebatian. Kaedah ini membuatkan uranium hidrida sebagai sebatian pelopor utama bagi sebatian-sebatian karbida, nitrida dan halida uranium serta serbuk uranium reaktif.[11]

Fluorida uranium dihasilkan daripada uranium tetrafluorida yang dibentuk melalui penghidrofluoridaan uranium dioksida.[11]

RujukanSunting

  1. ^ Magurno, B.A.; Pearlstein, S, para penyunting (1981). Proceedings of the conference on nuclear data evaluation methods and procedures. BNL-NCS 51363, vol. II (PDF). Upton, NY (USA): Brookhaven National Lab. halaman 835 ff. Dicapai pada 2014-08-06.
  2. ^ a b Emsley 2001, halaman 477.
  3. ^ Klaproth, M. H. (1789). "Chemische Untersuchung des Uranits, einer neuentdeckten metallischen Substanz". Chemische Annalen. 2: 387–403.
  4. ^ Uranium. The American Heritage Dictionary of the English Language (ed. 4th). Houghton Mifflin Company.
  5. ^ Péligot, E.-M. (1842). "Recherches Sur L'Uranium". Annales de chimie et de physique. 5 (5): 5–47.
  6. ^ Hoffman, D. C.; Lawrence, F. O.; Mewherter, J. L.; Rourke, F. M. (1971). "Detection of Plutonium-244 in Nature". Nature. 234: 132–134. doi:10.1038/234132a0.
  7. ^ "Uranium Isotopes" (dalam bahasa Inggeris).
  8. ^ "WWW Table of Radioactive Isotopes".
  9. ^ Seaborg 1968, halaman 779.
  10. ^ "Chemical Forms of Uranium". Argonne National Laboratory. Diarkib daripada yang asal pada 22 September 2006. Dicapai pada 18 Februari 2007. Parameter |dead-url= yang tidak diketahui diendahkan (bantuan)
  11. ^ a b Seaborg 1968, halaman 782.

Pautan luarSunting

  •   Kategori berkenaan Uranium di Wikimedia Commons